Mirasçılara Karşı İcra Takibi ve Mirasın Reddi Savunması

Mirasçılara Karşı İcra Takibi: Bu rehber, Türk hukukundaki temel kuralları, belgeleri, süreleri ve başvuru yolunu açıklar.

mirasçılara karşı icra takibi konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle belirlenir. Miras, ölümle birlikte kanunen mirasçılara geçer; mirasçılar tereke borçlarından kural olarak kişisel malvarlıklarıyla da sorumlu olur. Miras üç aylık sürede reddedilmişse reddeden kişi baştan itibaren mirasçı olmamış gibi değerlendirilir ve murisin borcu için kendisine yöneltilen takibe ret kararıyla itiraz eder.

Kısa cevap: Miras, ölümle birlikte kanunen mirasçılara geçer; mirasçılar tereke borçlarından kural olarak kişisel malvarlıklarıyla da sorumlu olur. Miras üç aylık sürede reddedilmişse reddeden kişi baştan itibaren mirasçı olmamış gibi değerlendirilir ve murisin borcu için kendisine yöneltilen takibe ret kararıyla itiraz eder. Gerçek ret kural olarak üç aylık hak düşürücü süre içinde yapılır. Ödeme emrine itiraz ve icra şikâyeti kendi yedi günlük sürelerine tabidir; ret davası bu takip sürelerini otomatik durdurmaz.

Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. Bu çalışma 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 7201 sayılı Tebligat Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.

mirasçılara karşı icra takibi: Mirasçılara Karşı İcra Takibi ve Mirasın Reddi Savunması: kısa ve kesin hukuki cevap

Miras, ölümle birlikte kanunen mirasçılara geçer; mirasçılar tereke borçlarından kural olarak kişisel malvarlıklarıyla da sorumlu olur. Miras üç aylık sürede reddedilmişse reddeden kişi baştan itibaren mirasçı olmamış gibi değerlendirilir ve murisin borcu için kendisine yöneltilen takibe ret kararıyla itiraz eder.

Gerçek ret sulh hukuk mahkemesine üç ay içinde yapılan beyandır; hükmen ret ise ölüm tarihinde terekenin borca batıklığının açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olmasıdır. “Miras malı almadım” tek başına ret değildir. Mirasçının kendi borcu ile murisin borcu da takipte ayrılır.

Alacaklı takipten önce ölüm ve mirasçı listesini kontrol eder; borçlu ölmüşse takibi doğrudan aynı kişi adına sürdüremez. Mirasçı ret tutanağı, mirasçılık belgesi ve takip tebliğini sunarak borçlu sıfatına itiraz eder; hükmen rette ölüm günündeki aktif-pasif bilanço ispatlanır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Hukuki dayanak ve temel kurallar

TMK 599

Mirasçılar mirası ölümle bir bütün olarak kazanır ve murisin borçlarından kişisel olarak sorumlu olur. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Ölüm tarihi ve yasal/atanmış mirasçılar belirlenir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.

TMK 605 ve 606

Miras gerçek veya hükmen reddedilebilir; gerçek ret süresi kural olarak mirasçının ölümü/mirasçılığını öğrenmesinden itibaren üç aydır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Ret beyanı sulh mahkemesi siciline süresinde yapılır. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.

İİK 53

Borçlunun ölümünden sonra tereke ve mirasçılara karşı takipte kanuni bekleme ve temsil kuralları uygulanır. Bu kural uygulanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de korunur.

Ölüm sonrası işlemin tarihi ve muhatabı denetlenir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından somutlaştırılır.

mirasçılara karşı icra takibi için tamamlayıcı usul çerçevesi: İcra hukukunda süreler ve başvuru yolları şekle sıkı biçimde bağlıdır. Ödeme emri, haciz, satış, sıra cetveli veya icra müdürlüğü işlemi görüldüğü anda dosya numarası, tebliğ tarihi ve işlem türü kesinleştirilir. Yanlış merciye veya yanlış hukuki yola başvuru hak kaybı doğurur. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Aranan şartlar ve karar ölçütleri

Borçlunun ölüm tarihi

Takibin ölümden önce mi sonra mı başlatıldığı belirlenir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Nüfus ölüm kaydı ve takip talebi Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından somutlaştırılır.

Mirasçılık sıfatı

Yasal/atanmış mirasçılar ve paylar tespit edilir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Mirasçılık belgesi Delilin hangi unsuru ispatladığı açıkça yazılmadığında dosyada bulunması tek başına sonuç vermez.

Gerçek ret

Ret beyanı üç aylık sürede ve yetkili sulh hukuk mahkemesinde yapılmış olmalıdır. Bu kural uygulanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de korunur.

Mirasın reddi tutanağı ve kesinleşme kaydı İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Hükmen ret

Tereke ölüm tarihinde açıkça ve resmen borca batık olmalıdır; zımni kabul davranışı bulunmamalıdır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Tereke aktif-pasif, haciz/aciz ve banka kayıtları Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.

Takibin doğru muhatabı

Tereke temsilcisi ve mirasçılara tebligat usulü takip aşamasına göre doğru kurulmalıdır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Ödeme emri, tebligat ve tereke temsil kararı Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.

Karşı iddialar ve hukuki cevaplar

Bir mirasçılara karşı icra takibi dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden belirlenir. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.

Borçlunun ölüm tarihi yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Takibin ölümden önce mi sonra mı başlatıldığı belirlenir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Nüfus ölüm kaydı ve takip talebi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.

Mirasçılık sıfatı yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Yasal/atanmış mirasçılar ve paylar tespit edilir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Mirasçılık belgesi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından somutlaştırılır.

Gerçek ret yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Ret beyanı üç aylık sürede ve yetkili sulh hukuk mahkemesinde yapılmış olmalıdır. Bu kural uygulanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de korunur.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Mirasın reddi tutanağı ve kesinleşme kaydı Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı açıkça yazılmadığında dosyada bulunması tek başına sonuç vermez.

Hükmen ret yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Tereke ölüm tarihinde açıkça ve resmen borca batık olmalıdır; zımni kabul davranışı bulunmamalıdır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Tereke aktif-pasif, haciz/aciz ve banka kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Takibin doğru muhatabı yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Tereke temsilcisi ve mirasçılara tebligat usulü takip aşamasına göre doğru kurulmalıdır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Ödeme emri, tebligat ve tereke temsil kararı Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.

Deliller ve ispat planı

Bir mirasçılara karşı icra takibi dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. Takip dayanağını ve alacağını alacaklı; ödeme, imza itirazı veya haczedilmezlik gibi savunmasının maddi vakıalarını ileri süren taraf kendi delilleriyle ispatlar. Özel karineler saklıdır. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

• Nüfus ölüm kaydı ve takip talebi
• Mirasçılık belgesi
• Mirasın reddi tutanağı ve kesinleşme kaydı
• Tereke aktif-pasif, haciz/aciz ve banka kayıtları
• Ödeme emri, tebligat ve tereke temsil kararı
• Ölüm kayıt örneği ve mirasçılık belgesi
• Mirasın reddi sicil/tutanak belgesi
• Ölüm tarihli tereke aktif-pasif dökümü
• Takip talebi ve tüm tebligatlar

Nüfus ölüm kaydı ve takip talebi ile Takip talebi ve tüm tebligatlar aynı kronolojide karşılaştırılır. Takip dayanağını ve alacağını alacaklı; ödeme, imza itirazı veya haczedilmezlik gibi savunmasının maddi vakıalarını ileri süren taraf kendi delilleriyle ispatlar. Özel karineler saklıdır. Kurumdan kayıt istenirken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.

Süre, görev, yetki ve ön başvuru

Başvuru ve dava süresi

Gerçek ret kural olarak üç aylık hak düşürücü süre içinde yapılır. Ödeme emrine itiraz ve icra şikâyeti kendi yedi günlük sürelerine tabidir; ret davası bu takip sürelerini otomatik durdurmaz.

Görevli mahkeme veya merci

Mirasın reddi ve tereke işlemlerinde sulh hukuk; borçlu sıfatına ilişkin genel uyuşmazlıkta görevli hukuk mahkemesi; icra müdürlüğü işlemine şikâyette icra hukuk mahkemesi görev yapar.

Yetkili yer

Yetki takip türüne, borçlunun yerleşim yerine, sözleşmenin ifa yerine ve özel yetki kurallarına göre belirlenir; yetki itirazı süresinde ve usulüne uygun ileri sürülür.

Arabuluculuk ya da idari ön başvuru

Mirasın reddi çekişmesiz yargı ve icra şikâyetinde arabuluculuk yoktur; alacak davasında alacağın ticari/tüketici niteliğine göre şart ayrıca incelenir.

Geçici koruma ve acil işlem

Ret belgesiyle mirasçının kişisel malvarlığına haczin kaldırılması istenir. Hükmen ret tartışılıyorsa menfi tespit ve uygun teminatla paranın alacaklıya ödenmemesi tedbiri değerlendirilir.

Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı mirasçılara karşı icra takibi uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte gösterilir. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.

Adım adım başvuru ve dava planı

1. UYAP’tan takip talebi, ödeme emri, tebliğ mazbatası ve son işlemleri alın.
2. Tebliğ ve öğrenme tarihlerini belge üzerinden ayrı ayrı kaydedin.
3. Başvuruyu borca itiraz, imzaya itiraz, şikâyet, menfi tespit, istirdat veya ihalenin feshi olarak doğru nitelendirin.
4. Kanundaki özel süreyi saat ve tatil günü hesabıyla takvime bağlayın.
5. Haciz müzekkeresi ile malın veya hesabın kaynağını eşleştirin.
6. Teminat veya tedbir gerekiyorsa hangi takibi hangi ölçüde durduracağını açıkça isteyin.
7. Faiz, kur, ödeme ve bakiye hesabını denetlenebilir tabloyla sunun.
8. Karar sonrası haczin kaldırılması, paranın iadesi veya dosyanın kapatılmasını ayrıca takip edin.

Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: İcra mahkemesi kararına karşı kanunda kanun yolu açık ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; kesinlik sınırı ve İİK’daki özel hükümler karar tarihinde kontrol edilir. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.

Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü

Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı açıkça içerip içermediğidir. Alacaklı takipten önce ölüm ve mirasçı listesini kontrol eder; borçlu ölmüşse takibi doğrudan aynı kişi adına sürdüremez. Mirasçı ret tutanağı, mirasçılık belgesi ve takip tebliğini sunarak borçlu sıfatına itiraz eder; hükmen rette ölüm günündeki aktif-pasif bilanço ispatlanır. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.

Geçici koruma bakımından dosyada benimsenen yaklaşım şudur: Ret belgesiyle mirasçının kişisel malvarlığına haczin kaldırılması istenir. Hükmen ret tartışılıyorsa menfi tespit ve uygun teminatla paranın alacaklıya ödenmemesi tedbiri değerlendirilir. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti ayrıca izlenir.

Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı kontrol edilir. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.

Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.

Mirasçılara Karşı İcra Takibi ve Mirasın Reddi Savunması hakkında sık sorulan sorular

Mirasçılara Karşı İcra Takibi ve Mirasın Reddi Savunması konusunda temel kural nedir?

Miras, ölümle birlikte kanunen mirasçılara geçer; mirasçılar tereke borçlarından kural olarak kişisel malvarlıklarıyla da sorumlu olur. Miras üç aylık sürede reddedilmişse reddeden kişi baştan itibaren mirasçı olmamış gibi değerlendirilir ve murisin borcu için kendisine yöneltilen takibe ret kararıyla itiraz eder.

Mirasçılara Karşı İcra Takibi ve Mirasın Reddi Savunması hangi kanun hükümlerine dayanır?

TMK 599: Mirasçılar mirası ölümle bir bütün olarak kazanır ve murisin borçlarından kişisel olarak sorumlu olur. TMK 605 ve 606: Miras gerçek veya hükmen reddedilebilir; gerçek ret süresi kural olarak mirasçının ölümü/mirasçılığını öğrenmesinden itibaren üç aydır. İİK 53: Borçlunun ölümünden sonra tereke ve mirasçılara karşı takipte kanuni bekleme ve temsil kuralları uygulanır.

Mirasçılara Karşı İcra Takibi ve Mirasın Reddi Savunması için hangi şartlar aranır?

Takibin ölümden önce mi sonra mı başlatıldığı belirlenir. Yasal/atanmış mirasçılar ve paylar tespit edilir. Ret beyanı üç aylık sürede ve yetkili sulh hukuk mahkemesinde yapılmış olmalıdır. Tereke ölüm tarihinde açıkça ve resmen borca batık olmalıdır; zımni kabul davranışı bulunmamalıdır.

Hangi belgeler ve kayıtlar gerekir?

Nüfus ölüm kaydı ve takip talebi; Mirasçılık belgesi; Mirasın reddi tutanağı ve kesinleşme kaydı; Tereke aktif-pasif, haciz/aciz ve banka kayıtları; Ödeme emri, tebligat ve tereke temsil kararı; Ölüm kayıt örneği ve mirasçılık belgesi.

Başvuru veya dava süresi nedir?

Gerçek ret kural olarak üç aylık hak düşürücü süre içinde yapılır. Ödeme emrine itiraz ve icra şikâyeti kendi yedi günlük sürelerine tabidir; ret davası bu takip sürelerini otomatik durdurmaz.

Görevli mahkeme veya merci hangisidir?

Mirasın reddi ve tereke işlemlerinde sulh hukuk; borçlu sıfatına ilişkin genel uyuşmazlıkta görevli hukuk mahkemesi; icra müdürlüğü işlemine şikâyette icra hukuk mahkemesi görev yapar.

Yetkili yer nasıl belirlenir?

Yetki takip türüne, borçlunun yerleşim yerine, sözleşmenin ifa yerine ve özel yetki kurallarına göre belirlenir; yetki itirazı süresinde ve usulüne uygun ileri sürülür.

Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?

Mirasın reddi çekişmesiz yargı ve icra şikâyetinde arabuluculuk yoktur; alacak davasında alacağın ticari/tüketici niteliğine göre şart ayrıca incelenir.

İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma istenir mi?

Ret belgesiyle mirasçının kişisel malvarlığına haczin kaldırılması istenir. Hükmen ret tartışılıyorsa menfi tespit ve uygun teminatla paranın alacaklıya ödenmemesi tedbiri değerlendirilir.

İspat yükü kimdedir?

Takip dayanağını ve alacağını alacaklı; ödeme, imza itirazı veya haczedilmezlik gibi savunmasının maddi vakıalarını ileri süren taraf kendi delilleriyle ispatlar. Özel karineler saklıdır.

Bilirkişi incelemesi gerekir mi?

Faiz, kur, kıymet takdiri, şirket hesabı, maaş kaynağı veya karmaşık cari hesap teknik inceleme gerektiriyorsa bilirkişiye başvurulur. İcra mahkemesinin sınırlı inceleme alanı ile genel mahkemenin tam yargılaması birbirinden ayrılır.

Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?

İcra mahkemesi kararına karşı kanunda kanun yolu açık ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; kesinlik sınırı ve İİK’daki özel hükümler karar tarihinde kontrol edilir.

İlgili yayınlar

• İcra Hukuku Yayınları
• Avukat Emirhan Keskin
• İletişim

Resmî kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu — resmî metin
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı
• 7201 sayılı Tebligat Kanunu — resmî metin
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — resmî metin

Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve somut olayın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi gerekir. Somut dosyada güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu ayrıca incelenir.