Galeride Test Sürüşünde Kaza Oldu: Araç Hasarını Müşteri mi Öder?

Galeride veya bayide satın almadan önce denenen araçla kaza yapılması, müşterinin bütün hasarı koşulsuz ödemesi gerektiği anlamına gelmez. Sürüşün nasıl organize edildiği, kazadaki kusur, aracın durumu, imzalanan belge ve sigorta kapsamı birlikte değerlendirilir. Aynı şekilde test sürüşünün ücretsiz olması da sürücünün kendi kusurlu davranışından hiçbir zaman sorumlu olmayacağını göstermez.

Örneğin sürücü kırmızı ışıkta geçip araca zarar vermişse kusur incelemesi farklıdır; çalışanın dar ve riskli bir alanda aracı kullanması için verdiği yönlendirme veya araçtaki teknik sorun olayın oluşumunu etkilemişse farklı değerlendirme gerekir. Satın alma amacıyla yapılan denemede ticari işletmenin müşteriye imzalattığı standart form, kanunun bütün sorumluluk sınırlarını ortadan kaldırmaz.

Test sürüşü formundaki “bütün hasarı öderim” kaydı

Formun içeriği, imza zamanı ve müşteriye verilen bilgi incelenmelidir. Kusurdan bağımsız sınırsız sorumluluk, sigorta bulunduğu hâlde her bedeli müşteriye yükleme veya işletmenin kendi ağır kusurunu dışlama kayıtları otomatik olarak geçerli kabul edilemez. Türk Borçlar Kanunu’nun genel işlem koşulları ve sorumsuzluk anlaşması hükümleri bu incelemede önem taşır.

Somut ilişki tüketici işlemi niteliğinde değerlendiriliyorsa 6502 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki haksız şart denetimi de gündeme gelebilir. Ancak test sürüşünde doğan her talebin mutlaka tüketici hakem heyetinde görülmesi gerektiği söylenemez. Satış henüz gerçekleşmemiş olması, tarafların sıfatı ve talebin sözleşmesel mi haksız fiil kaynaklı mı kurulduğu görev incelemesini etkiler.

Kusur hangi delillerle belirlenir?

Kaza tutanağı, trafik işaretleri, yol durumu, görüntüler ve tanık anlatımları temel kayıtlardır. Bayi görevlisinin araçta bulunması, rotayı belirlemesi ve sürücüye verdiği talimatlar da incelenir. Araç üzerindeki önceden mevcut hasar ile kazada oluşan yeni hasar ayrılmalıdır. Teslim öncesi fotoğraflar ve kısa bir araç kontrol formu bu ayrımı kolaylaştırır.

Sürücüye aracın önemli kullanım özellikleri hakkında bilgi verilmemesi, arızalı bir aracın denemeye çıkarılması veya güvenli olmayan güzergâh seçilmesi olayla bağlantılıysa değerlendirilir. Her yönlendirme hatası kazanın tek nedeni sayılmaz. Teknik arıza iddiası varsa araç bakım kayıtları, elektronik hata kayıtları ve uzman incelemesi gerekebilir. Galerinin yalnız kendi hazırladığı kusur açıklaması nihai hukuki karar değildir.

Kasko veya başka sigorta ödeme yaptıysa

Araca ait sigorta poliçesi, test sürüşüne ilişkin kapsam ve varsa muafiyet şartı okunmalıdır. “Kaskomuz var” sözü ile poliçenin gerçekten bu sürüşü kapsaması aynı değildir. Sigortanın ödediği onarım tutarı tekrar bayinin tam zarar hesabına eklenemez. Buna karşılık sigortacının rücu hakkı veya karşılanmayan belgeli zararlar şartlarına göre ayrıca gündeme gelebilir.

Sigortanın kapsam dışında bıraktığı her kalemin müşteriye yüklenebileceği de varsayılamaz. Dışlama nedeni, sürücünün davranışı ve bayiyle yapılan anlaşma birlikte incelenir. İşletmenin poliçeyi bildirmemiş olması veya kendi sözleşme düzenini yanlış kurması, sürücünün bütün riskleri üstlendiğini kendiliğinden kanıtlamaz. Ödeme yapılmadan önce poliçe, hasar dosyası ve sigorta cevabı istenmelidir.

Onarım, değer kaybı ve satış fırsatı kaybı

Galerinin talep ettiği zarar kalemleri ayrı gösterilmelidir. Gerçek ve gerekli onarım gideri ile kazanın sebep olduğu değer kaybı aynı hesap değildir. Zaten çizik veya kazalı olan aracın önceki durumu dikkate alınmalıdır. Aracın ilan fiyatı, tek başına onarım sonrası değer kaybını veya müşterinin ödeyeceği tutarı belirlemez.

“Aracı artık satamıyoruz” şeklindeki genel ifade, her gün için sınırsız kayıp talebini ispatlamaz. Kullanım veya kazanç kaybı ileri sürülüyorsa olayla bağlantı ve somut hesap açıklanmalıdır. Bayinin tercih ettiği en pahalı çözümün zorunlu olup olmadığı da incelenir. Kusur paylaşımı bulunan olayda bütün giderin tek kişiye aktarılması yerine uygulanacak sorumluluk ölçüsü belirlenir.

Müşteri hangi kayıtları istemeli?

• İmzalanan test sürüşü formunun bütün sayfaları.
• Aracın plaka, model ve teslimdeki hasar kayıtları.
• Kaza tutanağı, fotoğraflar, kamera ve tanık bilgileri.
• Görevlinin yönlendirmesi ve rota bilgisini gösteren kayıtlar.
• Sigorta poliçesi, hasar dosyası ve ödeme açıklamaları.
• Kalemli onarım faturası ve varsa değer kaybı incelemesi.

Olay anında aceleyle toplam borç kabulü veya boş belge imzalanması ileride uyuşmazlık yaratabilir. Zararın kapsamı henüz belirlenmediyse ödeme açıklaması ve kabul edilen kalemler açık tutulmalıdır. Müşterinin gerekli kaza ve güvenlik işlemlerini yerine getirmesi, bayinin istediği her tutarı kabul ettiği anlamına gelmez.

Test aracı için ayrı depozito verilmişse

İşletmenin elindeki depozitonun varlığı, istediği bedeli hiçbir hesap sunmadan kesme hakkı vermez. Kesintinin hangi sözleşme hükmüne ve hangi gerçek hasara dayandığı açıklanmalıdır. Depozito tutarı ile zarar tutarı farklı olabilir. İtirazda yalnız “depozitomu verin” demek yerine yapılan kesinti, hasarın oluşumu ve tutarın neden tartışmalı olduğu birlikte belirtilmelidir.

Başvuru yolu, uyuşmazlığın hukuki niteliği belirlendikten sonra seçilir. Tüketici işlemi kabul edilen taleplerde 2026 yılı 186.000 TL altı sınırı ve üst tutarlar için kanuni dava şartları değerlendirilir. Haksız fiil veya ticari ilişki niteliğindeki başka taleplerde görev, yetki ve süreler ayrıca incelenir. Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilere karşı sorumluluk da bayiyle müşteri arasındaki iç hesaplaşmadan ayrı bir konudur.

Aracı satın almak hasar borcunu sona erdirir mi?

Taraflar kazalı aracı mevcut durumuyla satın alma konusunda anlaşabilir. Böyle bir çözümde satış fiyatı ile kaza giderinin aynı tutarda iki kez hesaba katılmaması gerekir. Hangi hasarın satış bedeline yansıtıldığı ve ayrıca borç kabul edilip edilmediği açıkça yazılmalıdır. Kazadan sonra satış sözleşmesi imzalanması, daha önce ileri sürülen bütün taleplerin kendiliğinden kapandığını göstermez.

Satın alma kararının baskı altında verildiği iddiası ise ayrı hukuki değerlendirme gerektirir. Müşterinin normal satış şartlarını kabul etmesiyle olay nedeniyle sınırsız zarar üstlenmesi aynı beyan olarak yorumlanmamalıdır.

İlgili yazılar ve dosyanın değerlendirilmesi

Kiralık Aracın Depozitosundan Asılsız Çizik Bedeli Kesildiğinde Ne Yapılır? ve Kasko Hasar Dosyası Reddedildi: Anahtar, Alkol ve Geç Bildirim Savunmaları yazıları, ilgili delil ve başvuru konularını ayrıntılandırır.

Keskin Hukuk Bürosu Mersin’de faaliyet gösterir. Türkiye’nin başka bir ilinde yaşanan uyuşmazlıkta belgeler uzaktan iletilebilir; görevli ve yetkili merci, vekâlet ve yapılacak işlemler dosyaya göre belirlenir. Belgelerinizle birlikte değerlendirme için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.

Bu içerik genel hukuki bilgi sunar. Somut sonuç, tarafların sıfatı, sözleşme, deliller ve olay tarihinde uygulanacak hükümler incelenerek belirlenir.

Resmî kaynaklar: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)