Hakem Heyeti Başvurusu Geri Çekilebilir mi?

Tüketici, devam eden hakem heyeti dosyasına başvurusundan vazgeçtiğini veya uyuşmazlığın çözüldüğünü bildirebilir. Ancak başvurunun sistemden silindiği, verilmiş kararın ortadan kalktığı veya bütün hakların her durumda korunarak yeniden başvurulabileceği varsayılmamalıdır. Bildirimin içeriği ve dosyanın bulunduğu aşama önemlidir. Özellikle ödeme sözü ile gerçekten yapılmış ödeme birbirinden ayrılmalıdır.

Firma ödeme yaptıysa heyete bildirmek gerekir mi?

Evet. Başvurudan sonra bedel iadesi veya değişim gerçekleşmişse uyuşmazlığın ne ölçüde çözüldüğü heyete belgeleriyle iletilmelidir. Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği’nin 20. maddesine göre, karar verilmeden önce uyuşmazlık çözülür ve bunu kanıtlayan bilgi veya belgeler sunulursa konusuz kalma nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.

Bu, tüketicinin ilk talebinin haksız bulunduğu anlamına gelmez. Dosya açıldıktan sonra sorunun giderilmiş olmasının sonucudur. Fakat dosyanın kapanması yine heyetin işlemini gerektirir. Firmanın “başvuruyu kendimiz kapattık” mesajı, resmî dosya durumunun kontrol edilmesi ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Yalnız ödeme vaadi varsa nasıl davranılmalı?

Önce vazgeçme, sonra ödeme önerisinde işlemlerin sırası açıkça belirlenmelidir. Henüz hesaba geçmemiş bir bedel için “alacağımı tamamen aldım” şeklinde gerçeğe aykırı açıklama yapılmamalıdır. Firmanın hangi tarihte, ne kadar ve hangi talep karşılığında ödeme yapacağı yazılı olarak ortaya konulmalıdır. Teslim veya değişim önerisinde ürünün modeli ve kapsamı da belirtilmelidir.

Örneğin bedel iadesi beklenirken yalnız mağaza çeki verilmesi, tüketicinin bunu kabul edip etmediği belirlenmeden borcun tam ödendiğini göstermez. Banka iadesi başlatıldığı söyleniyorsa işlem belgesi ve hesaptaki sonuç kontrol edilir. Süregelen dosyaya yeni gelişme bildirmek ile bütün taleplerden vazgeçmek aynı açıklama değildir.

Kısmi ödeme bütün başvuruyu bitirir mi?

Hayır, uyuşmazlığın kalan kısmı varsa bildirim buna göre kurulmalıdır. Ödenen miktar, ödeme tarihi ve karşılanmamış talep açıkça ayrılır. Örneğin yalnız ürün bedeli geri verilmiş, başvurudaki başka hukuken ileri sürülmüş talep tartışmalı kalmışsa her şeyin çözüldüğü yönünde genel ifade kullanılmamalıdır. Heyet talebin kapsamını ve sunulan belgeleri değerlendirir.

Birden fazla ürünü içeren dosyada yalnız bir ürün değiştirilmiş olabilir. Bu durumda değiştirilen ürünün seri numarası, teslim tutanağı ve diğer ürün yönünden devam eden sorun yazılmalıdır. Aynı zarar için iki kez tahsilat istenemeyeceği gibi, kısmi ifanın açıklanmaması da dosyanın doğru değerlendirilmesini zorlaştırır.

Vazgeçme dilekçesinde ne bulunmalı?

Heyetin adı, başvuru numarası, taraf bilgileri ve iradenin kapsamı belirtilmelidir. Sorun ödeme nedeniyle çözülmüşse dekont; ürün teslimiyle çözülmüşse teslim belgesi eklenir. Belgenin hangi talepleri kapsadığı anlaşılır olmalıdır. E-Devlet üzerinden erişilen başvuru sistemi veya ilgili heyetin kabul ettiği belge sunma yöntemi kullanılarak gönderim kaydı saklanabilir.

• Başvuru numarası ve uyuşmazlık konusu.
• Sonradan gerçekleşen ödemenin tutarı ve tarihi.
• Tam veya kısmi çözümün açık açıklaması.
• Varsa devam eden talep ve dayanağı.
• Ek belgeler ile başvuru sahibinin tarihli beyanı.

Mahkemede feragat ve davanın geri alınmasına ilişkin kavramlar, hakem heyeti ekranındaki işlemle sonuçları araştırılmadan eşitlenmemelidir. Özellikle ibra veya sulh metni de imzalanıyorsa bunların maddi haklar üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilir. Sonradan aynı dosyayı koşulsuz yeniden açma garantisi verilemez. Özellikle firmanın hazırladığı metinde gelecekteki farklı arızalara ilişkin hakların da bırakılması isteniyorsa, bildirimin yalnız mevcut uyuşmazlıkla sınırlı olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Masraf veya verilmiş karar bakımından sonuç nedir?

Yönetmeliğin 29. maddesinde, konusuz kalmaya bağlı feragat veya kabul beyanı durumunda tebligat ve bilirkişi giderleri düzenlenmiştir. Beyanda bulunan taraf tüketiciyse bu giderler Bakanlıkça karşılanır. Bu kural, tüketicinin özel olarak tuttuğu avukata karşı sözleşmesel ücret yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Heyet zaten karar vermişse sonradan gönderilen vazgeçme mesajı kararı otomatik silmez. Ödeme gerçekleşmişse bunun ifa kaydı tutulmalıdır. Kararın yerine getirilmesi ayrı aşamadır. Sorun yanlış şirket seçilmesiyse taraf bilgisinin düzeltilmesi ile haktan vazgeçme karıştırılmamalıdır.

Hukuki kaynaklar

• Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği — m.20/7,24 ve29/3.
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — m.70, kararın etkisi.