Sigorta Şirketi İflas Ederse Ödenmeyen Hasar Ne Olur?

Sigorta şirketinin iflası, daha önce doğmuş hasar alacağını kendiliğinden silmez. Bununla birlikte Türk Ticaret Kanunu'nun 1418. maddesi uyarınca sigorta sözleşmesi sona erer. İflastan önce ödenmemiş tazminatlar, özel hükümler saklı tutularak önce sigortacının kanunen ayırması gereken teminatlardan, bunlar yetmezse iflas masasından karşılanır. Dolayısıyla poliçenin kalan süresi boyunca aynı şirketin risk taşımaya devam ettiği veya bütün hasarların başka bir kurum tarafından eksiksiz ödeneceği varsayılamaz.

İflas kararı ile ödeme gecikmesi nasıl ayrılır?

Hasar dosyasının uzun süre sonuçlanmaması, sigortacının iflas ettiğini tek başına göstermez. Ruhsatın iptali, sözleşme yapma yetkisinin kaldırılması, konkordato ve mahkemece iflasın açılması birbirinden farklı hukuki durumlardır. Haber başlığından hareket etmek yerine şirketin tam unvanı, kararın verildiği mahkeme, karar tarihi ve resmî tasfiye bilgisi belirlenmelidir. Aynı grubun başka şirketinin mali sorunu, poliçeyi düzenleyen şirketin de iflas ettiği anlamına gelmez.

Bu ayrım, kullanılacak yol bakımından önem taşır. Olağan bir ödeme uyuşmazlığında değerlendirilebilecek sigorta tahkimine başvuru, iflas kararından sonra tasfiye ve alacak kaydı kurallarının yerine otomatik olarak geçmez. Daha önce başlatılmış başvuru veya dava varsa dosyanın yeni durumdan nasıl etkilendiği ayrıca araştırılır. “Zaten başvurdum” düşüncesiyle tasfiye duyurularını izlememek hak sahibinin işlemlerini eksik bırakabilir.

Hasar alacağının dosyası nasıl hazırlanır?

Öncelikle hasar ile iflasın tarihleri ayrı kaydedilir. Poliçe dönemi, rizikonun gerçekleşmesi, ihbar, istenen belgelerin teslimi, ekspertiz ve varsa sigortacının kabul yazısı aynı kronolojide gösterilir. İflastan önce henüz ödeme yapılmamış olması ile hasarın hiç teminat kapsamında olmaması farklı meselelerdir. İflas, kapsam dışındaki bir olayı kapsam içine sokmaz; fakat teminat altındaki zarar bakımından mevcut alacağın tasfiye içinde ileri sürülmesini gerektirebilir.

Hasar hesabında istenen toplam, önceden ödenmiş tutar, kalan ana para ve talep edilen diğer kalemler açıkça ayrılmalıdır. Eksper raporu her durumda borcun kesinleştiği belge değildir. Sigortacının rapora yönelik itirazı veya poliçedeki muafiyet devam eden uyuşmazlık yaratabilir. Dosya hazırlanırken yalnız poliçe kapağının değil genel ve özel şartların, zeyilnamelerin ve ödeme kayıtlarının da sunulması bu nedenle yararlıdır.

Teminatlar ve iflas masası hangi sırayla değerlendirilir?

TTK 1418, tazminatın karşılanması için sigortacının Sigortacılık Kanunu gereği ayırdığı teminatları önce ele alır. Sonraki kaynak iflas masasıdır. Aynı madde hak sahiplerinin masaya, İcra ve İflas Kanunu'nun 206. maddesinin dördüncü fıkrasındaki üçüncü sırada katılacağını düzenler. Sıraya ilişkin bu koruma, masada mutlaka herkese yetecek para bulunduğu anlamına gelmez. Özel sigorta hükümleri ve belirli teminat türlerinin uygulaması ayrıca incelenir.

Her poliçenin devlet güvencesi altında bulunduğu veya Güvence Hesabının bütün özel sigorta borçlarını ödediği şeklinde genel bir sonuç çıkarılamaz. Hak sahibi, kendi sigorta türünde özel bir ödeme mekanizması bulunup bulunmadığını somut dayanakla kontrol etmelidir. Tasfiye makamından alınan resmî bilgi ile telefon üzerinden verilen belirsiz ödeme vaadi aynı değerde değildir. Bir aracıya ücret ödemeden önce onun hangi sıfatla işlem yaptığı da doğrulanmalıdır.

Bildirimleri ve yeni sigorta ihtiyacını izlemek

Alacak kaydı için yayımlanan duyurudaki merci, dosya numarası ve başvuru koşulları esas alınır. Poliçe sahibinin eski acenteye gönderdiği e-posta, iflas dosyasına yapılması gereken başvurunun yerine her durumda geçmez. Kayıt alındısını saklamak ve alacağın hangi tutarda kaydedildiğini izlemek gerekir. İflasın mevcut takiplere etkisinin genel çerçevesi şirketin iflasının mevcut icra takibine etkisi yazısında ayrıca açıklanmaktadır.

Örneğin deposunda yangın çıkan işletmenin hasarı henüz ödenmeden sigortacısı iflas etmiş olsun. İşletme yangın dosyasını ve bakiye talebini tasfiye sürecinde ileri sürerken, sonraki yangın riskinin eski poliçeyle taşındığını kabul etmemelidir. Yeni teminatın başlangıcı açıkça belirlenir. İşlemeyen günlerin ödenmiş primleri bakımından TTK 1419'daki iade kuralı da ayrı bir hesap gerektirir; prim iadesi talebi ile geçmiş yangının tazminatı tek kalemde birbirine karıştırılmaz.

Resmî kaynaklar: İcra ve İflas Kanunu (2004)

Hukuki kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — Ticaret Bakanlığı — m.1418–1419: iflasın poliçeye etkisi, ödenmeyen tazminat ve prim iadesi