Banka Hesabını Kullandırma ve IBAN Kiralama: 2026 Rehberi

Son mevzuat kontrolü: 3 Eylül 2026. Metin, 25 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun ile 31 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunun banka hesabı, ödeme aracı, görev ve hesap askıya alma hükümleri dikkate alınarak güncellenmiştir.

“Hesabını birkaç saatliğine kullanacağız”, “sadece ödeme geçecek”, “şirketimiz yabancı IBAN kabul etmiyor”, “günlük komisyon kazanacaksın” veya “kartını ver, vergisel sorun çıkmaz” biçimindeki teklifler özellikle gençleri, öğrencileri ve iş arayanları hedefleyebilir. Hesap sahibinin adı para transfer kayıtlarında ilk görünen kişilerden biri olduğu için, asıl failleri hiç tanımadığını söyleyen kişi dahi birden fazla şehirde yürütülen soruşturmalarla karşılaşabilir.

Öte yandan ceza sorumluluğu objektif değildir. Bir kişinin hesabının ele geçirilmesi, SIM kartının kopyalanması, sahte kimlikle ödeme hesabı açılması veya mobil bankacılık şifresinin iradesi dışında kullanılması ile hesabı komisyon karşılığı bilinçli biçimde kullandırması aynı hukuki durumda değildir. Masumiyet karinesi gereği isnadın unsurları ve iştirak iradesi somut delillerle ortaya konulmalıdır.

IBAN veya banka hesabını kullandırma ne demektir?

Banka hesabını kullandırma; kişinin kendi adına açılmış banka, elektronik para, ödeme hizmeti, aracı kurum veya kripto varlık hesabının işlem yapılabilmesi için başkasının kullanımına açılmasıdır. Yalnızca IBAN numarasının bir müşteriye ödeme almak amacıyla verilmesi olağan bir bankacılık işlemidir. Risk, hesabın kontrolünün veya suçta kullanılmasını sağlayan bilgi ve araçların başka kişiye bırakılması, kaynağı ve amacı bilinmeyen paranın kabul edilmesi ya da üçüncü kişilerin parasının komisyon karşılığı aktarılmasıyla artar.

Uygulamada hesap kullandırma farklı biçimlerde görülebilir:

• IBAN ile birlikte banka kartı ve kart şifresinin teslim edilmesi
• Mobil bankacılık kullanıcı bilgisi, şifre veya tek kullanımlık kodun paylaşılması
• Hesaba gelen paranın ATM'den çekilip başka bir kişiye verilmesi
• Gelen tutarın farklı hesaplara, ödeme kuruluşlarına veya kripto varlığa aktarılması
• Hesap açılıp telefon hattı ve cihazla birlikte başka kişiye bırakılması
• Şirket, iş veya yatırım görüntüsü altında çok sayıda üçüncü kişi ödemesinin toplanması
• Banka kartı ya da sanal kartın çevrim içi işlemlerde kullandırılması

Hukuki değerlendirmede kullanılan günlük adlandırma değil, fiilin niteliği önemlidir. “Kiralama”, “emanet”, “aracılık”, “ödeme temsilciliği” veya “iş hesabı” denilmesi sorumluluğu belirlemez. Hesabın kim tarafından, ne amaçla, ne kadar süreyle ve hangi işlemlerde kullanıldığı araştırılır.

Banka hesabını kullandırmada hangi suçlar gündeme gelebilir?

Hesabın kullanıldığı temel fiile göre farklı suç tipleri tartışılabilir. Her hesap hareketi aynı maddeye girmez ve aşağıdaki suçların hepsi bir dosyada kendiliğinden oluşmaz. Savcılık, para kaynağını, mağdurla kurulan hileyi, kartın kullanım biçimini, bahis bağlantısını, suç gelirinin niteliğini ve hesap sahibinin katkısını belirlemelidir.

Dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık

Mağdur hileli davranışla aldatılıp para göndermişse TCK 157'deki dolandırıcılık veya kullanılan yöntem TCK 158'deki koşulları taşıyorsa nitelikli dolandırıcılık gündeme gelebilir. Bilişim sistemi, banka veya kredi kurumunun hile düzeninde araç olarak kullanılması ya da kişinin kendisini banka çalışanı veya kamu görevlisi olarak tanıtması dosyanın hukuki niteliğini etkileyebilir. Unsurlar, cezalar ve 2025 sonrası görev kuralı için dolandırıcılık suçu ve nitelikli hâlleri rehberine bakabilirsiniz.

Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması

Başkasına ait banka veya kredi kartının rıza dışında kullanılması, sahte kart üretilmesi, devredilmesi, satın alınması veya sahte kartla yarar sağlanması TCK 245 kapsamında ayrı suç tipleridir. Kartın fiziksel olarak ele geçirilmesi şart olmayabilir; kart bilgilerinin kullanılması da olayın özelliklerine göre değerlendirilir. Kapsam ve yaptırımlar banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması yayınında ayrıntılıdır.

Yasa dışı bahis para nakline aracılık

7258 sayılı Kanun kapsamında yasa dışı bahis veya şans oyunlarıyla bağlantılı para nakline aracılık etmek ayrıca suç oluşturabilir. Hesaba gelen paraların çok sayıda farklı kişiden küçük tutarlar hâlinde gelmesi, kısa sürede başka hesaplara aktarılması ve transfer açıklamaları incelemede önem kazanabilir. Bununla birlikte yalnızca olağan dışı işlem görünümü, kişinin suçun bağlantısını bildiğini tek başına kanıtlamaz.

Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama

Öncül bir suçtan elde edilen malvarlığı değerinin yurt dışına çıkarılması veya kaynağının gizlenmesi ve meşru biçimde elde edildiği izlenimi verilmesi amacıyla çeşitli işlemlere tabi tutulması TCK 282 yönünden değerlendirilebilir. Her dolandırıcılık transferi ayrıca aklama suçu oluşturmaz. Öncül suç, aklama amacı, para üzerinde yapılan işlemler ve failin bilgisi bakımından kanuni koşullar araştırılır.

Örgüt, kişisel veri ve diğer ihtimaller

Hesap temininin süreklilik gösteren, hiyerarşik ve suç işleme amacı etrafında oluşturulmuş bir yapı içinde gerçekleştiği iddiasında suç örgütüne ilişkin hükümler tartışılabilir. Başkasına ait kimlik, banka veya müşteri verilerinin hukuka aykırı elde edilmesi ya da kullanılması da olayın niteliğine göre başka suçları gündeme getirebilir. Bir dosyada çok sayıda şüpheli bulunması tek başına örgüt suçunun oluştuğu anlamına gelmez; yapının kanundaki unsurları ayrıca kanıtlanmalıdır.

2026 “IBAN düzenlemesi” ne getirdi?

Yeni hükmün dört önemli sınırı vardır. Birincisi, bir ceza indirimi düzenlemesidir; fiili otomatik olarak suç olmaktan çıkarmaz. İkincisi, iştirakin belirtilen bilgi veya araçları verme fiiliyle sınırlı kalmasını arar. Üçüncüsü, haksız menfaat sağlama amacı kanun metninde açıkça yer alır. Dördüncüsü, hem TCK 157 hem de 158 kapsamındaki suçlara iştirake ilişkindir; yalnızca “nitelikli dolandırıcılık” adını taşıyan dosyalarda düşünülmez.

Kişi mağdurla yazışmış, sahte ilanı hazırlamış, parayı çekmiş, transfer zincirini yönetmiş veya başkalarının hesaplarını toplamışsa katkısının bilgi ya da araç vermekle sınırlı olup olmadığı tartışılır. Buna karşılık hesabını belirli bir menfaat için kullandırmış fakat suçun icrasına başka katkısı bulunmadığı belirlenen kişi yönünden fıkra uygulanabilir. Hangi katkının sabit olduğu, soyut kabulle değil dosyadaki delillerle belirlenir.

Hesabı iradesi dışında ele geçirilen veya hileyle açtırılan kişi bakımından ise ilk soru indirim değildir. Böyle bir durumda dolandırıcılığa iştirak iradesinin, kastın ve haksız menfaat amacının bulunup bulunmadığı araştırılır. Hiçbir kusuru olmayan kişiye sırf hesap onun adına diye ceza verilmesi ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesiyle bağdaşmaz; ancak hesap güvenliği, bildirim zamanı ve kişinin olay sonrası davranışları delil değerlendirmesinde önem taşıyabilir.

Yeni hüküm eski dosyalara uygulanabilir mi?

Ceza hukukunda fail lehine kanunun geçmişe uygulanması ilkesi vardır. Bununla birlikte yeni fıkranın somut olayda daha lehe olup olmadığı, suç tarihi, kesinleşme durumu, iştirak biçimi ve dosyada sabit görülen katkı üzerinden yetkili makamca değerlendirilir. “Hesap sahibi olan herkesin cezası yarıya iner” şeklindeki genelleme doğru değildir. Kesinleşmiş dosyalarda başvuru yolu ve koşulları ayrıca incelenmelidir.

Bilgi, kast ve iştirak nasıl belirlenir?

Dolandırıcılık kasten işlenir. Hesabını kullandıran kişinin temel suçtan haberdar olup olmadığı, suçun işlenmesini kolaylaştırma iradesi ve varsa haksız menfaat amacı belirlenmeden iştirak sorumluluğu kurulamaz. Mahkeme yalnızca kişinin söylediği cümleye değil, bu açıklamanın nesnel verilerle uyumuna bakar.

“Bilmiyordum” savunması tek başına yeterli midir?

Bir kişinin paranın suçtan geldiğini bilmediğini söylemesi değerlendirilmesi gereken bir savunmadır; fakat açıklamanın olaylarla uyumu araştırılır. Tanımadığı kişiye kart ve şifre verilmesi, olağan dışı yüksek komisyon, sürekli farklı kişilerden para gelmesi, bankanın uyarılarına rağmen işlemlerin sürmesi veya paranın aynı gün nakit çekilmesi bilme ve isteme yönünden tartışılabilir. Buna karşılık güven ilişkisi içinde bir yakının tek seferlik meşru ödeme açıklaması, hesabın saldırıyla ele geçirilmesi veya kişinin bilgisi dışında açılan hesap farklı delil tablosu oluşturabilir.

Banka hesabı sahibinin paraya dokunmaması sonucu değiştirir mi?

Paranın fiziken çekilmemiş olması tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmaz; suçun işlenmesini kolaylaştıran hesap erişiminin bilinçli verilmesi de iştirak olarak ileri sürülebilir. Ancak kişinin paraya dokunmaması, komisyon almaması ve işlem talimatı vermemesi rolün sınırı bakımından önemlidir. TCK 158/4 sonrasında bu ayrım daha da belirginleşmiştir. Her işlem ve katkı ayrı gösterilmelidir.

Banka hesabını kullandırma dosyasında önemli deliller

Bu dosyalarda kronoloji, savunmanın veya iddianın omurgasıdır. Hesabın ne zaman açıldığı, kartın ne zaman teslim edildiği, ilk paranın ne zaman geldiği, bankanın ne zaman uyarı gönderdiği, paranın ne zaman çekildiği ve kişinin ne zaman bildirim yaptığı dakika düzeyinde sıralanabilir. Birden fazla dosya varsa her mağdur ve işlem ayrı satırda gösterilmelidir.

• Hesap açılış sözleşmesi, şube ve müşteri tanıma kayıtları
• Tüm hesap hareketleri, işlem açıklaması ve referans numaraları
• Mobil bankacılık oturumları, cihaz tanımları ve IP kayıtları
• SIM değişikliği, hat devir bilgisi ve doğrulama mesajları
• ATM, şube, işyeri veya çevre kamera görüntüsü
• Kart teslimi ya da hesap kullandırma teklifine ilişkin mesajlar
• Komisyon ödemesi, nakit teslim veya kripto transferi kayıtları
• Bankaya yapılan kayıp/çalıntı, şüpheli işlem veya itiraz bildirimi
• İş, ticaret veya borç ilişkisini gösteren sözleşme ve faturalar
• Hesap sahibinin aynı saatlerdeki konumunu destekleyen hukuka uygun kayıtlar

Telefonun sıfırlanması, mesajların silinmesi veya cihazın üçüncü kişiye verilmesi lehe delillerin de kaybına neden olabilir. Öte yandan kişinin kendi imkânıyla karşı tarafın hesabına girmesi veya kişisel verileri hukuka aykırı biçimde toplaması doğru değildir. Dijital materyalin gerektiğinde uzman incelemesine elverişli, değişmeden korunması önemlidir.

Birden fazla ilde açılan soruşturmalar

Aynı banka hesabına Türkiye'nin farklı yerlerinden para gönderilmişse farklı başsavcılıklar soruşturma başlatabilir. Hesap sahibi her dosyayı birbirinden bağımsız sanarak çelişkili veya eksik açıklama yapmamalıdır. Dosya numaraları, mağdurlar, transferler, isnat edilen suçlar ve ifadeler tek tabloda toplanarak ortak bağlantılar gösterilebilir. Yetki, birleştirme veya bağlantı kararını ilgili yargı makamları verir.

Hesabın 48 saate kadar askıya alınması ve elkoyma

25 Aralık 2025'te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun, CMK'ya 128/A maddesini ekledi. Belirli bilişim bağlantılı nitelikli hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık ve banka/kredi kartı suçlarının işlendiği yönünde makul şüphe bulunursa suçta kullanılan hesabın banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına karar verilebilir.

Mali kurum askıya alma işlemini ve hesap hareketlerini belgeleriyle derhâl Cumhuriyet başsavcılığına bildirir; hesap sahibine de bildirim yapılır. Hesap sahibi işlemin kaldırılması için savcılığa başvurabilir. Kanuna göre savcı bu başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir. Para başka bir mali kuruma aktarılmışsa kurumlar arasında gecikmeksizin bildirim yapılabilir.

Askıya alma süresi içinde, suça konu menfaate hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle elkonulabilir. Hâkim kararı olmadan yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur; hâkim elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde kararını açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar. Mağdura ait olduğu anlaşılan suça konu menfaat soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilebilir.

Bu süreçte “bloke” sözcüğü farklı dayanaklarla kullanılan işlemleri anlatabilir. Bankanın güvenlik önlemi, icra haczi, vergi tahsil işlemi, savcılık emri ve mahkeme elkoyması aynı değildir. Bildirim belgesindeki merci, dosya numarası, hukuki dayanak ve kapsam görülmeden başvuru yolu belirlenmemelidir.

Banka hesabı askıya alındığında hazırlanabilecek belgeler

• Askıya alma veya bloke bildirimi ve tarih-saat bilgisi
• İtiraz edilen işlemlerin tek tek işaretlendiği hesap dökümü
• Meşru para kaynağını gösteren fatura, sözleşme, bordro veya satış belgesi
• Hesabın kim tarafından kullanıldığını gösteren cihaz ve hat bilgileri
• Bankaya daha önce yapılmış kayıp, saldırı veya şüpheli işlem bildirimi
• Suça konu olmayan bakiyenin kaynağı ve zorunlu ödemelere ilişkin açıklama

Hakkında soruşturma başlatılan banka hesabı sahibi ne yapmalı?

1. Dosya ve çağrıyı doğrulayın. Arayan kişinin gerçekten kolluk veya savcılık görevlisi olup olmadığını resmî kanaldan kontrol edin. Dosyayı kapatma vaadiyle para isteyenlere itibar etmeyin.
2. İsnadı ve işlem listesini öğrenin. Hangi mağdurun hangi tarihte hangi tutarı gönderdiği bilinmeden genel savunma hazırlamak yeterli olmaz.
3. Hesap hareketlerini ham hâliyle alın. Sadece uygulama ekran görüntüsü yerine bankadan tam tarih, açıklama ve referans içeren döküm istenebilir.
4. İlişkiyi belgeleyin. Hesabı isteyen kişiyle nasıl tanışıldığı, verilen vaat, alınan komisyon ve kart/şifre teslimi kronolojik biçimde gösterilmelidir.
5. Dijital veriyi koruyun. Mesajı, e-postayı, cihazı ve SIM kartını silmeden muhafaza edin.
6. İfade öncesinde dosyaya özgü hazırlık yapın. Emniyet ve savcılıkta ifade sırasında susma, müdafi yardımından yararlanma ve isnadı öğrenme gibi haklar vardır.
7. Lehe kurumları birbirine karıştırmayın. TCK 158/4 indirimi, etkin pişmanlık, uzlaştırma ve zararın giderilmesi farklı koşul ve sonuçlara sahiptir.

Kişinin soruşturmayı öğrendikten sonra hesabı kapatması veya bankaya bildirim yapması gelecekteki işlemleri durdurabilir; ancak geçmiş hareketleri ortadan kaldırmaz. Gerçeğe aykırı kayıp/çalıntı bildirimi yapmak ya da delil oluşturmak için sonradan yazışma üretmek ayrıca risklidir. Açıklamalar doğrulanabilir belgelerle uyumlu olmalıdır.

Tutuklama veya adli kontrol otomatik midir?

Hayır. Suç adının ağır olması tek başına tutuklama için yeterli değildir. Kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, tutuklama nedeni, ölçülülük ve adli kontrolün yeterli olup olmayacağı değerlendirilir. Hesabın kullanımı, delillere erişim, kaçma iddiası, dosyadaki rol ve kişisel durumlar somutlaştırılmalıdır. Genel çerçeve için tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yayınına bakılabilir.

Görevli mahkeme hangisidir?

Nitelikli dolandırıcılık bakımından 25 Aralık 2025'ten sonra açılan yeni davalarda asliye ceza mahkemesi görevlidir. Değişiklik tarihinde ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan veya istinaf/temyizde bulunan dosyalar, 7571 sayılı Kanunun geçiş hükmü gereği eski görev kuralıyla kesin hükme kadar devam eder. TCK 245 ve diğer suçlar yönünden görev ayrıca ilgili suçun yaptırımına ve özel kurallara göre belirlenir.

Banka hesabına para gönderen kişi ne yapmalı?

1. Kendi bankanıza derhâl bildirim yapın. İşlem referansını vererek alıcı bankaya bildirim ve mümkünse işlemin durdurulmasını talep edin.
2. Uzaktan erişimi kesin. Telefonunuza program kurulduysa internet bağlantısını güvenli biçimde kesin, bankayı arayın ve güvenli cihazdan şifreleri değiştirin.
3. İletişimin tamamını saklayın. İlan, profil, numara, mesaj, URL ve dekontu bağlamıyla koruyun.
4. Resmî başvuruda hesap zincirini belirtin. Alıcı IBAN, hesap sahibi adı, tarih, tutar ve açıklama bölümünü ekleyin.
5. Ek ödeme yapmayın. “Vergi”, “dosya masrafı”, “iade komisyonu” veya “hesap çözme” adıyla yeni para istenmesi dolandırıcılığın devamı olabilir.
6. Kişileri sosyal medyada hedef göstermeyin. Hesap sahibinin rolü henüz bilinmeyebilir; verileri yetkili mercilere sunun.

Hesap sahibinin adına ulaşılması, parayı fiilen onun aldığı veya dolandırıcılık planını onun kurduğu sonucunu tek başına göstermez. Bununla birlikte hesap bilgisi soruşturma için önemli başlangıç noktasıdır. CMK 128/A'daki hızlı askıya alma ve elkoyma mekanizması nedeniyle erken bildirim para izinin korunmasına katkı sağlayabilir; paranın iadesi garanti edilemez.

Hesabınızı kullandırmadan önce fark edilebilecek risk işaretleri

• Hiç tanımadığınız kişinin yalnızca hesabınız üzerinden para geçirmek istemesi
• Yapılacak iş açıklanmadan işlem başına veya günlük yüksek komisyon teklif edilmesi
• Kart, şifre, SIM kart, kimlik fotoğrafı veya yüz doğrulaması istenmesi
• Paranın gelir gelmez nakit çekilmesi ya da kripto varlığa çevrilmesi talimatı
• “Bankaya bir şey söyleme”, “açıklamayı boş bırak” veya “sorarlarsa borç de” denilmesi
• Çok sayıda tanımadığınız kişiden farklı açıklamalarla para gelmesi
• Hesabınıza uzaktan erişim yazılımı kurulmasının istenmesi
• Kısa sürede farklı bankalarda çok sayıda hesap açtırılması

Bu işaretlerden birinin bulunması her işlemin suç olduğu anlamına gelmez; ancak hesabın amacı doğrulanmadan ilerlememek gerekir. Banka kartı, mobil bankacılık şifresi ve tek kullanımlık doğrulama kodu kişiye özeldir. Şüpheli teklifte bankanın resmî kanalıyla görüşmek ve işlemi reddetmek, sonradan oluşabilecek çok sayıda dosyadan daha güvenlidir.

Hesabın kullanılma biçimine göre dört hukuki durum

Benzer görünen hesap hareketleri farklı hukuki açıklamalara dayanabilir. Aşağıdaki örnekler karar sonucu değil, hangi soruların sorulması gerektiğini gösteren anonim senaryolardır. Gerçek dosyada ifadeler, mali kayıtlar ve dijital veriler birlikte incelenir.

Senaryo 1: Komisyon karşılığı kart ve şifre teslimi

Bir kişi sosyal medya üzerinden tanıştığı kişiye banka kartını, mobil bankacılık şifresini ve SIM kartını verir; karşılığında hesaptan geçen tutarın belirli yüzdesini alır. Hesaba farklı şehirlerden çok sayıda para gelir ve para aynı gün ATM'den çekilir. Bu senaryoda hesap sahibinin neyi bildiği, komisyonun niteliği, bankanın uyarıları, kartı fiilen kullanan kişi ve hesap sahibinin para çekme sürecine katkısı araştırılır. Katkı yalnızca bilgi ve araç vermekle sınırlı kalmışsa TCK 158/4 gündeme gelebilir; fakat hesabın yönetimi, mağdur iletişimi veya para dağıtımı gibi ek hareketler varsa sınır ayrıca belirlenir.

Senaryo 2: İş ilanı görünümünde para transferi görevi

Evden çalışma ilanına başvuran kişiye “ödeme temsilcisi” olduğu söylenir. Hesabına gelen paraları, verilen listede bulunan hesaplara aktarması ve her işlemden ücret kesmesi istenir. Kişiye gerçek bir şirket sözleşmesi veya doğrulanabilir iş tanımı verilmez. Burada dolandırıcılık kastının bulunup bulunmadığı, teklifin açık risk işaretleri, kişinin yaptığı doğrulamalar, aktarılan para sayısı ve işlem açıklamaları önemlidir. Kişinin kendisinin de hileyle işe alındığını söylemesi mümkündür; bu iddia yazışmalar ve nesnel koşullarla değerlendirilir.

Senaryo 3: Aile içindeki tek seferlik meşru ödeme

Yakın bir aile üyesi, kendi hesabındaki teknik sorun nedeniyle gerçek bir satıştan doğan tek ödemeyi diğer kişinin hesabına yönlendirir. Fatura, alıcı, ürün teslimi ve paranın kaynağı doğrulanabilir durumdadır. Hesap sahibinin para kaynağını bildiği ve işlemle gerçek hukuki ilişki bulunduğu görülür. Bu tablo ile kimliği bilinmeyen kişilerden yüzlerce transfer alınması aynı değildir. Yine de vergi, tüketici, bankacılık veya sözleşme yönünden başka yükümlülükler bulunabilir; ceza hukuku değerlendirmesi her zaman bütün mevzuat sorunlarını çözmez.

Senaryo 4: Hesabın ele geçirilmesi

Kişi sahte banka bağlantısına bilgilerini girer, telefonuna uzaktan erişim programı kurulur ve mobil bankacılık işlemleri bilgisi dışında yapılır. Kart ve şifreyi suçta kullanılmak üzere isteyerek verme bulunmadığı iddia edilir. Bankaya yapılan ilk bildirim zamanı, cihazdaki uygulama kayıtları, oturum IP'leri, SIM değişikliği, doğrulama mesajları ve kişinin işlemler sırasında bulunduğu yer önem taşır. Burada tartışma öncelikle iştirak iradesi ve kastın varlığıdır; TCK 158/4 indiriminin koşullarına geçmeden önce kişinin fiile iradi katkısı olup olmadığı belirlenmelidir.

“Para hesabımdan geçti” ile “suça katıldım” aynı şey midir?

Hayır. Banka kaydı paranın belirli bir hesapta bulunduğunu gösterir; suça katılma ise manevi ve maddi unsurların ayrıca kanıtlanmasını gerektirir. Bununla birlikte hesap hareketi önemsiz değildir. Hesap sahibinin transferi açıklaması, hesabın kontrolünü kimde bıraktığını göstermesi ve olağan dışı işlemlere ilişkin tutumunu belgeleyebilmesi gerekir. Yargılama makamı, hesabın adını taşıyan kişiyi peşinen suçlu sayamayacağı gibi, hesap sahibinin açıklamasını da denetlemeden doğru kabul etmek zorunda değildir.

İştirak değerlendirmesinde üç katman yararlı olabilir. Birinci katmanda kişinin hesabı ve işlemden haberi olup olmadığı incelenir. İkinci katmanda hesabın suçta kullanılacağını bilip bilmediği ve bu kullanımı isteyip istemediği araştırılır. Üçüncü katmanda ise katkının kapsamı belirlenir: yalnızca bilgi veya araç verme, parayı çekme, mağdur iletişimi, sahte ilan yönetimi ya da organizasyonu yönlendirme. 2026 değişikliği özellikle üçüncü katmandaki ayrımı ceza miktarı bakımından önemli hâle getirmiştir.

Elektronik para ve kripto varlık hesapları da düzenleme kapsamında mı?

7589 sayılı Kanun yalnızca klasik banka IBAN'ını saymaz. TCK 158/4 metninde banka ve kredi kartı gibi ödeme araçlarının yanında banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçlar da yer alır. Bu nedenle elektronik para uygulaması hesabı, ödeme cüzdanı veya kripto platformu erişimi, somut olayın koşullarına göre yeni fıkra kapsamında değerlendirilebilir.

CMK 128/A'daki askıya alma mekanizması da banka yanında ödeme hizmeti ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarını kapsar. Transferin kripto varlığa dönüştürülmesi izlenemez olduğu anlamına gelmez; platform üyeliği, banka giriş ve çıkışı, cüzdan adresi, işlem kimliği ve cihaz oturumu soruşturmada kullanılabilir. Kişinin cüzdanına başkasının eriştiği iddiasında özel anahtar, cihaz güvenliği ve hesap doğrulama kayıtları önem kazanır.

Zararın ödenmesi, uzlaştırma ve TCK 158/4 arasındaki fark

Bu kurumlar birbirinin yerine kullanılamaz. Örneğin TCK 158/4 uygulanabilecek bir kişi ayrıca koşulları varsa etkin pişmanlıktan yararlanabilir; ancak hesap sahibinin ödeme yapması tek başına katkısının sınırlı olduğunu kanıtlamaz. TCK 157 olarak nitelendirilen bir olayda uzlaştırma gündeme gelebilirken dosyanın TCK 158 kapsamında görülmesi sonucu değiştirebilir. Bu nedenle “parayı ödersem dosya kapanır” veya “yeni yasa çıktı, ceza kalmadı” biçimindeki kesin ifadeler yanıltıcıdır.

Banka hesabını kullandırma ve IBAN hakkında sık sorulan sorular

Hukuki bilgilendirme notu: Bu yayın genel bilgi verir; hukuki görüş veya sonuç garantisi değildir. Suç tarihi, isnat edilen madde, kişinin rolü, deliller ve geçiş hükümleri somut dosyaya göre ayrıca incelenmelidir.

İlgili yayınlar: Ceza hukuku yayınları · Dolandırıcılık suçu · Banka ve kredi kartı suçları · Tüm hukuki yayınlar