Yönetim Kurulu Üyesi Kendi İbrasında Oy Kullanabilir mi?

Yönetim kurulu üyesinin ibra oyu, kendi paylarından doğan oy hakkı bakımından kanunen sınırlandırılmıştır. Anonim şirket yönetim kurulu üyeleri ile yönetimde görevli ve imza yetkisine sahip kişiler, yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin kararlarda kendilerine ait payların oylarını kullanamaz. Kişinin çoğunluk payına sahip olması veya diğer ortakların sessiz kalması bu yasağı ortadan kaldırmaz.

Yasak sadece hakkında oylama yapılan üyeye mi uygulanır?

TTK 436'nın ikinci fıkrası yalnız “kendi ibrası” ifadesiyle kurulmamıştır. Yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin kararlarda, sayılan yönetim konumundaki kişilerin kendi paylarından doğan oy haklarını kapsar. Bu nedenle her üye için ayrı oylama yapılması, diğer yönetim kurulu üyesinin kendi payıyla serbestçe oy verebileceği sonucuna otomatik götürmez.

Üyenin aynı zamanda kurucu, şirket çalışanı veya çoğunluk ortağı olması ayrıca belirtilse de uygulanacak oy yasağı yönetimdeki sıfatı üzerinden belirlenir. Toplantı tarihi itibarıyla görev ve yetki kayıtları incelenmelidir. Yönetimde hiç görev almayan sıradan bir pay sahibinin bütün oylarının ise sadece şirketle yakın ilişkisi bulunduğu söylenerek dışlanması doğru değildir.

İmza yetkili çalışan ile her çalışan aynı mı?

Kanun, yönetimde görevli imza yetkisine sahip kişileri de kapsamına alır. Unvanda “müdür” kelimesi bulunması tek başına yeterli bir inceleme değildir; kişinin yönetimde görev alıp almadığı ve imza yetkisinin bulunup bulunmadığı araştırılır. Yönetim kurulu kararları, imza ve temsil belgeleri ile şirketin yetkilendirme kayıtları bu ayrımı somutlaştırır.

Örneğin varsayımsal bir şirkette finans müdürü aynı zamanda pay sahibidir ve şirket adına imza yetkisi taşımaktadır. Genel kurulda yönetim kurulunun ibrası oylanırken bu kişinin kendi payları ayrıca tespit edilmelidir. Buna karşılık yalnız bordrolu çalışan olup yönetim görevi ve imza yetkisi bulunmayan başka bir ortağa aynı gerekçeyle yasak uygulanması, kanundaki kapsamın genişletilmesi olur.

Temsilci göndererek yasak aşılabilir mi?

Yasağın hedefi sadece toplantıda fiziksel olarak el kaldıran kişi değildir; kendi payından kaynaklanan oyun kullanılmasıdır. Oy kullanamayacak pay sahibinin yerine yakınına vekâlet vermesi, o paydaki yasağı kendiliğinden kaldırmaz. Ayrıca TTK 433, oy sınırlamalarını etkisiz bırakmak amacıyla payların veya pay senetlerinin başkasına verilmesine karşı kural içerir.

Başka pay sahibinin gerçekten kendisine ait payı ile yöneticiye ait payın görünüşte devredilmesi karıştırılmamalıdır. Temsil ilişkisi tartışılıyorsa kimin adına, hangi paylar için ve hangi yetkiyle oy kullanıldığı ayrı satırlarda gösterilmelidir. Payların toplamını yazan tek bir hazır bulunanlar listesi, ibra maddesindeki oylamanın doğru hesaplandığını tek başına kanıtlamaz.

Oy sayımında hangi kayıtlar saklanmalı?

Toplantı tutanağında gündem maddesi, kullanılan olumlu ve olumsuz oylar, itirazlar ve ilgili pay miktarları anlaşılabilir olmalıdır. Üyelik ve imza yetkisi kayıtlarıyla pay defteri karşılaştırılarak yasak kapsamındaki oylar belirlenir. Genel kurulun diğer maddelerinde kullanılabilen bir oyun ibra maddesinde kullanılamaması mümkün olduğundan, her karar için ayrı değerlendirme gerekir.

İtiraz eden pay sahibi yalnız toplantı sonunda genel bir memnuniyetsizlik bildirmek yerine hangi kişinin hangi payla oy verdiğini belirtmelidir. İtiraz ve muhalefetin tutanağa geçirilmesi, sonraki hukuki değerlendirmede olayın yeniden kurulmasına yardımcı olur. Oy yasağına aykırılığın karar üzerindeki etkisi ve başvuru koşulları genel kurul iptal davası koşulları kapsamında incelenebilir.

Oy yasağıyla ibranın kapsamı ayrı meselelerdir

Oylama usulüne uygun yapılsa bile ibra kararının hangi açıklanmış olayları kapsadığı ayrıca belirlenir. Tersinden, oy yasağı ihlal edildiği iddiası da bütün yönetim işlemlerinin kendiliğinden tazminata dönüştüğü anlamına gelmez. ibranın tazminat taleplerine etkisi, açıklanmayan işlemler ve sorumluluk talepleri yönünden bu ikinci sorunu ele alır.

Bu nedenle belge dosyası iki bölüm halinde tutulabilir: oylamanın nasıl oluştuğunu gösteren toplantı ve pay kayıtları; yönetimin hangi işlemleri için sorumluluk tartışıldığını gösteren hesap ve işlem belgeleri. Böylece usul itirazıyla zarar iddiası birbirinin yerine kullanılmaz. İptal süresi gereken bir uyuşmazlıkta toplantı tarihinden itibaren işleyen üç aylık kanuni süre ayrıca izlenmelidir; ibranın kapsamına ilişkin tartışmanın bitmesi beklenmez.

Resmî kaynaklar: Türk Ticaret Kanunu (6102)

Hukuki kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — Ticaret Bakanlığı — m.422, 433, 436, 445–446: tutanak, oy yasağı ve iptal koşulları