Hangi Yabancılar Hakkında Sınır Dışı Kararı Verilemez?

Kısa cevap: YUKK m.55 uyarınca ölüm cezası, işkence veya insanlık dışı muamele riski bulunan; ciddi sağlık, yaş veya hamilelik nedeniyle seyahat edemeyen; hayati tedavisi hedef ülkede bulunmayan; insan ticareti mağduru destek sürecindeki ve psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağduru tedavisi süren yabancılar belirli koşullarda sınır dışı edilemez.

Sınır dışı edilemez koruması otomatik ve süresiz statü değildir. Riskin güncel belgelerle ortaya konması, kararın tebliğinden sonra süresinde dava ve gerektiğinde geçici tedbir başvurusu gerekir.

YUKK m.55 Kategorileri

M.55, hedef ülkede ölüm cezası, işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı ceza ya da muamele konusunda ciddi emare bulunan kişileri korur. Değerlendirme yalnız ülke geneline değil, kişinin kimliği, geçmişi ve hedef bölgesine göre yapılır.

Ciddi sağlık sorunu, yaş veya hamilelik nedeniyle seyahatin riskli olması; hayati tedavinin gönderileceği ülkede bulunmaması; insan ticareti mağduru destek programı ve şiddet mağdurunun tedavisi diğer kategorilerdir. Her birinin belge standardı farklıdır.

Geri Gönderme Yasağı

YUKK m.4 ile AİHS m.3 mutlak nitelikte geri göndermeme güvencesi sağlar. Kişinin suç işlemiş veya kamu düzeni riski sayılmış olması, gerçek işkence veya kötü muamele riskine gönderilmesini meşru kılmaz.

Risk; BM ve uluslararası kuruluş raporları, güvenilir ülke bilgileri, önceki tehditler, tıbbi raporlar ve kişisel belgelerle ilişkilendirilmelidir. Genel güvenlik sorunu tek başına her zaman yeterli değildir.

Kişinin daha önce başka ülkeye güvenle giriş yapmış olması veya ülkede aile yakını bulunması risk değerlendirmesinde tartışılabilir; ancak üçüncü ülkenin kişiyi kabul edeceği varsayılamaz. Gönderileceği ülke ve güzergâh açık olmalıdır.

Sağlık Nedeniyle Koruma

Raporda yalnız tanı değil, seyahatin tıbbi sonucu, tedavinin kesilme riski, ilaç ve hedef ülkedeki erişim açıklanmalıdır. Güncel uzman raporu ve tedavi kayıtları tercih edilir.

Geçici sağlık engeli sona erdiğinde idare durumu yeniden değerlendirebilir. Bu nedenle kontrol randevuları ve yeni raporlar zamanında sunulmalı; korumanın sürekli olduğu varsayılmamalıdır.

Başvuru ve Geçici Tedbir

Sınır dışı kararı tebliğ edilir edilmez idarî dava süresi kontrol edilir. Dava dilekçesinde hedef ülke, kişisel risk, m.55 kategorisi ve deliller açıkça bağlanır. Dava açıldığı idareye bildirilir.

Gönderme yakınsa yürütmenin durdurulması ile Anayasa Mahkemesi veya AİHM geçici tedbir yolları dosyanın şartlarına göre değerlendirilir. Başvuru yapılması her makamda otomatik koruma yaratmaz.

Tebliğ belgesinde hedef ülke yazmıyorsa etkili risk savunması güçleşir; idareden gönderme planının açıklanması istenir. Tercüman olmadan atılan imza, öğrenme ve süre bakımından somut koşullarla değerlendirilir.

Koruma Altındaki Kişinin Yükümlülükleri

Sınır dışı edilmeme, otomatik ikamet izni veya sınırsız serbestlik anlamına gelmez. İdare belirli adreste ikamet, bildirim ve sağlık kontrolleri gibi yükümlülükler getirebilir.

Kişi adres, telefon ve sağlık durumundaki değişikliği bildirmeli; tebligatı izlemelidir. Yükümlülük ihlali korumanın özünü kaldırmasa da idarî sonuç doğurabilir.

Koruma kararı veya m.55 değerlendirmesi olumlu sonuçlandığında Göç İdaresi kayıtlarının güncellendiği, idarî gözetimin kaldırıldığı ve kişiye hangi belgeyle yasal kalış sağlandığı kontrol edilir. Başka bir ile sevk, imza yükümlülüğü veya adres sınırlaması varsa kararın kapsamı kişiye tercümanla açıklanır.

Yeni sınır dışı kararı tebliğ edilirse önceki koruma belgeleri yeniden sunulmalı, süre içinde ayrı dava açılıp açılmayacağı değerlendirilmelidir.

Ceza ve Yabancılar Hukuku Dosyalarının Ayrılması

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: sınır dışı edilemez değerlendirmesinde ceza soruşturması, sınır dışı, idarî gözetim, ikamet, çalışma izni ve vatandaşlık farklı dosyalardır. Bir karar diğerinde delil olabilir; otomatik olarak aynı sonucu doğurmaz.

Her dosyanın numarası, yetkili makamı, tebliğ tarihi ve kanun yolu ayrı kaydedilir. Ceza mahkemesinin tahliyesi idarî gözetimi kendiliğinden bitirmediği gibi sınır dışı kararının iptali ceza soruşturmasını kapatmaz.

Tebligat, Tercüman ve Savunma

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: Yabancıya karar, anlayabildiği dilde sonuçları ve itiraz yolu açıklanarak tebliğ edilmelidir. Tercüman, avukat ve gerektiğinde konsolosluk iletişimi sağlanır. İmzalanan tebliğ belgesinin örneği alınır.

YUKK kapsamındaki süreler kısa olabilir. Karar metnindeki güncel süre derhal kontrol edilir; usulsüz tebligat iddiası süre koruyucu başvuruyla birlikte ileri sürülür.

Geri Gönderme Yasağı ve Ölçülülük

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: YUKK m.4 ve insan hakları hukuku; işkence, insanlık dışı muamele veya hayat ve özgürlüğe ciddi tehdit bulunan yere göndermeme güvencesi sağlar. Risk kişisel, güncel ve güvenilir ülke bilgileriyle somutlaştırılır.

Kamu düzeni değerlendirmesinde fiilin niteliği, kararın kesinliği, kişinin davranışı, Türkiye’de kalış süresi, aile bağları, çocukların üstün yararı, sağlık ve geri dönüş riski birlikte tartılır.

Belge ve Delil Dosyası

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: Pasaport, yabancı kimlik numarası, ikamet ve çalışma izinleri, adres, aile, okul ve sağlık belgeleri; ceza kararları ve tebligatlarla kronolojik dosyalanır. Yabancı belgeler gerektiğinde apostil ve tercüme taşır.

Beraat, takipsizlik, adli kontrolün kaldırılması, infaz veya rehabilitasyon belgeleri idarî makama sunulur. UYAP ekranı yerine kararın tam ve kesinleşme şerhli örneği tercih edilir.

İdarî Gözetim ve Alternatifler

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: Geri gönderme merkezinde tutulma ceza infazı değildir; YUKK m.57 uyarınca idarî gözetim ve periyodik inceleme gerekir. Karara karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.

Belirli adreste ikamet, bildirim, aile temelli yerleştirme veya elektronik izleme gibi alternatif yükümlülükler kanuni koşullarla değerlendirilir. Sağlık ve özel ihtiyaçlar belgelenir.

Başvuru Takibi ve Veri Güvenliği

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: Dilekçenin evrak numarası, mahkeme esası ve ara kararları izlenir. UYAP, Göç İdaresi ve izin sistemleri farklı zamanlarda güncellenebilir; yalnız telefon bilgisine güvenilmez.

Pasaport ve ceza belgeleri aracılarla paylaşılmamalıdır. Baro kaydı doğrulanmış avukat ve resmî kanallar kullanılmalı; ücret ve iş kapsamı yabancının anlayabildiği dilde açıklanmalıdır.

Kamu Düzeni Değerlendirmesinde Aranacak Gerekçe

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: Kararda yalnız “kamu düzeni” ifadesinin tekrarı yeterli değildir. sınır dışı edilemez ile bağlantılı somut fiil, tarih, delil ve güncel risk açıklanmalıdır. Gizli bilgiye dayanılıyorsa savunmanın özünü zedelemeyecek ölçüde iddianın içeriği bildirilmelidir.

Devam eden soruşturma, kovuşturmaya yer olmadığı kararı, beraat ve kesin mahkûmiyet farklı ağırlıktadır. İdare karar tarihindeki güncel belgeyi esas almalı; eski veya başka kişiye ait kayıt düzeltilmelidir.

Kişinin sonradan işlediği ihlal, cezanın üzerinden geçen süre, tekrar riski ve topluma uyumu değerlendirilir. Soyut istihbarat kaydı yargısal denetime elverişli olmalıdır.

Aile Hayatı ve Çocuğun Üstün Yararı

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: Türkiye’de eşi, çocuğu veya bakmakla yükümlü olduğu kişi bulunan yabancının aile hayatı ölçülülük incelemesinin merkezindedir. Vatandaş eş veya çocuk varlığı otomatik koruma sağlamaz; fiilî ilişki ve bağımlılık belgelenir.

Çocuğun yaşı, vatandaşlığı, okul ve sağlık durumu, diğer ebeveynle ilişkisi ve yabancının gönderilmesinin somut etkisi ayrı raporlanır. Çocuğun üstün yararı yalnız dilekçede geçen bir ifade olarak bırakılmamalıdır.

Aile nüfus kayıtları, birlikte ikamet, bakım ve maddi destek belgeleri sunulur. Sahte veya göstermelik ilişki iddiasına karşı kronolojik ve doğrulanabilir delil hazırlanır.

Sağlık ve Özel İhtiyaçlar

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: Ciddi hastalık, engellilik, gebelik, yaşlılık veya insan ticareti mağduriyeti tıbbi ve sosyal raporlarla gösterilir. Tanı yanında seyahatin riski, tedavinin sürekliliği ve hedef ülkede erişilebilir olup olmadığı açıklanmalıdır.

Kişinin ilaç listesi, uzman raporu ve randevuları geri gönderme merkezine bildirilir. Acil sağlık ihtiyacı idarî gözetim ve alternatif yükümlülük değerlendirmesinde dikkate alınır.

Raporun eski veya genel olması yerine güncel klinik durum ve öngörü içermesi önemlidir. Yabancı dildeki rapor onaylı tercümeyle sunulur.

Mahkeme Dosyasının Hazırlanması

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: Dava dilekçesine kararın tamamı, tebliğ belgesi, pasaport ve izinler, aile ve sağlık delilleri, ceza dosyasındaki güncel kararlar eklenir. Olaylar tarih sırasıyla ve her iddia bir belgeye bağlanarak yazılır.

Yetki, görev, süre ve husumet kontrolleri yapılır. Aynı anda idarî gözetim itirazı varsa sulh ceza hâkimliği dosyası; izin veya vatandaşlık uyuşmazlığı varsa ilgili idarî işlem ayrı gösterilir.

Mahkemenin ara kararı ve savunma dilekçesi izlenir. İdare yeni belge sunarsa cevap hakkı kullanılır; sınır dışı hazırlığına ilişkin güncel gelişme derhal bildirilir.

Karar Sonrası Yapılacaklar

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: İptal kararı kesinleşmeden uygulanması ve sistem kayıtlarının düzeltilmesi izlenir. Kararın sınır dışı işlemini iptal etmesi, ikamet iznini otomatik vermeyebilir; yeni statü başvurusu ayrıca yapılır.

Dava reddedilirse istinaf veya diğer başvuru yollarının süreleri kararın tebliğinden hesaplanır. Geri gönderme riski yakınsa geçici tedbir ihtiyacı gecikmeden değerlendirilir.

sınır dışı edilemez durumunda yeni ceza veya idarî karar çıktığında önceki savunma güncellenir. Başvuru dosyası tek seferlik değil yaşayan bir kayıt olarak tutulur.

İzin ve Adres Kayıtlarının Kontrolü

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: İkamet kartının üzerinde yazan geçerlilik tarihi tek başına yeterli değildir. İptal, uzatma, randevu, çalışma izni ve adres kayıtları Göç İdaresi sisteminde kontrol edilir. Pasaport süresi ile izin süresi karşılaştırılır.

Adres değişikliği kanuni sürede bildirilmelidir. Tebligatın eski adrese gitmesi, itiraz süresini ve makamın kişiye ulaşılamadığı kanaatini etkileyebilir. Yeni adres belgesi dava dosyasına da sunulur.

Çalışma izni ikamet hakkı sağlıyorsa iş sözleşmesinin sona ermesi veya işveren değişikliği statüyü etkileyebilir. Yeni başvuru ve geçiş süreleri çalışma ve ikamet dosyalarında ayrı izlenir.

Seyahat ve sınır kapısı işlemlerinin kontrolü

sınır dışı edilemez bulunan kişi Türkiye’den çıkış veya yeniden giriş planlarken yalnız pasaport ve bilet kontrolü yapmamalıdır. Aktif sınır dışı, tahdit kodu, giriş yasağı, adlî kontrol ve yakalama kayıtları ayrı araştırılır.

Sınır kapısında tebliğ edilen kararın tarih, sayı ve gerekçesi alınır; anlaşılmayan belge için tercüman istenir. Giriş reddi ile sınır dışı kararı aynı işlem değildir ve farklı itiraz yolları olabilir.

Vize muafiyeti veya geçerli ikamet kartı, kamu düzeni gerekçeli giriş yasağını kendiliğinden aşmaz. Buna karşılık kayıt hatası veya isim benzerliği varsa kimlik ve önceki kararlarla düzeltme istenir.

Dosya Kapanış Kontrol Listesi

sınır dışı edilemeyecek yabancılar: Mahkeme veya idare lehine karar verdiğinde kararın ilgili sınır kapısı, geri gönderme merkezi ve izin birimine gönderildiği teyit edilir. Tahdit kodu ya da idarî gözetim kaydı ayrıca kaldırılmalıdır.

Kişiye güncel izin belgesi, karar örneği, kanun yolu durumu ve bir sonraki başvuru tarihi yazılı olarak teslim edilir. Aynı konuda yeni tebligat gelirse önceki dosyayla ilişkilendirilir.

Kişisel veriler saklama amacı sona erdiğinde gereksiz kopyalar güvenli biçimde imha edilir; resmî asıllar ve süre belgeleri ise yasal ihtiyaç boyunca korunur.

Hukuki sonuç ve izlenecek yol

YUKK m.55 kapsamındaki gönderilemeyecek kişiler ile m.4 kapsamındaki geri gönderme yasağı, kişisel sağlık ve ülke koşulu delilleriyle somutlaştırılır. İzlenecek işlem sırası: ceza ve yabancılar hukuku dosyaları ayrı ayrı temin edilir, ardından iki dosya arasındaki hukuki etki açık bir kronolojiyle gösterilir.

Ayrıntılı dosya incelemesi

Hukuki sorunun doğru tanımı

sınır dışı edilemeyecek yabancılar başlığında sonuç, önce hukuki sorunun doğru adlandırılmasına bağlıdır. Uygulanacak temel metin 6458 sayılı Kanun, konuya göre 6735 veya 5901 sayılı Kanun ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu düzenlemesidir. YUKK m.55 kapsamındaki gönderilemeyecek kişiler ile m.4 kapsamındaki geri gönderme yasağı, kişisel sağlık ve ülke koşulu delilleriyle somutlaştırılır. Bu nedenle karar veya talep, benzer görünen başka bir işlemle birleştirilmez. Dosya kapağında işlem türü, tarih, makam, taraf ve istenen sonuç açıkça yazılır; sonraki inceleme bu beş veri üzerinden yürür.

Yetki ve başvuru yolu

sınır dışı edilemeyecek yabancılar dosyasında görevli yapı işlemi kuran göç, çalışma izni, nüfus veya vatandaşlık makamı ile kanunda gösterilen görevli yargı mercii olarak belirlenir. Bir belge üzerinde farklı birimlerin adı bulunması görevli merciyi tek başına değiştirmez; işlemi fiilen kuran makam ile denetim makamı ayrılır. Başvuru yolu seçilirken kararın sonuç kısmı, özel kanun ve genel usul hükmü birlikte okunur. Teslim, kayıt ve dosya numarası belgesi alınmadan başvuru tamamlanmış sayılmaz.

İspat dosyasının içeriği

sınır dışı edilemeyecek yabancılar için temel belge seti pasaport ve yabancı kimlik kayıtları, izin veya başvuru dosyası, ceza dosyası belgesi, tebligat, adres, aile, çalışma ve gelir kayıtları kayıtlarından oluşur. Dosya, iddiayı destekleyen belgeler kadar karşı tarafın veya idarenin dayandığı kayıtları da içerir. Tarihi belli olmayan çıktı, eksik sayfalı karar ve kaynağı doğrulanmayan dijital veri tek başına kullanılmaz. Belgenin aslı saklanır; çalışma kopyasında kişisel veriler ihtiyaç ölçüsünde paylaşılır ve tercüme zinciri bozulmaz.

Tarihlerin denetlenmesi

sınır dışı edilemeyecek yabancılar bakımından takvim şöyle kurulur: ceza dosyası tarihleri ile idari kararın tebliğ tarihi birbirine karıştırılmaz; her işlem için ayrı başvuru takvimi oluşturulur. Birden fazla tebliğ veya öğrenme kaydı varsa hangisinin hangi işleme ait olduğu satır satır gösterilir. Süre hesabı başvurunun son gününü yazmakla sınırlı değildir; belge temini, tercüme, vekâlet ve teslim için gereken günler de geriye doğru planlanır. Her işlem sonunda zaman damgası taşıyan teslim veya gönderim kanıtı dosyada tutulur.

Esas incelemenin ölçütleri

sınır dışı edilemeyecek yabancılar yönünden esas değerlendirme kesinleşmiş hüküm, devam eden soruşturma, kamu düzeni gerekçesi, aile hayatı, sağlık ve geri gönderme yasağı aynı sonuç doğurmaz; her veri kendi kanununda değerlendirilir kuralına dayanır. Dosya içeriği bu ölçütlere göre bölümlenir; bir ölçüte ait delil başka bir ölçütün yerine kullanılmaz. Kararın gerekçesi ile dosyadaki kayıt arasında çelişki varsa çelişkinin bulunduğu sayfa ve belge açıkça belirtilir. Böyle bir yöntem, genel itiraz cümleleri yerine denetlenebilir bir hukuki iddia kurulmasını sağlar.

Uygulanacak işlem sırası

sınır dışı edilemeyecek yabancılar için uygulama adımı şudur: ceza ve yabancılar hukuku dosyaları ayrı ayrı temin edilir, ardından iki dosya arasındaki hukuki etki açık bir kronolojiyle gösterilir. İlk görüşmede amaç yalnızca olayın anlatılması değildir; eksik karar, tebliğ, kimlik ve delil belgeleri de listelenir. Ardından görev, süre ve talep başlıkları tamamlanır. Son metin gönderilmeden önce taraf adları, numaralar, tarihler, ek sırası ve imza kontrol edilir. Dosya sonucu da resmî kayıt üzerinden düzenli biçimde takip edilir.

Resmî mevzuat ve doğrulama kaynakları

Hukuki bilgi, işlem tarihindeki yürürlük durumu kontrol edilerek aşağıdaki birincil kurumsal kaynaklardan doğrulanmalıdır. Kanun değişiklikleri için işlem tarihi ile güncel konsolide metin birlikte incelenir.

• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu – Göç İdaresi Başkanlığı
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi

Sık Sorulan Sorular

sınır dışı edilemeyecek yabancılar için ilk incelenecek belge nedir?

İlk belge, işlemi veya uyuşmazlığı resmen gösteren karar, çağrı, sözleşme, tutanak ya da kayıt örneğidir. sınır dışı edilemeyecek yabancılar incelemesine belgenin tam metni, tarihi, sayısı ve tebliğ bilgisi alınarak başlanır. Sözlü aktarım süre ve görev tespiti için yeterli kabul edilmez.

sınır dışı edilemeyecek yabancılar konusunda görevli makam nasıl belirlenir?

Görevli yapı işlemi kuran göç, çalışma izni, nüfus veya vatandaşlık makamı ile kanunda gösterilen görevli yargı mercii olarak belirlenir. Kesin tespit için işlemin türü, dosyanın aşaması, kararın başlık ve sonuç bölümü ile özel kanundaki görev kuralı birlikte okunur. Aynı olayla ilgili farklı işlemler ayrı makamlara tabi tutulur.

sınır dışı edilemeyecek yabancılar bakımından hangi kanun uygulanır?

Temel düzenleme 6458 sayılı Kanun, konuya göre 6735 veya 5901 sayılı Kanun ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümleridir. Dosya başka bir hukuk alanına temas ediyorsa her sonuç kendi kanuni dayanağıyla incelenir. Madde numarası, dosyadaki somut işlemle bağlantısı açıklanmadan tek başına kullanılmaz.

sınır dışı edilemeyecek yabancılar için süre hangi tarihten hesaplanır?

Süre takvimi şu ilkeye göre kurulur: ceza dosyası tarihleri ile idari kararın tebliğ tarihi birbirine karıştırılmaz; her işlem için ayrı başvuru takvimi oluşturulur. Başlangıç tarihi tebliğ belgesi, elektronik kayıt, tutanak veya kanunun gösterdiği başka resmî veriyle doğrulanır. Her başvuru için teslim ve alındı belgesi saklanır.

sınır dışı edilemeyecek yabancılar dosyasında hangi belgeler hazırlanır?

Temel belge paketi pasaport ve yabancı kimlik kayıtları, izin veya başvuru dosyası, ceza dosyası belgesi, tebligat, adres, aile, çalışma ve gelir kayıtları kayıtlarını içerir. Belgenin bütün sayfaları, ekleri ve okunaklı kopyası hazırlanır. Yabancı dilde düzenlenen evrakta asıl belge, gerekli tasdik ve Türkçe tercüme aynı dosyada tutulur.

sınır dışı edilemeyecek yabancılar hakkında hukuki değerlendirme neye dayanır?

Değerlendirme şu ölçüte dayanır: kesinleşmiş hüküm, devam eden soruşturma, kamu düzeni gerekçesi, aile hayatı, sağlık ve geri gönderme yasağı aynı sonuç doğurmaz; her veri kendi kanununda değerlendirilir. Her hukuki iddianın karşısına onu destekleyen belge yazılır. Dosyada bulunmayan olay eklenmez ve doğrulanmayan internet bilgisi resmî kayıt yerine kullanılmaz.

sınır dışı edilemeyecek yabancılar için avukat dosyada neyi kontrol eder?

Avukat kararın veya talebin hukuki niteliğini, görevli makamı, süreyi, delil zincirini ve istenebilecek sonucu birlikte kontrol eder. Vekâlet veya müdafilik kapsamı, yapılacak işlemler ve ücret yazılı belirlenir; sonuç garantisi verilmez.

sınır dışı edilemeyecek yabancılar işlemi yurt dışından takip edilebilir mi?

Kanunen şahsen yapılması gereken işlem bulunmadıkça belge temini, dosya inceleme ve başvuru adımları uygun vekâlet veya müdafilik ilişkisiyle yürütülür. Konsolosluk, yabancı noter, apostil, tasdik ve tercüme gereği işlemin türüne ve düzenlendiği ülkeye göre belirlenir.

sınır dışı edilemeyecek yabancılar başvurusunda tebligat neden önemlidir?

Tebligat, kararın muhataba hangi tarihte ve hangi yöntemle bildirildiğini gösterir. Başvuru süresi ve usulsüz tebligat iddiası bu belge üzerinden incelenir. Zarf, mazbata, elektronik bildirim ve fiilî öğrenme kaydı dosyada ayrı ayrı korunur.

sınır dışı edilemeyecek yabancılar işlemi tamamlandıktan sonra ne saklanır?

Dilekçenin son hâli, tüm ekler, teslim veya gönderim belgesi, harç ve gider makbuzları, dosya numarası ve sonraki tebligatlar saklanır. Takip, telefon bilgisinden değil yetkili makamın resmî dosya kaydından yapılır.