Satıştan Sonra Teknik Özellik İlandan Silinirse Tüketicinin Hakkı Değişir mi?

Satıştan sonra ürünün teknik özellik bilgisinin ilandan silinmesi veya değiştirilmesi, önceki satış sözleşmesinin içeriğini kendiliğinden değiştirmez. Sipariş tarihinde vaat edilen özelliği taşımayan ürün ayıplı mal hükümleri kapsamında değerlendirilebilir. Tüketici için asıl mesele eski açıklamayı ve teslim edilen ürünün gerçek niteliğini belgelemektir. Sonradan düzeltilen sayfayla yeni müşterilere farklı bilgi verilmesi mümkündür; bu düzeltme geçmişteki alıcıya yapılan vaadin otomatik olarak ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Teknik özellik hangi koşulda sözleşmenin parçasıdır?

6502 sayılı Kanun’un 8. maddesi, internet portalı, reklam ve ilanlarda yer alan özelliklerinden bir veya birkaçını taşımayan malın ayıplı sayılmasını düzenler. Bu özellik yalnız işlemci veya kapasite gibi teknik bir ölçü olmayabilir. Su geçirmezlik, belirli cihazlarla uyumluluk, kullanılan malzeme veya işlevsel bir aksesuar da satın alma kararını etkileyebilir.

İddianın denetlenebilir olması gerekir. “Çok iyi ürün” gibi genel övgü ile “iki bağımsız HDMI girişi vardır” gibi ölçülebilir açıklama farklıdır. Tüketici hangi özelliğin sözü edildiğini, satın aldığı modelde bunun neden bulunmadığını ve ilanla ürün arasındaki farkı netleştirmelidir. Sadece daha sonra çıkan yeni modelin özelliklerini kendi ürününden beklemek yeterli olmaz.

Sözleşme, ön bilgilendirme formu ve ilanın birlikte incelenmesi önemlidir. Ürün başlığında bir kapasite, detaylarda başka kapasite yazması belirsizlik doğurabilir. Satıcı çelişkili açıklamaların bulunduğu bir akıştan sonra hangi bilginin esas alındığını gösteren kayıt sunmalıdır. Özellikle pazaryerinde varyant, renk ve model seçimi ürünün tanımını değiştirebilir.

İlanın sonradan düzeltilmesi geçmiş satışa nasıl etki eder?

Kanun’un 9. maddesi satıcının belirli reklam açıklamalarından bağlı olmadığı durumları düzenler. Satıcı kendisinden kaynaklanmayan reklamdan haberdar olmadığını ve bilmesinin beklenemeyeceğini, açıklamanın satış sözleşmesi kurulurken düzeltilmiş olduğunu veya satın alma kararıyla açıklama arasında nedensellik bulunmadığını ispatlayabilir. Bunlar her dosyada ayrıca incelenen savunmalardır.

Satış tamamlandıktan üç gün sonra sayfadaki yanlış bilginin kaldırılması, satış anında düzeltme yapıldığı anlamına gelmez. Tüketici sipariş vermeden önce belirgin biçimde doğru bilgilendirilmişse ise eski reklamı tek başına kullanarak sonuç elde edemeyebilir. Dolayısıyla düzeltmenin tarihi ve alıcıya nasıl bildirildiği belirleyicidir.

İlanın satıcının kendi sayfasında bulunması ile üreticinin genel reklamından aktarılması aynı savunma yapısını doğurmayabilir. Satıcı kendi eklediği yanlış teknik açıklamayı yalnız “markanın sitesinden aldık” diyerek sorumsuzluk kapsamına sokamaz. Ancak ürünün model kodu, pazaryerinin rolü ve tarafların yaptığı açıklamalar dosyada ayrı ayrı belirlenmelidir.

Eski ilan nasıl güvenilir şekilde belgelenir?

Sipariş gününe ait ekran görüntüsünde sayfanın adresi, ürün modeli, satıcı adı, tarih ve iddia edilen özellik mümkün olduğunca birlikte görünmelidir. Tek bir satırın kesilerek saklanması ürünle bağlantıyı zayıflatır. İlanın PDF çıktısı, sipariş e-postasındaki ürün açıklaması ve ön bilgilendirme formu ek dayanak oluşturabilir.

Sayfa geçmişini gösteren bir arşiv kaydı yararlı olabilir; ancak her arşiv kaydı resmî ve kesin delil gibi sunulmamalıdır. Kayıt tarihi, ilgili model ve satıcının o tarihteki sayfası doğrulanmalıdır. Teknik tartışma veya yüksek tutarlı uyuşmazlıkta uygun delil tespiti yolları somut dosyaya göre değerlendirilir. Satıcının ilan değişiklik kayıtlarının saklanması da talep edilebilir.

Tüketici eski ve yeni sayfayı karşılaştıran bir tablo hazırlayabilir: sipariş tarihindeki vaat, teslim edilen üründeki durum, değişiklik tarihi ve dayanak belgesi. Böyle bir tablo hukuki delilin yerine geçmez; başvuruyu anlaşılır kılar. Fotoğrafla kapasite veya performans anlaşılamıyorsa yetkili servis açıklaması yahut bilirkişi incelemesi gerekir.

Ürün çalışıyor olsa bile ayıp var mıdır?

Bir ürünün açılması ve temel işlevini yerine getirmesi bütün teknik vaatleri taşıdığı anlamına gelmez. Örneğin bilgisayar çalışırken vaat edilen bağlantı türünün bulunmaması kullanım amacını bozabilir. Ayıp değerlendirmesinde sözleşmeye uygunluk esas alınır. Satıcı “cihaz çalışıyor” cevabıyla farklı kapasite veya eksik donanım iddiasını karşılamış olmaz.

Tüketici Kanun’un 11. maddesindeki seçimlik hakları koşulları çerçevesinde kullanabilir. Bedel iadesi, ayıp oranında indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim farklı sonuçlar doğurur. Donanımsal olarak eklenmesi mümkün olmayan bir özellik için basit yazılım güncellemesi önermek sorunu gidermeyebilir; gerçekten vaade uygun sonuca ulaşılıp ulaşılmadığı incelenir.

Onarım ve değişimde kanuni orantısızlık ölçütleri dikkate alınır. Bedel indirimi talebinde rastgele bir yüzde yazılması yerine eksik özelliğin ürün değeri üzerindeki etkisi gerekçelendirilmelidir. Aynı modelin özelliği bulunmayan sürümünün fiyatı fikir verebilir; satış günü fiyatları ve teknik farklılıklar birlikte değerlendirilir. Sonucun otomatik olarak belli bir indirim oranı olacağı söylenemez.

Monitör örneğinde uyuşmazlık nasıl kurulur?

Varsayımsal bir olayda tüketici, dizüstü bilgisayarını tek kabloyla bağlamak amacıyla “USB-C görüntü aktarımı ve 65 Wşarj” özelliği belirtilen monitörü 9.200 TL’ye satın alsın. Teslim edilen modelin USB-C girişi yalnız veri aktarımı sağlıyorsa ve şarj işlevi yoksa satın alma amacıyla teknik açıklama arasındaki bağ görünürdür. Satıcı daha sonra ilandan şarj özelliğini silerse eski sipariş ayrı değerlendirilir.

Tüketici eski ilan görüntüsünü, model kodunu, kutuyu, sipariş formunu ve üreticinin ilgili model kılavuzunu ekler. Satıcıya eksik özelliği açıkça bildirip seçtiği hakkı belirtir. İade talep ediyorsa malı geri vermeye hazır olduğunu yazar. Genel bir “beklentimi karşılamadı” ifadesi yerine vaat edilen somut işlevi göstermek uyuşmazlığı teknik olarak denetlenebilir yapar.

Bazen ilan başka bir varyanta aittir veya tüketici farklı seçeneği işaretlemiştir. Bu ihtimal görmezden gelinmemelidir. Siparişin hangi kodla verildiği incelendiğinde uyuşmazlık gerçekten satıcının yanlış ilanından mı, varyant seçiminden mi, yoksa kullanım uyumsuzluğundan mı kaynaklanıyor anlaşılır. Gerçek dışı model eşleştirmesi güçlü görünen bir talebi zayıflatabilir.

Başvuru hazırlığında son kontrol

Normal ayıplı mal zamanaşımı kural olarak teslimden itibaren iki yıldır; kanundaki özel durumlar saklıdır. İlanın değişmesi bu süreyi kendiliğinden yeniden başlatmaz. Altı ay içinde ortaya çıkan ayıp için teslimde mevcut olma karinesi kanundaki istisnasıyla uygulanır. Olayı fark etmekle birlikte delilin değişebileceği dikkate alınarak belgeler gecikmeden korunmalıdır.

2026 yılında 186.000 TL altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurulur. Daha yüksek değerlerde mahkeme ve ilgili arabuluculuk kuralları incelenir. Reklam Kuruluna yanıltıcı reklam şikâyeti yapmak ayrıca mümkündür; bu idari inceleme bireysel para iadesi talebinin yerine geçmez. Başvuruya teknik rapor, sipariş tarihindeki açıklama ve talep edilen çözüm birlikte eklenmelidir.

Sık sorulan sorular

Satıcı ilanı silerse eski vaat yok olur mu?

Hayır. Sözleşme kurulurken yapılan açıklama ve varsa o anda yapılan düzeltme incelenir.

Ürün çalışıyor diye teknik özellik eksikliği önemsiz mi?

Hayır. Çalışır ürün de vaat edilen belirli bir özelliği taşımadığı için ayıplı olabilir.

Ekran görüntüsü tek başına yeterli mi?

Olayın koşullarına bağlıdır. Model, tarih ve satıcı bağlantısı ile teknik durumun diğer belgelerle desteklenmesi yararlıdır.

İlan değişikliği iki yıllık süreyi yeniden başlatır mı?

Kural olarak hayır. Ayıplı mal zamanaşımı teslim tarihinden hesaplanır; özel hükümler ayrıca incelenir.

Reklam şikâyeti bedel iadesini sağlar mı?

Reklamın idari denetimi ile kişisel bedel iadesi talebi farklı yollardır. Parasal talep için uygun tüketici çözüm yoluna başvurulur.

Hukuki dayanaklar

• 6502 sayılı Kanun: m.8-12,61-62,68.
• Ticaret Bakanlığı ayıplı mal rehberi: ilan edilen özellikler ve seçimlik haklar.
• Ticaret Bakanlığı hakem heyeti rehberi: 2026 parasal sınırı.

İlgili hukuk yazıları

• Ayıplı malda iade ve değişim
• İnternetten alışverişte cayma hakkı
• Tüketici hakem heyeti başvurusu

Diğer açıklamalar için Tüketici Hukuku bölümünü inceleyebilirsiniz.

Yazar: Av. Emirhan Keskin. Mersin merkezli ofisimizde, dosya ve vekâletname şartları değerlendirilerek Türkiye genelindeki tüketici uyuşmazlıklarının hukuki yönetimi konusunda iletişim kurabilirsiniz. Açıklamalar 30 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir; somut uyuşmazlık sözleşme ve delilleriyle birlikte incelenmelidir.