Kiralık Aracın Depozitosundan Asılsız Çizik Bedeli Kesildiğinde Ne Yapılır?

Araç kiralamasında depozitonun eksik dönmesi sık rastlanan bir uyuşmazlıktır. Şirketin “yeni çizik” demesi kadar kiracının “zaten vardı” demesi de delile ihtiyaç duyar. Alım ve iade anındaki durum, kira sözleşmesi ve sigorta kapsamı yan yana konulduğunda gerçek anlaşmazlık ortaya çıkar.

Araç alınırken hangi kayıt tutulmalı?

Teslim formunun bütün panelleri işaretlenmiş nüshasını alın; mevcut çizikleri, jantları, camı ve kilometreyi tarihli fotoğraf veya videoyla kaydedin. Kaydın teslim alan personelin düzenlediği tutanakla çeliştiği durumda derhal yazılı düzeltme isteyin. Depozito tutarı, kartta provizyon mu gerçek tahsilat mı, kesinti için hangi koşulların kabul edildiği sözleşmeden anlaşılmalıdır.

Aracı gece teslim etmek gerekiyorsa anahtar bırakma, yakıt ve park yeri fotoğrafları özellikle önemlidir. Kişi aracı bıraktıktan sonra başka birinin kullanımı veya otoparkta oluşan zarar ihtimali bulunduğunda zaman çizelgesi kurulmalıdır. Kiralama şirketinin sonradan çektiği tek bir yakın plan çizik fotoğrafı, hasarın hangi anda meydana geldiğini her zaman göstermez.

Şirketten hangi açıklama istenir?

Kesinti faturasını, hasar tespit raporunu, onarım teklifini veya gerçek onarım faturasını, varsa değer kaybı hesabını ve şirketin sigorta kapsamında karşılanan kısmı yazılı isteyin. Aynı çizik için hem sigortadan hem kiracıdan mükerrer tahsilat yapılamaz. Muafiyet bedeli ya da küçük hasar istisnası varsa bunun sözleşmede açık ve anlaşılır şekilde düzenlenip düzenlenmediği incelenir.

Kiracının kusuru ve hasarın tutarı ayrı ispat konularıdır. Hasarın varlığı kabul edilse bile belirsiz “operasyon ücreti” eklemek veya ufak bir onarım için bütün panel değişim bedeli kesmek ayrıca tartışılabilir. Kart ekstresindeki işlem açıklaması, provizyon kaldırma süresi ve şirketin e-postaları saklanmalıdır.

Hangi mercie başvurulur?

Kişisel amaçla araç kiralayan kişi için tüketici işlemi niteliği değerlendirilebilir. Şirkete yazılı itiraz ve bankaya işlemin niteliğine uygun başvurudan sonra başvuru tarihindeki parasal sınıra göre hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu incelenir. Kiralama işi ticari faaliyet için yapıldıysa görevli merci değişebilir. Başvuruda yalnızca “depozitomu verin” değil, kesintinin kalemleri ve neden dayanaksız olduğu açıklanmalıdır.

Örnek olay: hangi bilgi sonucu değiştirir?

Hafta sonu kiralanan araç pazartesi sabahı teslim edilmiş, üç gün sonra arka kapı çizik bedeli kesilmiştir. Kiracının alış ve dönüş videoları aynı izi gösteriyorsa iki tarihin görüntüsüyle raporun karşılaştırılması istenir. Fotoğrafta iz görünmüyorsa görüntü kalitesi ve çekim açısı da dürüstçe değerlendirilir.

Dosyanın kritik ayrıntıları

Depozito kesintisinde hasarın eskiliği kadar “normal kullanım izi” olup olmadığı da önemlidir. Sözleşmede küçük çiziklere dair ölçüm kuralı veya hasar kataloğu varsa kiracıya önceden sunulup sunulmadığı kontrol edilir. Şirketin teslim saatinden sonra çektiği fotoğrafta aracın nerede ve kimin gözetiminde olduğu belirlenmelidir. Yol yardım ya da temizlik bedeli gibi başka kalemler çizik ücretine sessizce eklenmişse her biri ayrı incelenir.

Kredi kartı provizyonu henüz kesinleşmemişse kart uygulamasında “bekleyen işlem” ile kesilmiş tutarı ayırın. Bankaya kart harcaması itirazı, kiralama şirketine karşı sözleşmeden doğan itirazın yerine otomatik geçmez; iki kurumun cevapları birlikte saklanabilir. Aracı teslim alan çalışan “sorun yok” demişse bunun imzalı form veya mesajla doğrulanması güçlü delildir. Sözlü güvenceyi sonradan kanıtlamak daha güç olabilir.

Araç şirketi hasarı sigorta muafiyeti gerekçesiyle kesmişse hangi poliçe ve hangi muafiyet şartı uygulandığı açıklanmalıdır. Kiracı teslimde çizik işaretlenmemişse şirketin aracı sonraki kullanıcıya ne zaman verdiği önem kazanır. Park kamera kaydının korunması erken istenebilir; kayıtlar sonradan silinebilir. Uyuşmazlıkta gerçek onarım bedeli ile genel “hasar yönetim ücreti” ayrıştırılarak her kalemin sözleşme ve fiili hizmet karşılığı sorgulanır.

Depozitonun banka hesabına iadesi yapılacaksa şirketin yalnızca iade emri verdiğini gösteren ekranla gerçek hesap alacağını ayırın. Kartın kapanması ya da değişmesi iade izinin takibini zorlaştırabilir; banka ve şirketten işlem referansı talep edilmesi eksik ödemenin miktarını netleştirir.

Sık sorulan sorular

Kart provizyonu tutulduysa da itiraz edebilir miyim?

Evet. Provizyonun gerçek tahsilata dönüşüp dönüşmediği ve kesintinin sözleşmesel gerekçesi ayrı sorgulanır.

Teslim formu imzalanmadıysa hak kaybı kesin mi?

Hayır. Kamera, fotoğraf, mesaj ve şirket kayıtları delil olabilir; ancak teslim formunun eksikliği ispatı zorlaştırabilir.

İlgili yazılar ve kaynaklar

Elektrik ve Doğalgaz Aboneliğinde Güvence Bedeli, Kapanış Faturası ve İade · Otoparkta Aracım Hasarlandı veya Kayboldu: İşletme Sorumlu mu? · Kuru Temizleme Kıyafetimi Kaybetti veya Bozdu: Bedeli Nasıl Alırım?

Resmî kaynaklar: TKHK

Somut işlemin tarihi, belgeleri ve tebliğ şekli değerlendirilerek başvuru yolu belirlenir.