Yazar ve hukuk bürosu hakkında
Avukat Emirhan Keskin
Türkiye’deki hukuki süreçlere ilişkin içerikler hazırlar ve Mersin’den hukuki hizmet sunar. Yayınlar güncel resmî kaynaklar üzerinden denetlenir.
Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinÖnalım Şufa Hakkında Noter: Bu rehber, Türk hukukundaki temel kuralları, belgeleri, süreleri ve başvuru yolunu açıklar.
önalım hakkı süresi konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle belirlenir. Paylı taşınmazdaki pay üçüncü kişiye satıldığında diğer paydaş kanuni önalım hakkını dava yoluyla kullanabilir. Alıcı satışın tüm koşullarını noter aracılığıyla paydaşa bildirirse süre bildirimden itibaren üç aydır; her hâlde satıştan itibaren iki yıl geçince hak düşer.
Kısa cevap: Paylı taşınmazdaki pay üçüncü kişiye satıldığında diğer paydaş kanuni önalım hakkını dava yoluyla kullanabilir. Alıcı satışın tüm koşullarını noter aracılığıyla paydaşa bildirirse süre bildirimden itibaren üç aydır; her hâlde satıştan itibaren iki yıl geçince hak düşer. Noter bildirimi usulüne uygunsa dava tebliğden itibaren üç ay; bildirim yok veya geçersizse her hâlde tapu satışından itibaren iki yıl içinde açılır. Bu süreler hak düşürücüdür ve durma-kesilme varsayımı yapılmaz.
Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. Bu çalışma 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2644 sayılı Tapu Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.
önalım hakkı süresi: Önalım Şufa Hakkında Noter Bildirimi, Süre ve Bedel: kısa ve kesin hukuki cevap
Paylı taşınmazdaki pay üçüncü kişiye satıldığında diğer paydaş kanuni önalım hakkını dava yoluyla kullanabilir. Alıcı satışın tüm koşullarını noter aracılığıyla paydaşa bildirirse süre bildirimden itibaren üç aydır; her hâlde satıştan itibaren iki yıl geçince hak düşer.
Önalım bağış, cebri artırma, kamulaştırma veya paydaşlar arası devirde aynı biçimde doğmaz. Tapuda gösterilen bedel ve alıcının ödediği tapu giderleri mahkemece verilen kesin sürede depo edilir; bedelde muvazaa iddiası ayrı delil gerektirir.
Dava yalnız payı satın alan kişiye yöneltilir ve davacı satış tarihinde paydaş olmalıdır. Birden çok önalım hakkı sahibi hakkı kullanırsa satış payı mevcut payları oranında kazanılır; davacının satış bedelini süresinde depo etmemesi davanın reddine yol açabilir. Bu kural uygulanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de korunur.
| Kontrol noktası | Kesin yaklaşım | Dosyada aranacak kayıt |
|---|---|---|
| Paylı mülkiyet ve satış | İşlem gerçek satış ve alıcı paydaş dışı üçüncü kişi olmalıdır. | Tapu resmi senedi ve satış tarihli pay listesi |
| Davacının paydaşlığı | Davacı satış anında ve dava süresince paydaş olmalıdır. | Tedavüllü tapu kaydı |
| Noter bildirimi | Bildirim satışın taraf, pay, bedel ve esaslı koşullarını göstermelidir. | Noter ihtarnamesi ve tebliğ mazbatası |
| Üç ay/iki yıl | Her iki hak düşürücü süre ayrı takvimle kontrol edilir. | Satış yevmiye ve bildirim tebliğ tarihi |
| Bedel deposu | Mahkemenin belirlediği tutar ve süre tam olarak yerine getirilmelidir. | Ara karar ve banka depo makbuzu |
Hukuki dayanak ve temel kurallar
TMK 732
Paylı mülkiyette bir paydaş payını tamamen veya kısmen üçüncü kişiye sattığında diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Satış türü ve tarafların işlem anındaki paydaşlığı belirlenir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
TMK 733
Satış alıcı veya satıcı tarafından noter aracılığıyla bildirilir; hak bildirimden üç ay ve her hâlde satıştan iki yıl geçmekle düşer. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Noter bildiriminin tüm esaslı satış koşullarını içerip içermediği incelenir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.
TMK 734
Önalım alıcıya karşı dava açılarak kullanılır; hâkim belirlediği süre içinde satış bedeli ve alıcıya düşen tapu giderlerinin depo edilmesini ister. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Depo ara kararı süresinde ve tam yerine getirilir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.
önalım hakkı süresi için tamamlayıcı usul çerçevesi: Taşınmaz devri veya yapılaşma sırasında üçüncü kişiye geçiş riski varsa geçici koruma istenir. İhtiyati tedbir tapu bilgisi ve somut tehlikeyle sınırlandırılır; mülkiyeti nihai olarak değiştirmez. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Aranan şartlar ve karar ölçütleri
Paylı mülkiyet ve satış
İşlem gerçek satış ve alıcı paydaş dışı üçüncü kişi olmalıdır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Tapu resmi senedi ve satış tarihli pay listesi Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.
Davacının paydaşlığı
Davacı satış anında ve dava süresince paydaş olmalıdır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Tedavüllü tapu kaydı Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından somutlaştırılır.
Noter bildirimi
Bildirim satışın taraf, pay, bedel ve esaslı koşullarını göstermelidir. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Noter ihtarnamesi ve tebliğ mazbatası Delilin hangi unsuru ispatladığı açıkça yazılmadığında dosyada bulunması tek başına sonuç vermez.
Üç ay/iki yıl
Her iki hak düşürücü süre ayrı takvimle kontrol edilir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
Satış yevmiye ve bildirim tebliğ tarihi İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
Bedel deposu
Mahkemenin belirlediği tutar ve süre tam olarak yerine getirilmelidir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.
Ara karar ve banka depo makbuzu Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.
Karşı iddialar ve hukuki cevaplar
Bir önalım hakkı süresi dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden belirlenir. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.
Paylı mülkiyet ve satış yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: İşlem gerçek satış ve alıcı paydaş dışı üçüncü kişi olmalıdır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Tapu resmi senedi ve satış tarihli pay listesi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı açıklanır.
Davacının paydaşlığı yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Davacı satış anında ve dava süresince paydaş olmalıdır. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Tedavüllü tapu kaydı Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte incelenir.
Noter bildirimi yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Bildirim satışın taraf, pay, bedel ve esaslı koşullarını göstermelidir. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Noter ihtarnamesi ve tebliğ mazbatası Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından somutlaştırılır.
Üç ay/iki yıl yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Her iki hak düşürücü süre ayrı takvimle kontrol edilir. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Satış yevmiye ve bildirim tebliğ tarihi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı açıkça yazılmadığında dosyada bulunması tek başına sonuç vermez.
Bedel deposu yönünden itiraz nasıl denetlenir?
Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Mahkemenin belirlediği tutar ve süre tam olarak yerine getirilmelidir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.
Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Ara karar ve banka depo makbuzu Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu kontrol edilir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.
Deliller ve ispat planı
Bir önalım hakkı süresi dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. Tapu kaydının yolsuz olduğunu, sözleşmeye aykırılığı, ayıbı, ödemeyi veya kötü niyeti ileri süren taraf dayandığı vakıayı ispatlar; resmî sicil ve teknik inceleme birlikte değerlendirilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı açıkça yazılmadığında dosyada bulunması tek başına sonuç vermez.
- Tapu resmi senedi ve satış tarihli pay listesi
- Tedavüllü tapu kaydı
- Noter ihtarnamesi ve tebliğ mazbatası
- Satış yevmiye ve bildirim tebliğ tarihi
- Ara karar ve banka depo makbuzu
- Satış resmi senedi ve tapu yevmiye kaydı
- Noter bildirimi ile tebliğ belgesi
- Satış tarihindeki tüm paydaşları gösteren tapu kaydı
- Bedel ve tapu gideri depo makbuzu
Tapu resmi senedi ve satış tarihli pay listesi ile Bedel ve tapu gideri depo makbuzu aynı kronolojide karşılaştırılır. Tapu kaydının yolsuz olduğunu, sözleşmeye aykırılığı, ayıbı, ödemeyi veya kötü niyeti ileri süren taraf dayandığı vakıayı ispatlar; resmî sicil ve teknik inceleme birlikte değerlendirilir. Kurumdan kayıt istenirken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.
Süre, görev, yetki ve ön başvuru
Başvuru ve dava süresi
Noter bildirimi usulüne uygunsa dava tebliğden itibaren üç ay; bildirim yok veya geçersizse her hâlde tapu satışından itibaren iki yıl içinde açılır. Bu süreler hak düşürücüdür ve durma-kesilme varsayımı yapılmaz.
Görevli mahkeme veya merci
Talebin ayni hakka, sözleşmeye, tüketici işlemine veya ortaklığın giderilmesine dayanmasına göre asliye hukuk, tüketici ya da sulh hukuk mahkemesi görevlidir; görev talep sonucundan belirlenir.
Yetkili yer
Önalım taşınmazın aynına ilişkin olduğundan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
Arabuluculuk ya da idari ön başvuru
Taşınmaz uyuşmazlıklarında yürürlükteki dava şartı arabuluculuk düzenlemesi önalım davasının hak düşürücü süresi içinde tamamlanacak şekilde uygulanır; başvuru tarihi ve son tutanak süre etkisiyle belgelenir.
Geçici koruma ve acil işlem
Payın tekrar devrini önlemek için dava konusu payla sınırlı tapu tedbiri istenir. Tedbir, bedel depo yükümlülüğünün yerine geçmez.
Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı önalım hakkı süresi uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte gösterilir. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.
Adım adım başvuru ve dava planı
- Güncel ve tedavüllü tapu kaydını, takyidatları ve malik zincirini alın.
- Ada, parsel, bağımsız bölüm ve pay bilgisini sözleşme ve ödeme belgeleriyle eşleştirin.
- Talebi tapu iptal ve tescil, bedel, tazminat, ecrimisil, ortaklığın giderilmesi veya müdahalenin önlenmesi olarak ayırın.
- Hak düşürücü süre, zamanaşımı ve arabuluculuk şartını işlem türüne göre hesaplayın.
- Üçüncü kişiye devir veya yapı değişikliği riski varsa ölçülü ihtiyati tedbir talep edin.
- Belediye, tapu, noter ve banka kayıtlarını kişi, işlem ve dönem belirterek isteyin.
- Keşif ve bilirkişide değerleme tarihi, emsal, proje ve hesap yöntemini somutlaştırın.
- Hükmün tapu sicilinde ve gerekiyorsa icra dosyasında uygulanmasını takip edin.
Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: Nihai hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; temyiz yolu karar türü ve yürürlükteki parasal sınıra göre kontrol edilir. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.
Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü
Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı açıkça içerip içermediğidir. Dava yalnız payı satın alan kişiye yöneltilir ve davacı satış tarihinde paydaş olmalıdır. Birden çok önalım hakkı sahibi hakkı kullanırsa satış payı mevcut payları oranında kazanılır; davacının satış bedelini süresinde depo etmemesi davanın reddine yol açabilir. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.
Geçici koruma bakımından dosyada benimsenen yaklaşım şudur: Payın tekrar devrini önlemek için dava konusu payla sınırlı tapu tedbiri istenir. Tedbir, bedel depo yükümlülüğünün yerine geçmez. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti ayrıca izlenir.
Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı kontrol edilir. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.
Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.
Önalım Şufa Hakkında Noter Bildirimi, Süre ve Bedel: ek uygulama ve doğrulama planı
Önalım Şufa Hakkında Noter — olay kronolojisi: İçindekiler başlığındaki olaylar tarih sırasına yerleştirilir; her tarih, belgenin aslı ve dosyadaki hukuki işleviyle eşleştirilir. Önalım Şufa Hakkında Noter incelemesinde başvuru, bildirim, ödeme, teslim ve öğrenme tarihleri ayrı sütunlarda tutulur. Böylece süre hesabı, ispat yükü ve talep sonucu aynı doğrulanabilir kayıt üzerinden kontrol edilir.
Önalım Şufa Hakkında Noter — taraf ve sıfat kontrolü: önalım hakkı süresi: Önalım Şufa Hakkında Noter Bildirimi, Süre ve Bedel: kısa ve kesin hukuki cevap yönünden kişi, şirket, mirasçı, malik, borçlu veya idare sıfatları resmi kayıtlarla karşılaştırılır. Önalım Şufa Hakkında Noter dosyasında ad, unvan, kimlik ve tebligat adresindeki farklılıklar açıklanmadan işlem yapılmaz. Vekâlet kapsamı ile talep edilen işlem de ayrıca eşleştirilerek yanlış tarafa veya yetkisiz temsilciye yönelme riski azaltılır.
Önalım Şufa Hakkında Noter — delil matrisi: Hukuki dayanak ve temel kurallar için ileri sürülen her vakıa karşısına onu doğrulayan belge, kayıt veya tanık bilgisi yazılır. Önalım Şufa Hakkında Noter değerlendirmesinde ekran görüntüsü, yazışma ya da hesap özeti tek başına kopuk şekilde sunulmaz; kaynağı, tarihi, tam bağlamı ve elde edilme yöntemi korunur. Eksik veya üçüncü kişide bulunan deliller için yasal temin yolu önceden belirlenir.
Önalım Şufa Hakkında Noter — yürürlük ve resmi kaynak: Aranan şartlar ve karar ölçütleri kapsamında uygulanacak düzenlemenin olay tarihindeki metni, geçiş hükmü ve özel usul kuralı birlikte okunur. Önalım Şufa Hakkında Noter hakkında yalnızca özet veya güncel olmayan ikincil metne dayanılmaz. Madde numarası, yürürlük tarihi ve resmi bağlantı dosya notunda gösterilir; sonraki değişikliklerin geçmiş olaya etkisi ayrıca değerlendirilir.
Önalım Şufa Hakkında Noter — süre ve tebligat: Karşı iddialar ve hukuki cevaplar başlığındaki hak düşürücü süre, zamanaşımı, itiraz ve kanun yolu süreleri birbirinden ayrılır. Önalım Şufa Hakkında Noter dosyasında başlangıç olayı, geçerli tebligat, fiili öğrenme iddiası ve güvenli son başvuru günü açıkça kaydedilir. Başka bir başvuru yapılmasının süreyi kendiliğinden durdurduğu varsayılmaz; alındı ve gönderim kanıtı saklanır.
Önalım Şufa Hakkında Noter — görev, yetki ve ön koşul: Deliller ve ispat planı için görevli merci, yer itibarıyla yetki, dava şartı ve zorunlu ön başvuru ayrı sorular olarak çözülür. Önalım Şufa Hakkında Noter bakımından arabuluculuk, idari başvuru, itiraz veya özel bildirim gerekiyorsa taraflar ve uyuşmazlık konusu sonraki taleple uyumlu yazılır. Tamamlandığını gösteren belge, esas başvurunun ekleri arasında açıkça numaralandırılır.
Önalım Şufa Hakkında Noter — talep ve karşı iddia: Süre, görev, yetki ve ön başvuru incelenirken ana talep, seçimlik talep, geçici koruma, savunma ve karar sonrası uygulama birbirine karıştırılmaz. Önalım Şufa Hakkında Noter dosyasında her talebin hukuki dayanağı, koşulu, ispatı ve istenen karar metni ayrı satırda gösterilir. Karşı tarafın süre, sıfat, ödeme, rıza veya kusur itirazına verilecek cevap da aynı matris üzerinde belgelenir.
Önalım Şufa Hakkında Noter — hesap ve ekonomik sonuç: Geçici koruma ve acil işlem yönünden ana para, dönem, faiz, kur, ödeme, mahsup ve gider kalemleri kaynaklarıyla birlikte tabloya alınır. Önalım Şufa Hakkında Noter için aynı zarar veya borç iki kez hesaplanmaz; belirsiz kalemler varsayım olarak işaretlenir. Talebin hangi tarihte hangi veriye göre güncellendiği gösterilir ve kararın icrada uygulanabileceği açıklıkta sonuç oluşturulur.
Önalım Şufa Hakkında Noter — yabancı veya dijital belge: Adım adım başvuru ve dava planı kapsamında yabancı dildeki belge ile dijital kaydın aslı korunur; çeviri, onay, apostil veya teknik doğrulama ihtiyacı kullanım amacına göre belirlenir. Önalım Şufa Hakkında Noter dosyasında ad ve tarih uyumu, elektronik dosyanın kaynağı, bütünlüğü ve saklama yolu kaydedilir. Özet çeviri ya da kırpılmış görüntü, tam belgenin yerine geçirilmez.
Önalım Şufa Hakkında Noter — karar ve takip kontrolü: Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü hakkındaki karar, anlaşma veya kurum cevabı alındığında kesinleşme, tebliğ, kanun yolu ve icra adımları ayrı ayrı takvime bağlanır. Önalım Şufa Hakkında Noter sürecinde yapılan ödeme, kayıt değişikliği veya teslim belgesi dosyaya eklenir; tamamlanmayan adım açık bırakılır. Son kontrolde başlık, taraf, tutar, tarih ve ek numaraları karşılaştırılarak uygulanabilir bir dosya özeti hazırlanır.
Önalım Şufa Hakkında Noter Bildirimi, Süre ve Bedel hakkında sık sorulan sorular
Önalım Şufa Hakkında Noter Bildirimi, Süre ve Bedel konusunda temel kural nedir?
Paylı taşınmazdaki pay üçüncü kişiye satıldığında diğer paydaş kanuni önalım hakkını dava yoluyla kullanabilir. Alıcı satışın tüm koşullarını noter aracılığıyla paydaşa bildirirse süre bildirimden itibaren üç aydır; her hâlde satıştan itibaren iki yıl geçince hak düşer.
Önalım Şufa Hakkında Noter Bildirimi, Süre ve Bedel hangi kanun hükümlerine dayanır?
TMK 732: Paylı mülkiyette bir paydaş payını tamamen veya kısmen üçüncü kişiye sattığında diğer paydaşlar önalım hakkını kullanabilir. TMK 733: Satış alıcı veya satıcı tarafından noter aracılığıyla bildirilir; hak bildirimden üç ay ve her hâlde satıştan iki yıl geçmekle düşer. TMK 734: Önalım alıcıya karşı dava açılarak kullanılır; hâkim belirlediği süre içinde satış bedeli ve alıcıya düşen tapu giderlerinin depo edilmesini ister.
Önalım Şufa Hakkında Noter Bildirimi, Süre ve Bedel için hangi şartlar aranır?
İşlem gerçek satış ve alıcı paydaş dışı üçüncü kişi olmalıdır. Davacı satış anında ve dava süresince paydaş olmalıdır. Bildirim satışın taraf, pay, bedel ve esaslı koşullarını göstermelidir. Her iki hak düşürücü süre ayrı takvimle kontrol edilir.
Hangi belgeler ve kayıtlar gerekir?
Tapu resmi senedi ve satış tarihli pay listesi; Tedavüllü tapu kaydı; Noter ihtarnamesi ve tebliğ mazbatası; Satış yevmiye ve bildirim tebliğ tarihi; Ara karar ve banka depo makbuzu; Satış resmi senedi ve tapu yevmiye kaydı.
Başvuru veya dava süresi nedir?
Noter bildirimi usulüne uygunsa dava tebliğden itibaren üç ay; bildirim yok veya geçersizse her hâlde tapu satışından itibaren iki yıl içinde açılır. Bu süreler hak düşürücüdür ve durma-kesilme varsayımı yapılmaz.
Görevli mahkeme veya merci hangisidir?
Talebin ayni hakka, sözleşmeye, tüketici işlemine veya ortaklığın giderilmesine dayanmasına göre asliye hukuk, tüketici ya da sulh hukuk mahkemesi görevlidir; görev talep sonucundan belirlenir.
Yetkili yer nasıl belirlenir?
Önalım taşınmazın aynına ilişkin olduğundan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?
Taşınmaz uyuşmazlıklarında yürürlükteki dava şartı arabuluculuk düzenlemesi önalım davasının hak düşürücü süresi içinde tamamlanacak şekilde uygulanır; başvuru tarihi ve son tutanak süre etkisiyle belgelenir.
İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma istenir mi?
Payın tekrar devrini önlemek için dava konusu payla sınırlı tapu tedbiri istenir. Tedbir, bedel depo yükümlülüğünün yerine geçmez.
İspat yükü kimdedir?
Tapu kaydının yolsuz olduğunu, sözleşmeye aykırılığı, ayıbı, ödemeyi veya kötü niyeti ileri süren taraf dayandığı vakıayı ispatlar; resmî sicil ve teknik inceleme birlikte değerlendirilir.
Bilirkişi incelemesi gerekir mi?
Rayiç değer, sınır, proje, ayıp, inşaat seviyesi veya gelir kaybı teknik bilgi gerektiriyorsa harita, inşaat, mimarlık, mali müşavirlik ya da gayrimenkul değerleme uzmanından rapor alınır. Hukuki sonuç mahkemece belirlenir.
Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?
Nihai hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; temyiz yolu karar türü ve yürürlükteki parasal sınıra göre kontrol edilir.
İlgili yayınlar
Resmî kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — resmî metin
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — resmî metin
- 2644 sayılı Tapu Kanunu — resmî metin
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı
Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve somut olayın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi gerekir. Somut dosyada güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu ayrıca incelenir.