Adli Sicil Kaydında Bana Ait Olmayan Mahkûmiyet Var: Nasıl Düzeltilir?

Adli sicil belgesinde size ait olmayan bir mahkûmiyet görünüyorsa bu, olağan sicil silme şartlarından farklı bir düzeltme sorunudur. Önce kaydın dayandığı mahkeme kararı ve kimlik eşleştirmesi araştırılır. Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün silme-düzeltme başvuru kanalları kullanılabilir. Yanlışlık hükümdeyse kararı veren merciye yönelik işlem de gerekebilir.

Düzeltme ile geçmiş mahkûmiyeti silme farklıdır

Bir kişi kendi mahkûmiyetinin infaz sonrası sicil veya arşiv durumunu değiştirmek isteyebilir. Buna karşılık başka kişinin mahkûmiyetinin kimlik eşleştirmesi hatasıyla kendisine yazılması farklıdır. İkinci durumda “silinmesi için yıllarca beklemeniz gerekir” şeklinde genel açıklama doğru değildir. Önce kayıt gerçekten size ait mi, hata nerede oluştu soruları cevaplanmalıdır. Düzeltme talebi bu yanlış eşleştirmeye odaklanır.

5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbirlerine ilişkin kayıt sistemini düzenler. Genel Müdürlüğün resmî hizmet açıklaması kayıtların güncellenmesi, düzenlenmesi ve düzeltilmesi işlemlerini belirtir. E-Devlet üzerinden silme-düzeltme talebi ve takibi mümkündür. Ancak sistemde başvuru yapılabilmesi, yanlış mahkûmiyetin hiçbir belgeye ihtiyaç duyulmadan aynı gün kaldırılacağı anlamına gelmez.

Kaydın satırları ne gösterir?

Adli sicil belgesinde mahkeme, karar tarihi, esas ve karar numarası ile uygulanan hükme ilişkin bilgiler bulunabilir. Bu bilgiler yanlış kaydın kaynağına ulaşmayı sağlar. Aynı ad ve soyada sahip kişilerin varlığı önemlidir fakat isim benzerliği tek başına hata ispatı değildir. Kimlik numarası, doğum bilgisi ve karardaki kişi kaydı karşılaştırılır. Belgenin barkodlu özgün örneği korunmalıdır.

Adli sicil ve arşiv kaydı farklı alanlardır. Kişi yalnız “sabıkam var” diyerek bütün kayıtları tekleştirmemelidir. Belgede hangi bölümün dolu olduğu ve başvuru amacına göre hangi kayıt çıktısının alındığı önemlidir. Yanlışlığın arşiv alanında görünmesi de düzeltme ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Mevcut kaydın niteliği ve kaynak kararı birlikte incelenmelidir.

Hata kayıt girişinde mi mahkeme kararında mı?

Kararda başka kişinin kimliği doğru gösterilmiş fakat sicile yanlış kişinin numarasıyla aktarılmış olabilir. Bu durumda kayıt ve bildirim eşleştirmesi incelenir. Kararda kimlik bilgileri yanlış yazılmışsa mahkemenin düzeltmesi veya uygun karar işlemi gerekebilir. Başka kişi sizin kimliğinizi kullanmışsa yalnız veri giriş hatası bulunmaz; yargılama ve kimlik kullanımı boyutu da araştırılır.

Bu ayrım başvurunun doğru mercie yöneltilmesini sağlar. Genel Müdürlüğe yapılan talep, kararı veren mahkemenin yapması gereken her hukuki değerlendirmeyi otomatik yerine geçmez. Aynı zamanda yanlış sicil satırını düzeltmek için her olayda baştan yeni bir ceza davası açmak gerektiği de söylenemez. Kaynak belge, bildirim fişi ve kimlik bağlantısı üzerinden uygun yol belirlenmelidir.

Başvuru için gerekli belgeler

• Güncel barkodlu adli sicil ve gerekiyorsa arşiv belgesi.
• Kendi kimlik bilgilerinizin doğru kaydı.
• Yanlış görünen mahkeme ve dosya numaraları.
• Kaynak kararın edinilebilen örneği veya talep kaydı.
• Önceki düzeltme başvuruları ve verilen cevaplar.

Kaynağını bilmediğiniz dosyada karar örneği için ilgili mahkeme veya adli sicil birimine başvurulabilir. Herhangi bir başka kişiye ait tüm sicil bilgisini edinmek amaçlanmaz; sizin kaydınızın dayanağı araştırılır. Gerekli belgeler yetkili kanallardan temin edilir. Resmî belgeyi sonradan kendiniz düzenleyip “hata düzeldi” diye sunmak mümkün değildir; düzeltilmiş yeni kayıt ilgili kurum tarafından oluşturulmalıdır.

Düzeltme talebi nasıl açıklanmalı?

Başvuruda hangi satırın neden size ait olmadığı belirtilmelidir. “Hayatımda suç işlemedim” ifadesi duygusal olarak anlaşılır fakat kimlik eşleştirmesi sorusunu tek başına açıklamaz. Karardaki doğum tarihi veya kimlik numarası farklıysa bu somut gösterilir. Bilinmeyen kaynak kararın doğrulanması istenir. Hatanın adli sicile aktarım veya mahkeme kaydından doğduğu olasılıkları ayrı belirtilir.

E-Devlet üzerinden yapılan talebin başvuru numarası ve takip durumu korunur. Resmî hizmet açıklamasında Cumhuriyet başsavcılıkları ve doğrudan başvuru kanalları da bulunur. Başvurucu güncel kanalı yetkili kurumdan doğrulayabilir. Aynı talebi birçok ilgisiz kuruma farklı anlatımlarla göndermek değerlendirmeyi hızlandırdığı varsayılmamalıdır. Belgeli ve tutarlı açıklama önemlidir.

İş başvurusu veya vize süresi varsa

Yanlış kayıt iş, ihale, ruhsat veya başka başvuru için acil sorun yaratabilir. Bu durumda düzeltme talebinde somut son tarih ve gerekli belge açıklanabilir. Başvurunun yapıldığına dair kayıt ilgili kuruma sunulabilir; fakat bu belge düzeltilmiş temiz sicil belgesinin yerine her durumda geçmez. Kurumun kendi mevzuatı ve değerlendirme yetkisi ayrıca incelenir.

Olumsuz idari karar verilmişse bu karara ilişkin başvuru veya dava süresi ayrıca korunmalıdır. Sicil düzeltme başvurusu bütün idari süreleri otomatik durdurmaz. İşverenin talep ettiği belge bakımından da işe ilişkin koşullar incelenir. Kişi yanlış sicili internet ortamında açık yayımlamamalı; mahkûmiyet bilgisi ve kimlik belgesi hassas içerik taşır. Gerekli kurumla gerekli kapsamda paylaşım yapılır.

Kimliğiniz kullanılmışsa ayrıca ne yapılır?

Başka kişinin sizin kimliğinizi kolluk veya mahkemede kullanmış olması ihtimali ciddi biçimde araştırılır. Kaynak dosyada ifade, kimlik tespit ve karar bilgileri incelenir. Bu durumda gerçek failin tespitiyle yanlış hüküm veya bildirim sonucu farklı usuller gerektirebilir. Adınıza başka açık soruşturma bulunup bulunmadığı da yetkili kanallardan kontrol edilebilir. Tek sicil satırının düzelmesi bütün kayıtların doğru olduğunu garanti etmez.

Suç duyurusu yapılacaksa kayıp kimlik bildirimi, işlem tarihleri ve farklı kişinin fiziksel veya kimlik bilgileri somutlaştırılır. Yalnız isim benzerliği nedeniyle başka kişiyi fail ilan etmek doğru değildir. Soruşturma, yargılama veya kayıt düzeltme yollarının birbirinin yerine geçtiği varsayılmamalıdır. Her dosyadaki hukuki sıfat ve karar ayrı incelenir.

Varsayımsal örnek ve yanlış uygulamalar

Bir kişi iş başvurusu için belge alırken hiç bulunmadığı şehirdeki mahkemenin kararını görüyor olsun. Belgedeki dosya numarasıyla kaynak karar istenir. Kararda doğum ve anne-baba bilgilerinin başka kişiye ait olduğu belirlenirse bu eşleştirme hatası talebe açıkça yazılır. Kurumun gerekli düzeltme ve bildirim işlemi sonucu yeni belge alınır ve kayıt tekrar kontrol edilir.

Sık hata, kaydı fark eder etmez eski bir temiz belgeyi güncelmiş gibi kullanmaktır. Diğer hata, sicil silme sürelerine odaklanıp kaydın baştan başka kişiye ait olduğunu açıklamamaktır. Başvuruda kimlik, kaynak karar ve doğru kayıt bağlantısı gösterilmelidir. Sonuç işlem tamamlandığında yeni barkodlu belgeden doğrulanmalı; yalnız sözlü “düzeldi” açıklamasıyla bırakılmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Dosyanın değerlendirilmesi

Güncel sicil belgesi, kaynak karar ve doğru kimlik kayıtları birlikte incelenerek yanlışlığın kayıt girişinde mi yoksa kararda mı oluştuğu belirlenebilir. Mersin merkezdeki ofisimizden Türkiye genelindeki dosyaların hukuki değerlendirmesi ve sürecin yönetilmesi için iletişim sayfamız üzerinden başvurabilirsiniz. Sonuç yetkili makamın incelemesine ve dosyaya bağlıdır.

Bağlantılı konular: Savcılığa şikâyette gerekli belgeler; Veri düzeltmenin diğer şirketlere bildirilmesi; Ceza istinafında tebliğ ve süre.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar

• 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu kapsamında kayıtların düzeltilmesi ve e-Devlet silme-düzeltme başvuru hizmetine ilişkin resmî açıklama.