Yabancıya Davetiye Veren Kişi Masraflardan Sorumlu mu?

Yabancı ziyaretçiye davetiye vermek, imzalanan belgedeki masraf taahhüdü incelenmeden yalnız bir formalite sayılmamalıdır. Dışişleri Bakanlığının turist vizesi açıklamasında, davet edenin ziyaretçinin iaşe ve ibatesini karşılayacağını beyan etmesi istenir. İaşe günlük geçim ve beslenmeyi, ibate barınmayı ifade eder. Bununla birlikte ziyaretçinin her borcundan sınırsız sorumluluk bulunduğu sonucu, yalnız davetiye başlığından çıkarılamaz.

Davetiye hangi amaçla hazırlanır?

Belge, ziyaretin nedenini, kimin yanında ve ne kadar süre kalınacağını vize dosyasında açıklamaya yarar. Turistik ziyaret, aile veya arkadaş ziyareti, çalışma ve uzun süreli yerleşme amaçları birbirine karıştırılmamalıdır. Davetiye, yabancının gerçek seyahat planıyla uyumlu hazırlanmalıdır. Çalışma amacı taşıyan bir yolculuğu yalnız misafirlik olarak göstermek doğru bir başvuru oluşturmaz.

Vize gerekip gerekmediği ziyaretçinin uyruğu, pasaport türü ve yolculuk amacına göre ayrıca kontrol edilir. Her yabancı için aynı noter belgesi ve aynı evrak listesinin geçerli olduğu varsayılmamalıdır. Başvurunun yapılacağı Türk dış temsilciliğinin güncel belge açıklaması incelenmelidir. Örneğin bazı temsilcilikler ziyaret başvurularında noter huzurunda düzenlenmiş davetiye ve taahhütname istemektedir.

Belgede hangi bilgiler açık olmalı?

Bakanlığın turist vizesi açıklaması, davet edenin kimliği ve iletişim bilgileriyle davetli listesini, adresi, kalış süresini, amacı ve varsa akrabalık bağını içerir. Kurum tarafından yapılan davette kurum bilgileri de değerlendirilir. Belgede belirtilen adresin gerçekten kullanılacak yer olması gerekir; yalnız dosyayı tamamlamak amacıyla başka bir kişinin adresi yazılmamalıdır.

Masraf bölümünü imzadan önce ayrı okumak önemlidir. Konaklama ve yemek dışında dönüş yolculuğu, sağlık gideri veya başka bir kalem de üstlenilmiş olabilir. Hazır örnekteki geniş ifadeler fark edilmeden kabul edilmemelidir. Taahhüdün hangi ziyaretçi ve tarih aralığı için verildiği anlaşılmalı, boş bırakılmış alanlarla belge imzalanmamalıdır.

Davetiye bütün borçlara kefalet midir?

Belgenin adı tek başına yeterli değildir. Sorumluluk, beyanın içeriği ve uygulanacak hukuk kurallarıyla belirlenir. Barınmayı sağlayacağını açıklamak ile yabancının üçüncü kişiye olan belirli borcuna kefil olmak farklı işlemlerdir. Kefalet niteliğinde bir yükümlülük ileri sürülüyorsa Türk Borçlar Kanunu’nun şekil ve kapsam hükümleri ayrıca incelenir.

Örneğin ziyaretçinin kişisel alışverişinden doğan borç, davet edenin bu borcu ayrıca üstlendiği gösterilmeden otomatik olarak onun borcu haline gelmez. Buna karşılık imzalı belgede belirli gider açıkça üstlenilmişse “sadece vize için imzaladım” demek yükümlülüğü kendiliğinden kaldırmaz. Uyuşmazlıkta belgenin tam metni, giderin türü ve harcama belgeleri birlikte değerlendirilir.

Vize verilmesini veya giriş yapılmasını garanti eder mi?

Hayır. Davetiye, başvurunun destekleyici belgelerinden biridir; vize kararı değildir. Yabancının diğer başvuru koşulları ve mali durumu da incelenir. Vize alınması dahi ülkeye giriş için mutlak hak sağlamaz. Davet eden kişi, kendi imzasıyla kamu makamlarının değerlendirmesini bağlayamaz.

Ayrıca ziyaretin süresinin uzaması ikamet işlemlerini gündeme getirebilir. İlk davetiye, turistik ikamet izni koşullarını kendiliğinden sağlamaz. Davetli Türkiye’de başka bir adreste kalmaya başlarsa gerçek durumun ilgili işlemlere doğru yansıtılması gerekir. Önceden yazılan planın sonradan değişmesi, değişikliğin belgelenmesi ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

İmzadan önce ve uyuşmazlık çıkınca ne yapılmalı?

Davet eden kişi belgenin bir örneğini, başvuru için iletildiği tarihi ve ziyaretçiyle masraf paylaşımına ilişkin yazışmaları saklamalıdır. Uçak veya otel ödemesi yapılmışsa tutar ve kimin adına yapıldığı kayıt altına alınmalıdır. Belge Türkçe anlaşılmıyorsa anlamı öğrenilmeden imzalanmamalı; noter işlemi içeriğin ekonomik etkisini okumayı gereksiz kılmamalıdır.

Sonradan para talep edilirse talebin hangi belgeye ve hangi harcamaya dayandığı istenebilir. Vize taahhüdü ile ikamet dosyasındaki ret veya iptal işlemi ayrı değerlendirmelere tabidir. Somut masraf sorumluluğunun incelenmesinde en belirleyici başlangıç noktası, imzalanmış davetiye ve varsa ek taahhütnamenin eksiksiz metnidir.

Hukuki kaynaklar

• Dışişleri Bakanlığı Vize Genel Bilgileri — turist vizesinde davet, iaşe ve ibate beyanı.
• Taşkent Büyükelçiliği Vize Bilgi Notu — ziyaret amacıyla noter davetiyesi isteyen temsilcilik uygulaması.
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.19 ve581–583, beyanın niteliği ve kefalet.