WhatsApp Grubundaki Telefon Numaraları Başka İşletmeye Verilebilir mi?

Bir WhatsApp grubunda telefon numarasının diğer üyelerce görülebilmesi, numaranın ayrı bir işletmenin pazarlama listesine aktarılmasına genel izin değildir. Aktarım ve reklam mesajı gönderimi farklı hukuki işlemlerdir. Numaranın nereden alındığı, grup amacı ve kullanılan işleme şartı belirlenerek hem KVKK hem ticari elektronik ileti kuralları bakımından başvuru yapılabilir.

Grupta görünür olmak herkese kullanım izni vermek mi?

Site duyurusu, okul organizasyonu veya meslek toplantısı için bir gruba katılan kişi, numarasının iletişim amacıyla kullanıldığını görebilir. Buna karşılık grubun üyelerinin liste halinde çıkarılıp bir emlakçıya veya satıcıya verilmesi yeni bir veri işleme amacı oluşturur. Gruptaki görünürlük, kişisel veriyi herkese açık ve her amaçla kullanılabilir hale getirmez. Katılımın bağlamı, alıcıların kimliği ve kişinin beklentisi araştırılır.

6698 sayılı Kanunun 5. maddesi işleme şartlarını, 8. maddesi aktarımı düzenler. Mevcut bir işleme sebebi varsa her olayda açık rıza tek seçenek değildir. Ancak “numarayı zaten grupta gördüm” açıklaması tek başına pazarlama amacı için kanuni sebep sayılmaz. Kişinin veriyi kendisinin alenileştirdiği iddiasında da iradesinin hangi amaç ve kapsamla açıklandığı dikkate alınmalıdır.

Yönetici, üye ve işletmenin rolleri

Numarayı aktaran grup yöneticisi her olayda aynı hukuki sıfata sahip değildir. Yalnız kişisel ilişkiler için yürütülen faaliyetlerle kurum adına tutulan duyuru grubu farklı değerlendirilebilir. Kanunun kişisel veya aynı konutta yaşayan aile fertleriyle ilgili faaliyet istisnasının şartları incelenir; üçüncü kişilere açıklama bu istisna bakımından önemlidir. Kurumsal pazarlama listesi oluşturma faaliyetini sırf telefon uygulaması kullanıldığı için kişisel faaliyet saymak doğru değildir.

Numarayı alan işletme de kaynağın hukuka uygunluğunu değerlendirmelidir. “Bir tanıdık verdi” veya “grup yöneticisi izin verdi” denmesi ilgili kişinin haklarını ortadan kaldırmaz. İşletme kendi veri tabanına numarayı eklediğinde ve mesaj gönderdiğinde ayrı işleme faaliyetinde bulunur. Başvuru, aktarımı yapan kişiyle listeyi kullanan işletmenin işlemlerini karıştırmadan hazırlanmalıdır.

Reklam mesajı ve KVKK başvurusu arasındaki fark

Ticari elektronik ileti mevzuatı reklam mesajı onayı ve ret hakkı bakımından kurallar içerir. KVKK ise telefon numarasının elde edilmesini, kaydedilmesini, başka kişiye aktarılmasını ve kullanımını inceler. Reklam mesajını durdurmak, işletmenin numarayı hangi kaynaktan aldığını öğrenme talebinin yerine geçmez. İYS kaydı veya ileti onayı bulunması da tüm veri işleme faaliyetlerini sınırsız olarak hukuka uygun yapmaz.

Bir alışverişin teslimat bilgisini gönderme ile üçüncü satıcıdan kampanya gönderme aynı amaç değildir. Mesajın içinde ret seçeneği bulunması da başlangıçtaki veri aktarımı sorununu geriye dönük çözmez. İlgili kişi ret hakkını kullanabilir, aynı zamanda numarasının kaynağını ve paylaşım yapılan alıcıları sorabilir. Her iki başvuru yolunun süresi ve usulü ayrıca kontrol edilmelidir.

Aktarım iddiasını hangi belgeler destekler?

Benzer reklam mesajlarının yalnız belirli bir grubun üyelerine gelmesi bir işaret olabilir fakat tek başına kesin aktarım delili değildir. İşletmenin yazılı açıklaması, grup yöneticisinin mesajı veya listedeki kaynağa dair kayıtlar daha doğrudan olabilir. Başvuruda bilinen durumlarla tahminler ayrılır. “Bütün numaralar satıldı” iddiası yerine hangi mesajın hangi tarihte ve kim tarafından gönderildiği anlatılır.

• Grubun amacı ve katılım tarihine ilişkin mesajlar.
• Gelen reklamın gönderen numarası, tarih ve içeriği.
• İşletmenin numara kaynağına ilişkin açıklaması.
• Gruba yönelik liste paylaşımı duyurusu varsa örneği.
• Ret ve veri başvurularının teslim ve cevap kayıtları.

Bütün üyelerin telefon listesini internet ortamına koyarak şikâyet etmek, aynı sorunu tekrar eder. Kendi numarasını ilgilendiren deliller seçilmelidir. Başka üyelerin kayıtları onların hakları gözetilerek ve gerekli kapsamda sunulur. Gruba erişim için başka bir kişinin hesabını kullanmak veya cihazına izinsiz girmek uygun değildir. İhlalin kaynağıyla ilgili teknik kayıtların işletmeden veya yetkili makamdan istenmesi daha doğru yoldur.

Veri sorumlusuna somut talep nasıl yazılır?

İşletmeye yöneltilen başvuruda numaranın hangi kaynaktan ve tarihte alındığı, hangi hukuki sebebe dayanılarak kaydedildiği ve kimlere aktarıldığı sorulabilir. Hukuka aykırı işleme iddiasıyla mesaj gönderiminin durdurulması, şartları varsa verinin silinmesi ve aktarım yapılan alıcılara gerekli bildirimlerin yapılması istenebilir. Her kayıt hemen silinmek zorunda değildir; başvuru ve uyuşmazlık kayıtlarının hukuki saklama sebebi ayrı olabilir.

Başvuruyu yalnız gruptaki tartışma içine yazmak, doğru işletmeye resmî başvuru yapıldığını göstermeyebilir. Veri sorumlusu ve başvuru kanalı belirlenerek teslim kayıtlı şekilde gönderim yapılmalıdır. Otuz gün içinde cevap gelmezse veya cevap ret ya da yetersizlik içerirse Kurul şikâyeti değerlendirilir. Cevabın öğrenilmesinden otuz gün ve ilk başvurudan altmış günlük üst sınır gözetilir.

Varsayımsal örnek: Site grubundan emlak reklamı

Bir sitenin arıza ve aidat duyuruları için kullandığı gruptaki sakinlerin tamamına aynı emlak kampanyası geliyor. İşletme, numaraları yöneticiden aldığını yazılı olarak bildiriyor. Sakin, gruba katıldığı amacın bakım duyuruları olduğunu belirterek işletmeden aktarım ve işleme dayanağını sorabilir. Site yönetiminin paylaşım kararını da ayrıca öğrenebilir. Burada yalnız “reklamı durdurun” talebi, gerçekleşen aktarımın incelenmesini kapsamıyor olabilir.

İşletme sonradan numaraları silse bile önceki kullanımın hukuki değerlendirmesi devam edebilir. Buna karşılık bir sakinin aynı firmayla daha önce doğrudan ileti onayı bulunduğu ortaya çıkarsa o kişi yönünden farklı değerlendirme gerekir. Bütün gruba aynı mesajın gelmesi, her alıcının onay ve işlem geçmişinin tamamen aynı olduğunu göstermez. Dosyada kişiye özgü kayıtlar bu nedenle ayrılır.

Sık yapılan hatalar ve ayrı zarar talepleri

Grupla iletişim için verilen izni sınırsız pazarlama onayı saymak en yaygın yanlıştır. İkinci hata, listelerin kurumsal değil “arkadaş arasında” aktarıldığını söyleyerek kayıt kullanımını önemsizleştirmektir. Üçüncü hata, yalnız mesajı engelleyip kaynağı ve aktarımı hiç sorgulamamaktır. İhlalin tekrar edip etmediği, sonraki mesajlar ve başvuruya rağmen devam eden kullanım belgelenebilir.

Taciz boyutuna ulaşan, tehdit içeren veya dolandırıcılık amacı taşıyan iletişimde farklı hukuki yollar gündeme gelebilir. Her reklam mesajı ceza suçudur şeklinde genel bir sonuç kurulamaz. KVKK idari incelemesi ve kişilik hakkına dayalı tazminat koşulları da ayrı değerlendirilir. Kurulun işletmeye uygulayacağı idari yaptırım, kişinin hesabına kendiliğinden ödenecek bir bedel değildir.

Sık sorulan sorular

Dosyanın değerlendirilmesi

Grup amacı, reklam mesajı ve numara kaynağına ilişkin işletme cevabı birlikte incelenerek aktarım ve kullanım için ayrı talepler hazırlanabilir. Mersin merkezdeki ofisimizden Türkiye genelindeki dosyaların hukuki değerlendirmesi ve sürecin yönetilmesi için iletişim sayfamız üzerinden başvurabilirsiniz. Sonuç yetkili makamın incelemesine ve dosyaya bağlıdır.

Bağlantılı konular: WhatsApp grubuna izinsiz eklenme; KVKK şikâyet süreleri; Kişisel veri ihlalinde tazminat.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar

• 6698 m5 kişisel veri işleme hukuki sebepleri.
• 6698 m8 yurt içi aktarımın hukuki şartları.
• 6698 m13-14: önce veri sorumlusu başvurusu, 30/60 günlük şikâyet süreleri.