Sıfır Araçta Ayıp Çıkarsa Tüketicinin Hakları

Kısa cevap: Sıfır araçta üretim, montaj, yazılım, boya, motor, şanzıman veya güvenlik sistemi ayıbı çıkarsa tüketici; aracın iadesiyle bedel iadesi, ayıpsız misliyle değişim, ücretsiz onarım veya ayıp oranında indirim haklarından birini seçebilir. Teslimden itibaren ilk altı ayda ortaya çıkan ayıbın teslimde var olduğu kabul edilir; aksini satıcı ispatlar.

sıfır araç ayıplı: Bu rehber, Türk hukukundaki temel kuralları, belgeleri, süreleri ve başvuru yolunu açıklar.

sıfır araç ayıplı: Sıfır Araçta Ayıp Çıkarsa Tüketicinin Hakları: hızlı cevap ve kapsam

sıfır araçta ayıp uyuşmazlığında ilk adım, işlemin tüketici işlemi olup olmadığını ve talebin hangi sözleşmeye dayandığını belirlemektir. Satıcı veya sağlayıcının ticari ya da mesleki amaçla hareket etmesi, karşı tarafın ise ticari olmayan amaçla mal veya hizmet edinmesi hâlinde 6502 sayılı Kanun gündeme gelir.

Her arıza araç iadesi doğurmaz. Ayıbın niteliği, güvenliğe etkisi, tekrarı, onarım geçmişi, aracın değeri ve seçilen hakkın orantılılığı birlikte değerlendirilir.

Tüketici hukukunda haklı olmak kadar doğru talebi doğru kişiye, süresi içinde ve ispatlanabilir biçimde yöneltmek önemlidir. Fatura, sözleşme, teslim belgesi, servis kaydı, yazışma ve ödeme hareketleri birlikte okunmadan yalnız satış belgesine dayanmak dosyayı eksik bırakabilir.

Uyuşmazlık tüketici işlemi sayılır mı?

6502 sayılı Kanun, ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden kişi ile tüketici arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler dâhil her türlü işlemi tüketici işlemi olarak kabul eder. Alıcının şirket olması veya malı mesleki faaliyette kullanması hâlinde tüketici sıfatı her zaman bulunmaz.

Satışın internetten, mağazadan, telefonla veya iş yeri dışında kurulması uygulanacak özel kuralları değiştirir. Aynı ürün için ayıplı mal hükümleri ile mesafeli sözleşmede cayma hakkı yan yana bulunabilir; tüketicinin somut amacına en uygun yol seçilir.

Tüketici sıfatı görevli merci bakımından kamu düzenine ilişkindir. Hakem heyeti veya mahkeme, tarafların sözleşmeye “ticari” yazmasıyla bağlı değildir; işlemin gerçek amacı ve tarafların konumu incelenir.

Hukuki dayanaklar

6502 sayılı Kanun m. 8-12 ayıplı mal ve seçimlik hakları; Garanti Belgesi Yönetmeliği ve Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği garanti, azami tamir ve servis yükümlülüklerini düzenler.

Satıcı, üretici ve ithalatçı ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değişim taleplerinde kanuni şartlarla müteselsilen sorumludur. Dönme veya bedel indirimi talebi öncelikle satıcıya yöneltilir.

Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim anında var olduğu kabul edilir. Ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa bu karine uygulanmayabilir.

Ayıplı mal sorumluluğu kural olarak teslimden itibaren iki yıldır; garanti daha uzun olabilir. Ağır kusur veya hileyle gizlenen ayıpta zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.

Türk Borçlar Kanunu’nun sözleşmeye aykırılık, temerrüt, ayıp ve tazminat hükümleri; Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun delil kuralları; konuya göre Mesafeli Sözleşmeler, Abonelik Sözleşmeleri, Garanti Belgesi, Satış Sonrası Hizmetler veya Ön Ödemeli Konut yönetmelikleri birlikte uygulanabilir.

Kanun hükümleri emredici nitelik taşıyabildiğinden tüketicinin yasal haklarını kaldıran, ispat yükünü ölçüsüz biçimde tüketiciye yükleyen veya tek taraflı değişiklik yetkisi veren sözleşme kayıtları haksız şart denetimine tabi olabilir.

Temel kavramlar ve birbirinden ayrılması gereken durumlar

Garanti arızası ile ayıplı mal aynı değildir. Servisin garanti kapsamında onarım yapması, tüketicinin 6502’den doğan seçimlik haklarını her durumda ortadan kaldırmaz.

Üretim ayıbı teslimde kökü bulunan eksikliktir; kaza, dış etken, yanlış yakıt veya bakım ihmalinden doğan arıza kullanıcı hatası olabilir.

Boya kalınlığı farkı, parça değişimi veya taşıma hasarı satış öncesinde açıklanmadıysa aracın “sıfır” niteliği ve ekonomik değeri bakımından ayıp oluşturabilir.

Geri çağırma işlemi idari ürün güvenliği tedbiri olabilir; aracın somut ayıbı ve tüketicinin özel hukuk talepleri ayrıca incelenir.

Cayma hakkı, ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve olağan fesih aynı kurum değildir. Caymada çoğu zaman gerekçe aranmaz; ayıp nedeniyle dönmede sözleşmeye aykırılık; fesihte ise sürekli ilişkinin ileriye etkili sona ermesi söz konusudur. Bildirim metni doğru hukuki sonucu açıkça göstermelidir.

sıfır araçta ayıp bakımından tüketicinin hakları

Aracı iade edip satış bedelinin güncel hukuki sonuçlarıyla geri verilmesini isteme

Ayıpsız misliyle değişim talep etme

Bütün işçilik ve parça giderleri satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım isteme

Ayıp oranında bedel indirimi ve gerekiyorsa değer kaybı isteme

Çekici, ikame araç, ekspertiz ve diğer doğrudan zararları şartlarıyla talep etme

Tüketici seçimlik hakkını açıkça bildirdiğinde satıcı veya sağlayıcı kural olarak bu tercihle bağlıdır. Ancak ücretsiz onarım veya yeniden ifa aşırı ve orantısız güçlük doğuruyorsa kanundaki diğer seçenekler gündeme gelebilir. Talep değiştirilmeden önce önceki bildirimin etkisi incelenmelidir.

Seçimlik haklara ek olarak tüketici, şartları oluşmuşsa Türk Borçlar Kanunu uyarınca doğrudan zararını ve öngörülebilir diğer zararlarını isteyebilir. Tazminat için zarar kalemi, kusur ve illiyet bağı belgeyle kurulmalıdır.

Satıcı, sağlayıcı, üretici, ithalatçı ve diğer sorumlular

Yetkili satıcı bedel iadesi ve indirim talebinin temel muhatabıdır. Üretici ve ithalatçı onarım/değişim yönünden kanuni sorumluluk taşır.

Yetkili servis işlemi doğru yapmak, kayıt düzenlemek ve değişen parçaları belgelemekle yükümlüdür; servis kusuru yeni zarar doğurursa ayrıca sorumlu olabilir.

Bağlı krediyle alınan araçta kredi veren, dönme veya indirim hakkı bakımından kanuni sınırlar içinde satıcıyla birlikte sorumlu olabilir.

Satıcı, üretici, ithalatçı, kredi veren, platform, kargo şirketi veya yetkili servis aynı ölçüde sorumlu değildir. Talebin türü ve kanundaki müteselsil sorumluluk hükümleri ayrı ayrı incelenmeli; yalnız müşteri hizmetleriyle yazışılan şirketin doğru muhatap olduğu varsayılmamalıdır.

Adım adım izlenecek süreç

1. Satış sözleşmesi, sipariş formu, reklam/vaat, fatura ve teslim tutanağı korunur.
2. Arıza uyarısı, ses, görüntü veya performans sorunu tarih ve kilometreyle kaydedilir.
3. Araç yetkili servise teslim edilir; şikâyet iş emrine eksiksiz yazdırılır ve arıza kodu istenir.
4. Tekrarlayan servis ziyaretleri, değişen parçalar ve araçsız kalınan süre çizelgeye işlenir.
5. Bağımsız teknik tespit gerekirse araç onarılmadan veya yazılım silinmeden yapılır.
6. Satıcıya seçilen hak açık bildirilir; uyuşmazlık değerine göre hakem heyeti veya arabuluculuk/mahkeme yolu seçilir.
7. Olay kronolojisi; sözleşme, teslim, ayıp veya ihlal, bildirim, cevap, ödeme ve başvuru tarihleriyle hazırlanır.
8. Talep sonucu ve uyuşmazlık değeri netleştirilerek 2026 yılı görev sınırına göre hakem heyeti, arabuluculuk veya mahkeme yolu seçilir.
9. Karar veya anlaşma sonrasında iade, teslim, onarım, kayıt düzeltme ve tahsil işlemlerinin fiilen tamamlanması takip edilir.

İhbar ve talep bildirimi nasıl yapılmalıdır?

Bildirimde ürün veya hizmet, sözleşme ve fatura numarası, teslim/ifa tarihi, sorun, ilk fark edilme tarihi ve seçilen hak açıkça yazılmalıdır. “Şikâyetçiyim” demek yerine bedel iadesi, değişim, ücretsiz onarım, yeniden ifa, bedel indirimi veya fesih gibi sonuç belirtilmelidir.

Noter ihtarı her uyuşmazlıkta zorunlu değildir; ancak önemli tutar, kısa süre veya sonradan inkâr riski bulunan dosyalarda KEP, iadeli taahhütlü posta, noter ya da kayıtlı elektronik sistem kullanılması ispatı güçlendirir. Çağrı merkezi görüşmelerinin tarih ve başvuru numarası saklanmalıdır.

Servis formunda “müşteri talebi” bölümüne sorun tam yazılmalı; “kontrol edildi” gibi belirsiz kayıtla araç teslim alınmamalıdır. Değişim veya iade isteniyorsa bu tercih satıcıya ayrıca yazılı bildirilmelidir.

2026’da tüketici hakem heyetine ne zaman başvurulur?

2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvurulamaz; istisnalar dışında dava şartı arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesine gidilir.

Başvuru tüketicinin yerleşim yerinde veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki heyete; elden, posta yoluyla ya da e-Devlet üzerinden TÜBİS aracılığıyla yapılabilir. Talep ve uyuşmazlık değeri Türk lirası olarak yazılmalı, bütün belgeler okunaklı yüklenmelidir.

Hakem heyeti başvuruyu kural olarak en geç altı ayda karara bağlar; uyuşmazlığın niteliğine göre süre en fazla üç ay uzatılabilir. Karar bağlayıcıdır ve yerine getirilmezse ilamların icrası yoluyla uygulanabilir.

Arabuluculuk ve tüketici mahkemesi süreci

186.000 TL ve üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında, 6502 sayılı Kanun m. 73/A’daki istisnalar dışında tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Hakem heyeti görev alanındaki uyuşmazlıklar, hakem heyeti kararına itiraz ve taşınmazın aynından doğan bazı tüketici uyuşmazlıkları özel değerlendirme gerektirir.

Tüketici mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Yetkide tüketicinin yerleşim yeri, işlemin yapıldığı yer ve davalının yerleşim yeri seçenekleri somut talebe göre incelenir.

Hakem heyeti kararına karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; mahkemeden tedbir yoluyla icranın durdurulması istenebilir.

Hak düşürücü süreler ve zamanaşımı

Teslimden itibaren ilk altı ayda ortaya çıkan ayıbın teslimde bulunduğu karinesi uygulanır.

Ayıplı maldan sorumluluk kural olarak iki yıldır; daha uzun garanti süresi saklıdır.

Ücretsiz onarım veya değişim talebi yöneltildiğinde yönetmelikteki azami tamir süresi ve aracın serviste kaldığı günler takip edilir.

Hakem heyeti kararına itiraz tebliğden itibaren iki haftadır; araç bedeli çoğu zaman 186.000 TL sınırını aştığından arabuluculuk/mahkeme yolu gündeme gelir.

Süre hesabında satın alma tarihi, teslim, ayıbın fark edilmesi, servis işlemi, fesih veya cayma bildirimi ve kararın tebliği ayrı satırlarda tutulmalıdır. Garanti süresi ile kanuni zamanaşımı aynı kavram değildir; garanti bitse bile başka hukuki haklar devam edebilir.

Satıcının ağır kusuru veya hileyle gizleme hâlinde ayıptan sorumlulukta zamanaşımı savunması sınırlandırılabilir. Buna karşılık kısa cayma veya itiraz süresi kaçırıldığında aynı sonuca başka bir hukuki yolla ulaşılıp ulaşılamayacağı somut olaya göre incelenir.

Gerekli belgeler ve ispat planı

• Fatura, satış sözleşmesi, sipariş ve teslim tutanağı
• Garanti belgesi, kullanım kılavuzu ve bakım kayıtları
• Tüm servis iş emirleri, arıza kodları ve parça değişimleri
• Arıza fotoğraf/video kayıtları ve kilometre bilgisi
• Bağımsız teknik rapor, boya ölçümü ve diagnostik çıktı
• Çekici, ikame araç, kira ve ulaşım giderleri
• Satış sözleşmesi, ön bilgilendirme formu, fatura ve ödeme belgesi
• Teslim, kargo, kurulum, servis ve iade kayıtları
• Satıcı/sağlayıcı yazışmaları, çağrı merkezi kayıtları ve başvuru numaraları
• Fotoğraf, video, ekran görüntüsü ve mümkünse tarih/kaynak bütünlüğünü gösteren teknik kayıtlar
• Hakem heyeti, arabuluculuk, ihtar ve tebligat evrakı

Belgeler tek klasörde tarih sırasına konulmalı; her belgenin hangi iddiayı ispatladığı kısa notla gösterilmelidir. Ürün elden çıkarılmadan, onarılmadan veya sökülmeden önce ayıbın teknik incelemeye elverişli hali korunmalıdır.

Sıfır Araçta Ayıp Çıkarsa Tüketicinin Hakları: bilirkişi incelemesinin kapsamı

Otomotiv bilirkişisi ayıbın üretim/montaj kaynaklı olup olmadığını, güvenliğe etkisini, onarımın kalıcılığını, aracın değer farkını ve kullanıcı hatası ihtimalini inceler. Yazılım güncellemesi öncesi hata kayıtları korunmalıdır.

Bilirkişi hukuki karar vermez; ürün veya hizmetin sözleşmeye, teknik standarda ve makul kullanım beklentisine uygunluğunu inceler. İnceleme konusu, ürünün geçmiş servis işlemleri ve tüketicinin iddiası açıkça bildirilmelidir.

Özel servis raporu veya ekspertiz tek başına kesin hüküm oluşturmaz ancak hızlı delil koruması sağlar. Karşı tarafın incelemeye davet edilmesi ve seri numarası/ürün kimliğinin raporda gösterilmesi ispat gücünü artırabilir.

Geçici hukuki koruma ve delil tespiti

Araç güvenli değilse kullanımın durdurulması ve teknik delil tespiti gerekir. Hayati güvenlik ayıbında geçici ikame veya tedbir talebi somut zarar üzerinden değerlendirilebilir.

İade/değişim davasında aracın devredilmemesi, korunması ve kredi/rehin kayıtlarının çözümü için ölçülü tedbir istenebilir.

Geçici koruma, nihai hakkı peşinen vermez. Yaklaşık ispat, gecikme nedeniyle ciddi zarar veya hakkın elde edilmesinin zorlaşması ve ölçülülük birlikte aranır. Talep, uyuşmazlık konusu ürün veya işlemle sınırlı kurulmalıdır.

Bedel iadesi, faiz ve tazminat nasıl hesaplanır?

Dönmede satış bedeli, kredi ve faiz ilişkisi, vergi/tescil giderleri, kullanım, araçtaki yeni hasar ve tüketicinin doğrudan giderleri ayrı incelenir. Enflasyon ve güncel değer tartışması yüksek yargı uygulamasıyla birlikte ele alınmalıdır.

Bedel indirimi aracın ayıpsız ve ayıplı gerçek değeri arasındaki orana göre hesaplanır. Onarım bedeli, değer kaybı ve kullanım mahrumiyeti aynı zararı mükerrer karşılamamalıdır.

İade hesabında ana bedel, teslim ve kurulum giderleri, kullanılan indirim/kupon, banka veya kredi işlemleri, kısmi kullanım, onarım masrafı ve yapılan geri ödemeler ayrı gösterilmelidir. Aynı zarar iki kez talep edilmemelidir.

Faiz başlangıcı talebin niteliği, temerrüt bildirimi, satıcının iade için sahip olduğu kanuni süre ve karar tarihine göre değişebilir. Tazminat için yalnız soyut mağduriyet değil fatura, gelir kaybı veya ikame işlem bedeli gibi somut zarar verileri gerekir.

Satıcı veya sağlayıcının muhtemel savunmaları

• Arızanın kullanıcı hatası, bakım ihlali veya dış etkenden kaynaklandığı
• Sorunun yazılım güncellemesiyle tamamen ve kalıcı giderildiği
• Tüketicinin aracı ticari amaçla aldığı
• Seçilen değişim veya dönme hakkının ayıbın önemine göre orantısız olduğu
• Servis dışında müdahale yapıldığı ve illiyet bağının kesildiği
• Uyuşmazlığın tüketici işlemi olmadığı veya yanlış merciye başvurulduğu
• Sorunun kullanıcı hatası, olağan aşınma ya da sözleşmeye uygun kullanım dışı davranıştan kaynaklandığı
• Bildirim, cayma, zamanaşımı veya itiraz süresinin geçtiği
• Talep edilen bedelin, zarar veya faiz hesabının belgesiz ve aşırı olduğu

Muhtemel savunmalar başvuru öncesinde test edilmelidir. Tüketicinin aleyhine olan bir servis kaydı veya teslim tutanağı görmezden gelinmemeli; kaydın nasıl düzenlendiği ve teknik bulgularla uyumu açıklanmalıdır.

Sıfır Araçta Ayıp Çıkarsa Tüketicinin Hakları: talep ve ispat planı

Her servis ziyaretinde aynı şikâyet aynı ifadeyle kayda geçirilmeli; sözlü “normal” açıklaması yazılı teşhis yerine kabul edilmemelidir. Aracın uzaktan veri kayıtları için koruma talebi yapılabilir.

Değişim talebinde aynı modelin bulunabilirliği; dönmede kredi, tescil ve aracın teslimi; onarımda garanti ve ikame araç sonucu baştan planlanmalıdır.

Başvurunun amacı yalnız karar almak değil, kararın uygulanmasını sağlamaktır. Ürünün kimde kalacağı, iadenin nerede yapılacağı, kredi veya taksit kayıtlarının nasıl kapatılacağı ve icra masrafları baştan planlanmalıdır.

Uzlaşma teklifinde ödeme günü, iade yöntemi, ürün teslimi, servis kaydı, feragatin kapsamı ve gecikme sonucu açık yazılmalıdır. “Tüm haklardan feragat” gibi geniş ifadeler uyuşmazlık dışındaki hakları da etkileyebilir.

Satıcıyla müzakere ve çözüm protokolü nasıl kurulmalıdır?

sıfır araçta ayıp uyuşmazlığında dava veya hakem heyeti başvurusundan önce çözüm teklifi yapılması çoğu zaman süre ve masrafı azaltabilir. Ancak teklif, tüketicinin seçimlik hakkından farkında olmadan vazgeçmesine yol açmamalıdır. Satıcı “iyi niyet kapsamında” onarım, kupon veya düşük tutarlı iade öneriyorsa bunun yasal sorumluluğun kabulü olup olmadığı ve tüketicinin kalan haklarını nasıl etkilediği açık yazılmalıdır.

Uzlaşma metninde ödeme veya teslim tarihi, iade edilecek ürünün seri numarası, taşıma masrafı, değişim ürününün modeli, garanti başlangıcı, kredi/taksit kaydının kapatılması ve gecikme halinde uygulanacak sonuç ayrı maddeler halinde düzenlenmelidir. Yalnız “taraflar anlaşmıştır” ifadesi, kararın uygulanmasında yeni uyuşmazlık yaratabilir.

Tüketiciden feragat veya ibra alınacaksa hangi sözleşme ve hangi talep için olduğu sınırlandırılmalıdır. Henüz bilinmeyen zararları, üçüncü kişi sorumluluğunu veya farklı bir ürünü de kapsayan genel feragat ifadeleri ihtiyatla değerlendirilmelidir. Ödeme tamamlanmadan ürün veya asıl belge teslim edilecekse eş zamanlı ifa ve güvence yöntemi kurulmalıdır.

İdari şikâyet ile parasal veya sözleşmesel talep aynı mıdır?

Ticaret Bakanlığına, BTK’ya, BDDK’ya, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumuna, CİMER’e veya belediye birimine yapılan şikâyet idari denetim sağlayabilir. Buna karşılık bedel iadesi, değişim, onarım, sözleşmenin sona ermesi veya tazminat için çoğu zaman tüketici hakem heyeti, arabuluculuk veya tüketici mahkemesi yolunun ayrıca kullanılması gerekir.

İdari kurumun firmaya yaptırım uygulaması tüketicinin parasını kendiliğinden tahsil etmez. Aynı şekilde hakem heyeti kararı, piyasadaki genel ihlalin denetlenmesi yerine tüketicinin somut talebini çözer. Başvuru yapılırken beklenen sonuç “ceza verilmesi” ile “bedelin iadesi” olarak birbirinden ayrılmalıdır.

Birden çok yol aynı anda kullanılacaksa açıklamalar birbiriyle çelişmemelidir. Satış tarihi, teslim, ihlal, talep ve zarar hakkında farklı kurumlara verilen beyanlar aynı kronolojiye dayanmalı; kişisel veriler ve ticari sırlar yalnız gerekli ölçüde paylaşılmalıdır.

Sıfır Araçta Ayıp Çıkarsa Tüketicinin Hakları: başvuru giderleri ve vekâlet ücreti

Tüketici hakem heyeti başvurusu ücretsizdir ve heyetçe görevlendirilen bilirkişi gideri Bakanlık bütçesinden karşılanır. Buna rağmen noter, özel ekspertiz, kargo, belge temini veya vekil gideri doğabilir. Hangi giderin karşı taraftan istenebileceği, zorunlu ve makul olup olmadığına göre değerlendirilir.

Tüketici mahkemesinde tüketici harçtan muaf tutulabilir; ancak gider avansı, keşif ve bilirkişi ücreti gibi yargılama giderleri çıkabilir. Davanın kaybedilmesi veya kısmen kabulü halinde karşı vekâlet ücreti ve gider paylaşımı gündeme gelebilir. Bu nedenle talep miktarı abartılmadan, ispatlanabilir kalemlerle kurulmalıdır.

Yanlış merciye başvuru, doğru olmayan şirketi taraf gösterme, bağlantılı talebi bölme veya hakem heyeti sınırını yanlış hesaplama süreci uzatır. Özellikle 186.000 TL sınırına yakın dosyalarda bedel iadesi, tazminat, faiz ve yan taleplerin uyuşmazlık değerine etkisi baştan hesaplanmalıdır.

Dijital deliller ve kişisel veriler nasıl korunmalıdır?

İnternet ilanı, uygulama ekranı, e-posta, mesaj, çağrı merkezi kaydı ve servis sistemi çıktısı tüketici uyuşmazlıklarında sık kullanılan delillerdir. Ekran görüntüsünde URL, tarih, sipariş veya başvuru numarası görünmeli; mümkünse sayfa PDF olarak kaydedilmeli ve özgün elektronik dosya korunmalıdır.

Ses kaydı veya özel yazışmaların elde edilmesi ve paylaşılması kişisel veriler ile özel hayat bakımından ayrıca hukuka uygun olmalıdır. Tüketicinin tarafı olduğu görüşmenin ispat için kaydedilmesi her durumda sınırsız kullanım hakkı vermez. Başvuruya yalnız uyuşmazlıkla ilgili bölüm eklenmeli ve üçüncü kişilerin gereksiz bilgileri maskelenmelidir.

Platform veya sağlayıcıdaki kayıtların silinme süresi kısa olabilir. Verinin hangi hesapta ve hangi tarih aralığında bulunduğu belirtilerek saklama talebi gönderilebilir; gerektiğinde mahkemeden delil tespiti veya ilgili kuruma müzekkere yazılması istenebilir. Sonradan düzenlenen özet yerine sistem logu ve ham kayıt tercih edilir.

İade, değişim, onarım veya bedel indirimi arasında nasıl seçim yapılır?

Doğru seçim yalnız hukuki imkâna değil tüketicinin gerçek amacına bağlıdır. Ürün veya hizmete güven tamamen kaybolmuş, ayıp güvenliği etkiliyor ve kalıcı giderim mümkün görünmüyorsa dönme ya da değişim; küçük ve ölçülebilir ayıpta bedel indirimi; hızlı ve kalıcı çözüm mümkünse ücretsiz onarım veya yeniden ifa daha uygun olabilir.

Karar verilirken ürünün güncel ve sözleşmedeki değeri, ikame maliyeti, bekleme süresi, serviste kalma, kredi/taksit ilişkisi, tahsil riski ve delilin gücü birlikte değerlendirilir. Teorik olarak en yüksek talep, uygulanması ve tahsili zor ise tüketiciye en iyi sonucu vermeyebilir.

Seçimlik hak bildirildikten sonra satıcının yaptığı işlem ve tüketicinin kabulü önceki tercihi etkileyebilir. Bu nedenle onarım için teslim, geçici ürün kabulü veya kısmi iade sırasında bunun kesin çözüm mü yoksa haklar saklı tutularak geçici işlem mi olduğu yazılı belirtilmelidir.

Sıfır Araçta Ayıp Çıkarsa Tüketicinin Hakları: başvuru öncesi hukuki kontrol

• Servis iş emrini okumadan imzalamak
• Tekrarlayan arızaları ayrı dosyalarda bırakmak
• Altı aylık karineyi garanti süresi sanmak
• Satıcı yerine yalnız servise sözlü talepte bulunmak
• Teknik kayıt silinmeden önce delil tespiti yapmamak
• Araç ticari amaçla alınmışken tüketici yoluna başvurmak

Yaygın bir başka hata, yalnız telefon görüşmesine güvenmek ve yazılı talep oluşturmamaktır. Görüşme başvuru numarası, tarih, temsilci adı ve verilen cevap kaydedilmeli; önemli talepler kalıcı veri saklayıcısıyla tekrar edilmelidir.

Mersin ve Türkiye genelinde başvuru

Mersin’de tüketiciler yerleşim yeri veya işlemin yapıldığı yer bağlantısına göre ilgili tüketici hakem heyetine başvurabilir. Akdeniz, Mezitli, Yenişehir, Toroslar, Tarsus, Erdemli ve diğer ilçelerde heyet bulunmaması hâlinde Bakanlığın yetkilendirdiği heyet veya kaymakamlık irtibat birimi üzerinden işlem yapılabilir.

TÜBİS ve e-Devlet başvurusu Türkiye genelinde kullanılabilir. Dava aşamasında görevli tüketici mahkemesi ve yetki, taşınmaz, araç, banka veya dijital hizmetin özelliklerine göre ayrıca belirlenir.

Başvuru öncesi kontrol listesi

• Tüketici sıfatını ve doğru satıcı/sağlayıcıyı belirleyin.
• Sözleşme, fatura, teslim, ödeme ve servis belgelerini tarih sırasına koyun.
• Seçimlik hakkınızı açık ve ispatlanabilir biçimde bildirin.
• Ürünü teknik incelemeye elverişli halde koruyun.
• Uyuşmazlık değerini bütün bağlantılı taleplerle doğru hesaplayın.
• 2026 yılı 186.000 TL görev sınırını kontrol edin.
• Hakem heyeti kararı tebliğ edilirse iki haftalık itiraz süresini kaydedin.
• Arabuluculuk, tedbir ve icra ihtiyacını baştan değerlendirin.

İlgili Tüketici Hukuku yayınları

sıfır araçta ayıp hakkında sık sorulan sorular

Sıfır araç arızalanınca iade edilir mi?

Ayıp önemliyse ve kanuni şartlar oluşmuşsa sözleşmeden dönme ile iade mümkündür; her küçük arıza otomatik iade doğurmaz.

İlk altı ayda ispat yükü kimde?

Ayıbın teslimde var olduğu kabul edilir; aksini satıcı ispatlar.

Kaç servis girişinde değişim olur?

Kanunda yalnız sayıya dayalı otomatik kural yoktur; ayıbın tekrarı, tamir süresi ve kalıcılığı birlikte değerlendirilir.

Ücretsiz onarımı kabul etmek diğer hakları bitirir mi?

Onarım başarısız olur, süre aşılır veya tekrar arıza çıkarsa diğer seçimlik haklar gündeme gelebilir.

İkame araç zorunlu mu?

Her durumda genel zorunluluk yoktur; garanti, marka uygulaması ve kullanım mahrumiyeti zararı ayrıca incelenir.

Boya farkı ayıp sayılır mı?

Satış öncesi açıklanmayan fabrika/taşıma onarımı aracın değeri ve sıfır niteliği bakımından ayıp olabilir.

Yazılım sorunu ayıp mıdır?

Aracın güvenliğini veya vaat edilen işlevini etkileyen kalıcı yazılım kusuru ayıp olabilir.

Garanti biterse hak biter mi?

Hayır; ayıptan sorumluluk ve hileyle gizleme hükümleri ayrı süre ve şartlara tabidir.

Araç bedeli için hakem heyetine gidilir mi?

2026 sınırı 186.000 TL’nin altıdır; çoğu sıfır araç uyuşmazlığı tüketici mahkemesine gider.

Dava öncesi arabuluculuk zorunlu mu?

Tüketici mahkemesinde açılacak çoğu parasal davada dava şartıdır.

Üretici mi bayi mi sorumlu?

Talebe göre satıcı, üretici ve ithalatçının sorumluluk kapsamı değişir; doğru muhataplar birlikte belirlenmelidir.

Aracı kullanmaya devam etmek sakıncalı mı?

Güvenlik ayıbında evet; ayrıca kilometre ve yeni hasarlar iade hesabını etkileyebilir.

Resmî kaynaklar ve son değerlendirme

• Ticaret Bakanlığı – Ayıplı Mal ve Hizmetler
• Ticaret Bakanlığı – Satış Sonrası Hizmetler
• TSE
• Ticaret Bakanlığı Tüketici Portalı
• Mevzuat Bilgi Sistemi

Sıfır araç ayıbında tekrarlayan servis kayıtları, altı aylık karine ve teknik arızanın güvenliğe/ekonomik değere etkisi seçimlik hakkın sonucunu belirler.

Somut olayın belgeleri ve güncel mevzuat kontrol edilmeden yalnız genel bilgiye dayanılarak işlem yapılmamalıdır. Özellikle parasal sınırlar her yıl değişebildiğinden başvuru tarihindeki güncel değer esas alınmalıdır.

Dosya hazırlığı notu: Satış ve teslim belgeleriyle tüm servis iş emirleri ve arıza kayıtları birlikte incelendiğinde iade, değişim veya onarım talebinin dayanağı kurulabilir.

Yazar: Av. Emirhan KESKİN · Son hukuki kontrol: 28 Ağustos 2026

Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Süreler, görevli merci, delil durumu ve uygulanacak yol somut olayın belgelerine göre değişebilir; içerik sonuç garantisi, reklam veya kişiye özel hukuki görüş değildir.