Yaya Geçidinde Araç Çarptı: Yaralanan Yayanın Talepleri

Yaya geçidinde arabanın çarptığı kişi tazminat isteyebilir; fakat “yaya geçidindeydim” demek her zarar kaleminin otomatik kabulü demek değildir. Sürücünün hızı ve görüş alanı, trafik ışığı, geçidin işaretlenmesi, yayanın hareketi ve kaza noktası kusur incelemesinde değerlendirilir. Olay yerinin ilk günkü delilleri sonradan bulunamayabilir.

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• Olay yeri ve kusur delilleri: Polis veya jandarma tutanağı, ambulans kayıtları, bölgedeki kamera görüntüleri, trafik ışığı faz bilgisi, işaretlemeler ve tanık iletişim bilgileri mümkün olan en kısa sürede korunmalıdır.
• Maddi talepler nasıl ayrılır: Tedavi ve ulaşım giderleri, geçici iş göremezlik, kalıcı beden gücü kaybı ve bakım ihtiyacı ayrı kalemlerdir.
• Sigorta ve manevi tazminat: Zorunlu trafik sigortasına kapsamındaki maddi talepler için usulüne uygun başvuru yapılır; poliçe limiti ve istisnalar kontrol edilir.
• Örnek: Yeşil ışıkta geçitten geçen yayanın bacağı kırılmış ve üç ay çalışamamışsa hastane, işyeri bordroları, raporlar ve yaya sinyal kaydı aynı kronolojide sunulur.
• Tutanağa yanlış geçit konumu yazıldıysa: Yaya geçidinin işaretlerinin silik olması, kazanın birkaç metre ileride gerçekleşmesi veya yayanın ışık değişirken yola çıkması kusur oranını etkileyebilir.
• Çocuk veya yaşlı yaya: Yayanın yaşı, hareket kabiliyeti ve durumun sürücü tarafından görülebilirliği değerlendirmeye katılır.
• İş kaybını nasıl belgelersiniz: Ücretli çalışan için SGK, bordro, raporlu gün ve işverenin ödeme düzeni; serbest meslek sahibi için geçmiş fatura ve vergi kayıtları önemlidir.
• Şoför “yaya aniden çıktı” diyorsa: Bu savunma olayın otomatik kusursuzluk sonucu doğurduğu anlamına gelmez.
• Sigortanın teklif ettiği tutar: Teklifte hangi gelir, hangi maluliyet oranı, hangi kusur payı ve hangi poliçe limiti kullanılmış bakın.
• Ceza davası bitmeden tazminat istenebilir mi: Ceza soruşturması kazanın meydana gelişine ve kusura ilişkin delil sağlayabilir; ancak hukuk ve sigorta talepleri kendi usul ve sürelerine tabidir.

Olay yeri ve kusur delilleri

Polis veya jandarma tutanağı, ambulans kayıtları, bölgedeki kamera görüntüleri, trafik ışığı faz bilgisi, işaretlemeler ve tanık iletişim bilgileri mümkün olan en kısa sürede korunmalıdır. Sürücünün olaydan sonra söylediği sözleri tek başına kesin ikrar gibi görmek yerine diğer kayıtlarla doğrulayın. Kamera kaydı silinmeden ilgili kurum veya işletmeden korunmasını yazılı isteyin. Eksik krokide yayanın geçit üzerindeki tam konumu ve araç fren izi yeniden teknik inceleme gerektirebilir.

Maddi talepler nasıl ayrılır?

Tedavi ve ulaşım giderleri, geçici iş göremezlik, kalıcı beden gücü kaybı ve bakım ihtiyacı ayrı kalemlerdir. Her kalem için sağlık belgesi, ödeme kaydı ve geliri gösteren belgeler gerekir. Raporun kaza ile illiyet bağı bulunmalıdır. SGK ödemeleri, özel sigorta ve işveren ücret devamı gibi unsurlar aktüerya hesabında değerlendirilir. Bedensel zarar ve sürekli iş göremezlik tüm taleplerin tek kalem olmadığını gösterir.

Sigorta ve manevi tazminat

Zorunlu trafik sigortasına kapsamındaki maddi talepler için usulüne uygun başvuru yapılır; poliçe limiti ve istisnalar kontrol edilir. Manevi tazminatın muhatabı ve koşulları ayrıca değerlendirilir; trafik kazasında manevi tazminat ölçütleri genel bilgi verir. Araç sigortasızsa Güvence Hesabı’nın bedensel zarar kapsamı incelenir. Ceza soruşturmasında ifade vermek, sigorta veya hukuk taleplerinin yerine geçmez.

Örnek

Yeşil ışıkta geçitten geçen yayanın bacağı kırılmış ve üç ay çalışamamışsa hastane, işyeri bordroları, raporlar ve yaya sinyal kaydı aynı kronolojide sunulur. Sonradan açılan ilave tedavinin kazayla bağlantısı için doktor kayıtları alınır. Bir ödeme teklifinin kabulünden önce ibra metninin hangi kalemleri kapattığı okunmalıdır.

Tutanağa yanlış geçit konumu yazıldıysa

Yaya geçidinin işaretlerinin silik olması, kazanın birkaç metre ileride gerçekleşmesi veya yayanın ışık değişirken yola çıkması kusur oranını etkileyebilir. Tutanaktaki krokiye itiraz için ham kamera görüntüsü, olay yeri fotoğrafları, tanık ve gerektiğinde keşif gerekir. “Tutanak yanlış” demek yerine yanlış noktanın neden yanlış olduğunu somut ölçek ve işaretle gösterin. Kaza sonrası yolun yeniden çizilmesi halinde eski görüntüler daha da değerli olur.

Çocuk veya yaşlı yaya

Yayanın yaşı, hareket kabiliyeti ve durumun sürücü tarafından görülebilirliği değerlendirmeye katılır. Çocuğun davranışını yetişkinin dikkat yükümlülüğüyle birebir karşılaştırmak doğru değildir. Öte yandan yayanın kendi davranışı her durumda bütünüyle değerlendirme dışında da kalmaz. Dosyada yalnız standart kusur yüzdesi yerine, aracın hızından yaya sinyaline kadar hangi olgunun hangi sorumluluğu yarattığı açıklanmalıdır.

İş kaybını nasıl belgelersiniz?

Ücretli çalışan için SGK, bordro, raporlu gün ve işverenin ödeme düzeni; serbest meslek sahibi için geçmiş fatura ve vergi kayıtları önemlidir. Her raporlu gün aynı miktarda gelir kaybı yaratmaz. Bakıcı gideri varsa kimin ne süre yardım ettiği ve bunun tıbbi gerekliliği gösterilmelidir. Sigorta ödemesiyle toplam zararın aynı olup olmadığı uzman hesabıyla karşılaştırılmadan “dosya kapandı” denilmemelidir.

Şoför “yaya aniden çıktı” diyorsa

Bu savunma olayın otomatik kusursuzluk sonucu doğurduğu anlamına gelmez. Sürücünün geçide yaklaşırken hızını ayarlayıp ayarlamadığı, görüşü kapatan araçlar ve ışığın durumu değerlendirilir. Yaya da geçidi ve sinyali kullanma biçimi bakımından incelenir. Bilirkişinin yalnız polis tutanağını tekrarlaması yerine kamera görüntüsünün kare kare çözümlenmesi gerekebilir. Geçitteki önceki işaretler ile olay sonrası yapılan değişikliklerin tarihleri ayrılmalıdır.

Sigortanın teklif ettiği tutar

Teklifte hangi gelir, hangi maluliyet oranı, hangi kusur payı ve hangi poliçe limiti kullanılmış bakın. “Hemen ödeme” teklifi, tüm gelecekteki zararları ve yargı yollarını kapsayan geniş bir ibranameyle birlikte gelebilir. Tedavi tamamlanmadan kalıcı maluliyet hesabı yapmak yanıltıcı olabilir. Tam olarak karşılanmayan zarar için sürücü ve işleten yönünden talep imkânı, sigortadan alınan ödeme mahsup edilerek ayrıca değerlendirilir.

Ceza davası bitmeden tazminat istenebilir mi?

Ceza soruşturması kazanın meydana gelişine ve kusura ilişkin delil sağlayabilir; ancak hukuk ve sigorta talepleri kendi usul ve sürelerine tabidir. Ceza dosyasının yıllarca sonuçlanmasını beklerken sağlık kayıtları ve kamera görüntüsü kaybolabilir. Soruşturma numarası, kolluk fotoğrafları ve bilirkişi raporu talep edilerek tazminat dosyasına eklenmelidir. Ceza sonucunun hangi maddi olguları bağlayacağı somut karar türüne göre değerlendirilir.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)