Ücretli Tercümedeki Hata Yüzünden Belge Reddedildi: Tercüman Sorumlu mu?

Ücret karşılığı hazırlanan tercümede isim, tarih, tutar veya hukuki anlamın yanlış aktarılması, belgenin kabul edilmemesine ve ek masrafa yol açabilir. Böyle bir durumda çevirinin düzeltilmesi, hizmet bedelinin değerlendirilmesi ve şartları bulunan zararların karşılanması istenebilir. Ancak belgenin reddedilmesinin gerçekten tercümeden kaynaklandığı ortaya konmalıdır.

Eksik apostil, yanlış belge türü, süresi geçmiş kayıt veya başvurunun başka bir şartının sağlanmaması da ret nedeni olabilir. Çevirmenin her başvurunun olumlu sonuçlanmasını garanti ettiği varsayılamaz. Çeviri işiyle idari başvuruyu yönetme taahhüdü farklıdır. Dosyada tercümanın üstlendiği hizmet, kendisine verilen asıl belge ve kabul merciinin gerekçesi birlikte incelenmelidir.

Hata ile farklı çeviri tercihleri nasıl ayrılır?

Bir sözcüğün birden fazla uygun karşılığı bulunabilir; her farklı ifade mesleki hata değildir. Buna karşılık doğum tarihinin değiştirilmesi, para biriminin yanlış yazılması veya bir soyadının belgeyle uyuşmaması somut karşılaştırma yapılabilecek aykırılıklardır. Teknik veya hukuki metinde anlamın esaslı biçimde değiştiği iddia ediliyorsa ilgili dil ve alan konusunda uzman incelemesi gerekebilir.

Karşılaştırma, teslim edilen tercüme ile o tarihte çeviriye verilen asıl metin üzerinden yapılmalıdır. Tüketicinin sonradan başka bir belge göndermesi, ilk çeviride hata bulunduğunu tek başına göstermez. Kaynak belgede okunamayan alan varsa tercümanın bunu nasıl bildirdiği ve müşteriyle hangi teyidi yaptığı önemlidir. Tahmini bilgiyle eksik alan doldurulmuşsa bunun gerekçesi araştırılır.

Sözleşme tarafı tercüman mı, büro mu?

Siparişin kime verildiği, faturayı kimin düzenlediği ve teslimin kim tarafından üstlenildiği belirlenmelidir. Çeviri bürosunun işi başka tercümana yaptırması, tüketiciye karşı üstlendiği edimi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Türk Borçlar Kanunu’nun 112 ve 116. maddeleri sözleşmenin gereği gibi ifası ve yardımcı kişi sorumluluğu bakımından dikkate alınabilir.

Kişisel belge için profesyonel hizmet alınması tüketici ilişkisi niteliğindeyse 6502 sayılı Kanun’un ayıplı hizmet hükümleri de incelenir. Ticari şirketin sözleşme dosyasına ilişkin profesyonel çevirisinde aynı tüketici sıfatı otomatik olarak bulunmaz. Noter onayı bulunması ise çevirinin her içerik hatasına karşı mutlak doğruluk güvencesi şeklinde yorumlanmamalıdır; hangi işlemin onaylandığı ayrıca değerlendirilir.

Kabul merciinden yazılı gerekçe neden alınmalı?

“Tercüme yüzünden olmadı” biçimindeki sözlü açıklama, başka ret nedenlerini ayırmaya yetmeyebilir. Kurumun hangi bölümün neden uygunsuz bulunduğunu gösteren yazısı veya başvuru ekranındaki gerekçesi saklanmalıdır. Birkaç eksiklik birlikte belirtilmişse tercüme düzeltilseydi başvurunun yine reddedilip reddedilmeyeceği araştırılır. Nedensellik incelemesi bu ayrımı gerektirir.

İsim yazımındaki fark nedeniyle yeni belge istenmişse doğru yazımı gösteren kaynak belgeler eklenir. Kurum yalnız farklı format istemiş ve bu format çeviriye sipariş edilirken bildirilmemişse değerlendirme değişebilir. Tercüme bürosunun belirli kurum şartlarını sağlama taahhüdü varsa bu kayıt da dosyaya alınmalıdır. Geniş bir sonuç garantisi ile yalnız metin çevirisi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yeni tercüme ve ek belge masrafları

Yanlışlığı gidermek için gerekli yeniden çeviri, hukuken karşılanabilir yeni onay gideri ve olayla bağlantılı makul masraflar değerlendirilebilir. Ancak başvurunun zaten gerektirdiği ilk apostil veya ilk belge alma bedeli her zaman çeviri hatasının zararı değildir. Önceden yapılması gereken giderle hatalı iş yüzünden ikinci kez yapılan gider ayrı gösterilmelidir.

Vize veya izin talebinin reddi nedeniyle bütün seyahat bedelinin istenmesi daha geniş nedensellik incelemesi gerektirir. Başvurunun sonucu başka şartlara da bağlıysa hata ile toplam kayıp arasındaki bağ somutlaştırılmalıdır. “Bilet aldım” belgesi gerçek ödeme gösterebilir; bilet masrafının karşı tarafa yüklenebilmesini tek başına ispatlamaz. İade alınmış veya başka tarihte kullanılmış biletin durumu da açıklanmalıdır.

Başvuru tarihi yaklaşırken ne yapılabilir?

Yanlışlığın hemen yazılı bildirilmesi ve düzeltilmiş belgenin hangi tarihe kadar gerektiğinin açıklanması önemlidir. İlk hizmet sağlayıcının düzeltme teklifinin yeterliliği değerlendirilir. Acil durumda başka bürodan çeviri alınacaksa ilk hatanın görüntüsü ve asıl dosya korunmalıdır. Yeni tercüme, önceki metnin ne yönden yanlış olduğunu açıklayan kayıtla birlikte dosyaya konabilir.

İdari başvurunun süreleri çevirmenle yürütülen pazarlık nedeniyle kendiliğinden durmaz. Kuruma yapılacak düzeltme veya yeni belge sunma işlemi ayrıca değerlendirilmelidir. Zararın büyümemesi için makul önlem alınırken delillerin kaybolmaması sağlanır. Tercümanla görüşme sonuçlanana kadar bütün başvuru imkânlarını bekletmek dosyanın etkisini artırabilir.

Hazırlanacak belgeler

• Çeviriye verilen asıl belgenin tam ve okunaklı kopyası.
• İlk tercümenin bütün sayfaları ve teslim bilgisi.
• Siparişte belirtilen amaç, format ve teslim süresi.
• Kurumun ret veya eksiklik açıklaması.
• Düzeltme yazışmaları ve gerektiğinde uzman karşılaştırması.
• İkinci çeviri, onay ve diğer gider belgeleri.

Ücretsiz düzeltme diğer talepleri kapatır mı?

Hatanın ücretsiz giderilmesi hizmetin kullanılabilirliğini sağlayabilir; önceden doğmuş belgeli ek masrafları kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte hiçbir ek zarar yoksa sırf hata yaşandı diye bütün muhtemel giderlerin ödenmesi istenemez. Hizmet bedeli, düzeltme ve tazminat talepleri kapsamlarına göre ayrı kurulmalıdır. Uzlaşmada hangi kalemlerin karşılandığı yazılmalıdır.

Tüketici işlemi niteliğindeki uyuşmazlıkta 2026 yılında 186.000 TL’nin altı için hakem heyeti yolu uygulanır. Tam bu tutar ve üzerinde kanuni istisnalarla arabuluculuk ve tüketici mahkemesi değerlendirilir. Başvurunun kapsamı yalnız yanlış sözcük değil, bunun kullanılacak belgeye etkisi ve talep edilen gerçek gider olmalıdır. Somut sonuç, sözleşme ve nedensellik incelenerek belirlenir.

Kaynak belgede hata varsa tercüman ne yapabilir?

Tercümanın görevi her kaynak belgeyi kendiliğinden değiştirip doğru kabul ettiği bilgiyle yeniden kurmak değildir. Asıl kayıttaki açık sorun müşteriye bildirilebilir; düzeltmenin hangi makamdan sağlanacağı ayrı süreçtir. Kaynak belgedeki isim yanlışlığının sadık biçimde çevrilmesi ile doğru ismin çeviride bozulması farklı olaylardır. Müşterinin istediği yorumla resmî belgenin gerçek içeriğini değiştirmek de ayrıca sorun yaratabilir. Talep doğru hata aşamasına yöneltilmelidir.

İlgili yazılar ve dosyanın değerlendirilmesi

Tamir Başlamadan Hasar İçin Delil Tespiti Nasıl Yapılır? ve Online Kursta Vaat Edilen Canlı Dersler Verilmedi: Ücret Nasıl İstenir? yazıları, ilgili delil ve başvuru konularını ayrıntılandırır.

Keskin Hukuk Bürosu Mersin’de faaliyet gösterir. Türkiye’nin başka bir ilinde yaşanan uyuşmazlıkta belgeler uzaktan iletilebilir; görevli ve yetkili merci, vekâlet ve yapılacak işlemler dosyaya göre belirlenir. Belgelerinizle birlikte değerlendirme için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Bu içerik genel hukuki bilgi sunar. Somut sonuç, tarafların sıfatı, sözleşme, deliller ve olay tarihinde uygulanacak hükümler incelenerek belirlenir.

Resmî kaynaklar: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)