Yazar ve hukuk bürosu hakkında
Avukat Emirhan Keskin
Türkiye’deki hukuki süreçlere ilişkin içerikler hazırlar ve Mersin’den hukuki hizmet sunar. Yayınlar güncel resmî kaynaklar üzerinden denetlenir.
Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinSGK’dan bağlanmış gelir veya aylığın aralıksız on iki ay tahsil edilmemesi, ödemenin durdurulmasına yol açabilir. 5510 sayılı Kanun’un 97. maddesinde bu işlemin amacı, gelir veya aylık bağlanma şartlarının devam edip etmediğini tespit etmektir. Hüküm, hesabında para bırakan herkesin bütün sosyal güvenlik hakkını kesin olarak kaybettiğini söylemez. Durdurma gerekçesi ve tahsil kayıtları incelenmelidir.
Kanundaki ölçüt yalnız ATM kullanmamak mı?
Madde, tahakkuk tarihinden itibaren aralıksız on iki ay sonuna kadar tahsil edilmeyen gelir ve aylığı düzenler. Kişinin hiç ATM’ye gitmemesiyle ödemeyi hukuken tahsil etmemesi aynı kabul edilmemelidir. Banka hesabına yapılan ödeme, hesaptaki hareketler ve Kuruma gönderilen kayıtlar somut dosyada araştırılır. Biriktirilen paranın durumu yalnız nakit çekme alışkanlığı üzerinden yorumlanamaz.
E-Devlet ekranında aylık bağlama bilgisi bulunmasıyla bankanın kullanıma hazır ödeme kaydı da farklı belgeler olabilir. Yanlış hesap bilgisi, banka değişikliği veya iade edilen ödeme varsa hangi dönemde ne gerçekleştiği belirlenmelidir. Başvurucu banka hareket dökümünü ve SGK ödeme cetvelini yan yana getirerek “tahsil edilmedi” tespitinin dayanağını sorabilir. Çelişki varsa belirli ay ve işlem gösterilmelidir.
Durdurma neden kalıcı kayıp demek değildir?
Kanuni amaç, hak sahipliği koşullarının sürüp sürmediğini incelemektir. Yaşayan sigortalıya ilişkin durum ile hak sahibinin gelir veya aylık koşulları ayrı değerlendirilebilir. Ölüm aylığı alan kişinin medeni durum, öğrenim veya çalışma koşullarında değişiklik bulunması gibi hususlar kendi hükümlerine tabidir. SGK Ölüm Aylığı Bağlamazsa Ne Yapılır? Dul ve Yetim Aylığı Başvurusu yazısı ölüm aylığının hak sahipliği çerçevesini açıklar. On iki ay tahsil etmeme işlemi, bu koşulların hangisinin kaybolduğuna dair peşin karar değildir.
İnceleme sonunda koşulların devam ettiği belirlenirse ödeme işlemlerinin yeniden değerlendirilmesi gündeme gelir. Koşullar gerçekten sona ermişse önceki hakkın yalnız bankaya gidilerek canlandırılması mümkün olmayabilir. Bu nedenle “bir para çekince tüm aylıklar kesin geri gelir” sonucu da doğru değildir. Başvuruda yalnız hesabın açılması değil, durdurmanın kaldırılması ve gerekiyorsa geçmiş dönemlerin hesabı açıkça istenmelidir.
Başka kesilme sebeplerini ayırın
Kontrol muayenesine gitmemek, sağlık durumunun değişmesi veya hak sahipliğine aykırı başka bir olay nedeniyle kesilen aylıklar farklı kurallara tabi olabilir. Kontrol Muayenesine Gitmezsem SGK Aylığım Kesilir mi? yazısı kontrol muayenesi nedeniyle kesilmenin ayrı sürelerini ele alır. On iki ay tahsil etmeme hükmüne dayanılan bir dosyada, kontrol muayenesinin üç aylık kuralları kendiliğinden uygulanmamalıdır. Kararın kanuni dayanağı bu ayrımı sağlar.
Bankadan para çekilememesi de her zaman SGK’nın aylığı durdurduğu anlamına gelmez. Kart, kimlik doğrulama veya banka hesabındaki teknik sorun bulunabilir. Bankanın açıklaması ile SGK’nın yazılı işlemi alınmadan hukuki kesilme tarihi belirlenemez. Kişinin farklı bir ülkede bulunması veya temsilciyle işlem yapması söz konusuysa kullanılan yetki ve ödeme yöntemi de dosyada görünmelidir.
Yazılı başvuruda hangi kayıtlar olmalı?
Tahsis numarası, gelir veya aylık türü, ödeme yapılmayan dönemler ve banka hesap bilgileri belirtilmelidir. Kimlik ve hak sahipliğinin devamını gösteren gerekli belgelerle ödeme hareketleri eklenir. Kurumun hangi on iki aylık aralığı esas aldığı ve hangi ek belgeyi istediği öğrenilir. Önceden yapılmış başvuruların alındıları saklanır. Durdurma kaldırılırken geçmiş paranın hangi dönem ve gerekçeyle ödendiği veya ödenmediği ayrıca kontrol edilmelidir. Amaç yalnız sonraki ay hesabında para görmek değil, yanlış bir tahsil tespiti varsa bunu kayıtlar üzerinden düzeltmektir. Belgelerdeki aylar aynı sırayla gösterildiğinde, bankanın iade ettiği ödeme ile kişiye yapılmış ödeme kolayca ayrıştırılabilir.
Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)
Hukuki kaynaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — Adalet Bakanlığı — m.97 dördüncü fıkra