Sağ Kalan Eşin Mal: Hukuk Rehberi 2026

Yazar: Av.Emirhan KESKİNYayın: 6 Eylül 2026Güncelleme: 9 Eylül 2026Kategori: Miras Hukuku

Yazar ve hukuk bürosu hakkında

Avukat Emirhan Keskin

Türkiye’deki hukuki süreçlere ilişkin içerikler hazırlar ve Mersin’den hukuki hizmet sunar. Yayınlar güncel resmî kaynaklar üzerinden denetlenir.

Mersin Barosu · Sicil No: 5507

Hukuki bilgilendirme

Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.

İletişime geçin

sağ kalan eşin mal rejimi alacağı ile miras payı konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle kayıtlardan çıkarılır. Sağ kalan eşin mal rejiminden doğan katılma alacağı ve değer artış payı, miras payından önce terekenin borç/alacak hesabında tasfiye edilir. Eş önce kendi mal rejimi alacağını alır; kalan net tereke üzerinden bunun yanında yasal miras payına hak kazanır. Mal rejimi alacağı ile miras payı aynı malın iki kez bölüşülmesi değildir.

Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı – hukuki rehber

Kısa cevap: Sağ kalan eşin mal rejiminden doğan katılma alacağı ve değer artış payı, miras payından önce terekenin borç/alacak hesabında tasfiye edilir. Eş önce kendi mal rejimi alacağını alır; kalan net tereke üzerinden bunun yanında yasal miras payına hak kazanır. Mal rejimi alacağı ile miras payı aynı malın iki kez bölüşülmesi değildir. Mal rejimi alacağı için on yıllık genel zamanaşımı, rejimin sona erdiği ve alacağın muaccel olduğu tarihe göre değerlendirilir; mirasın reddi için üç aylık süre bunun yanında işler. Paylaşma öncesi tasfiye geciktirilmez.

Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. Bu çalışma 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.

Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı: kısa ve kesin hukuki cevap

Sağ kalan eşin mal rejiminden doğan katılma alacağı ve değer artış payı, miras payından önce terekenin borç/alacak hesabında tasfiye edilir. Eş önce kendi mal rejimi alacağını alır; kalan net tereke üzerinden bunun yanında yasal miras payına hak kazanır. Mal rejimi alacağı ile miras payı aynı malın iki kez bölüşülmesi değildir.

Eşin kişisel malı, edinilmiş mallara katılma alacağı ve miras payı üç farklı kalemdir. Katılma alacağı her malın yarısı değildir; eşlerin artık değerleri, kişisel mallar, borçlar ve eklenecek değerler üzerinden hesaplanır.

Önce evlenme ve mal rejimi tarihleri ile her malın edinim kaynağı kayıtlardan çıkarılır, artık değer tasfiye edilir. Sonra terekenin diğer aktif/pasifi eklenip eşin zümreye göre miras payı hesaplanır: altsoyla dörtte bir, ana-baba zümresiyle yarı, büyükanne-büyükbaba zümresiyle dörtte üç, bunlar yoksa tamamı. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Kontrol noktası	Kesin yaklaşım	Dosyada aranacak kayıt
Mal rejimi ve tarihler	Evlilik, rejim sözleşmesi ve sona erme tarihi kayıtlardan çıkarılır.	Nüfus, evlilik, mal rejimi sözleşmesi ve ölüm kaydı
Malın niteliği ve artık değer	Edinilmiş/kişisel mal, borç ve eklenecek değerler kaynaklarıyla hesaplanır.	Tapu, banka, ücret, bağış/miras ve borç kayıtları
Miras zümresi	Ölüm anındaki altsoy, ana-baba veya büyükanne-büyükbaba zümresi kayıtlardan çıkarılır.	Vukuatlı nüfus ve mirasçılık belgesi
Mirasçı çevresi ve ölüm tarihi	Mirasçılar, yakınlık, sağ olma ve temsil kuralları ölüm anına göre kayıtlardan çıkarılır.	Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi
Tereke ve işlem zinciri	Malvarlığı, borç, tasarruf ve devirler kişi, tarih ve değer bilgisiyle eşleştirilir.	Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları

Hukuki dayanak ve temel kurallar

TMK 202 ve 225-236

Yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır; ölümle sona erer ve her eş diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde katılma alacağına sahip olur, kanuni düzeltmeler saklıdır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların eldeki vakıada gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Mal rejimi alacağı tereke hesaplanmadan önce borç/alacak olarak kayıtlardan çıkarılır. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

TMK 499

Sağ kalan eş altsoyla mirasın dörtte birini, ana-baba zümresiyle yarısını, büyükanne-büyükbaba zümresiyle dörtte üçünü, bunlar yoksa tamamını alır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Pay net tereke üzerinden mal rejimi tasfiyesinden sonra hesaplanır. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.

TMK 495 ve devamı

Yasal ve atanmış mirasçılık, ölüm anında terekenin kanundaki veya geçerli ölüme bağlı tasarruftaki oranlarla geçmesini sağlar. Bu kural hükme bağlanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de hukuki koruma altında tutulur.

Mirasçı çevresi, saklı pay, ret ve özel tasarruflar ölüm tarihi esas alınarak tek tek kayıtlardan çıkarılır. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte gözden geçirilir.

HMK 190 ve resmî kayıtların ispat gücü

Mirasçılık, işlem, ödeme ve malvarlığı iddiaları kanuni ispat yüküne göre resmî sicil ve özgün belgelerle belgelenir. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Nüfus, tapu, banka, noter ve ticaret sicili kayıtları aynı kişi ve tarih üzerinden eşleştirilir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından uyuşmazlığa özgü biçimde ayrıntılandırılır.

sağ kalan eşin mal rejimi alacağı ile miras payı için tamamlayıcı usul çerçevesi: Miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır; mirasçı çevresi, tereke aktif ve pasifi ile ölüme bağlı tasarruflar ölüm tarihi esas alınarak kayıtlardan çıkarılır. Sonradan yapılan devir ve çekimler bunun yanında hesap ve iade konusu olur. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların eldeki vakıada gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Aranan şartlar ve karar ölçütleri

Mal rejimi ve tarihler

Evlilik, rejim sözleşmesi ve sona erme tarihi kayıtlardan çıkarılır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların eldeki vakıada gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Nüfus, evlilik, mal rejimi sözleşmesi ve ölüm kaydı Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte gözden geçirilir.

Malın niteliği ve artık değer

Edinilmiş/kişisel mal, borç ve eklenecek değerler kaynaklarıyla hesaplanır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Tapu, banka, ücret, bağış/miras ve borç kayıtları Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından uyuşmazlığa özgü biçimde ayrıntılandırılır.

Miras zümresi

Ölüm anındaki altsoy, ana-baba veya büyükanne-büyükbaba zümresi kayıtlardan çıkarılır. Bu kural hükme bağlanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de hukuki koruma altında tutulur.

Vukuatlı nüfus ve mirasçılık belgesi Delilin hangi unsuru ispatladığı duraksamaya yer vermeden yazılmadığında mevcut evrak arasında bulunması kendi başına sonuç vermez.

Mirasçı çevresi ve ölüm tarihi

Mirasçılar, yakınlık, sağ olma ve temsil kuralları ölüm anına göre kayıtlardan çıkarılır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Tereke ve işlem zinciri

Malvarlığı, borç, tasarruf ve devirler kişi, tarih ve değer bilgisiyle eşleştirilir. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.

Karşı iddialar ve hukuki cevaplar

Bir sağ kalan eşin mal rejimi alacağı ile miras payı dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden kayıtlardan çıkarılır. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.

Mal rejimi ve tarihler yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Evlilik, rejim sözleşmesi ve sona erme tarihi kayıtlardan çıkarılır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların eldeki vakıada gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Nüfus, evlilik, mal rejimi sözleşmesi ve ölüm kaydı Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı netleştirilir.

Malın niteliği ve artık değer yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Edinilmiş/kişisel mal, borç ve eklenecek değerler kaynaklarıyla hesaplanır. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Tapu, banka, ücret, bağış/miras ve borç kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte gözden geçirilir.

Miras zümresi yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Ölüm anındaki altsoy, ana-baba veya büyükanne-büyükbaba zümresi kayıtlardan çıkarılır. Bu kural hükme bağlanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de hukuki koruma altında tutulur.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Vukuatlı nüfus ve mirasçılık belgesi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından uyuşmazlığa özgü biçimde ayrıntılandırılır.

Mirasçı çevresi ve ölüm tarihi yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Mirasçılar, yakınlık, sağ olma ve temsil kuralları ölüm anına göre kayıtlardan çıkarılır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı duraksamaya yer vermeden yazılmadığında mevcut evrak arasında bulunması kendi başına sonuç vermez.

Tereke ve işlem zinciri yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Malvarlığı, borç, tasarruf ve devirler kişi, tarih ve değer bilgisiyle eşleştirilir. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu gözden geçirilir. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Deliller ve ispat planı

Bir sağ kalan eşin mal rejimi alacağı ile miras payı dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. Mirasçılık sıfatını, tasarrufu, karşılıksız kazandırmayı, ehliyetsizliği, irade sakatlığını veya tereke borcunu ileri süren taraf dayandığı vakıayı ispatlar; resmî siciller mahkemece getirtilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı duraksamaya yer vermeden yazılmadığında mevcut evrak arasında bulunması kendi başına sonuç vermez.

Nüfus, evlilik, mal rejimi sözleşmesi ve ölüm kaydı
Tapu, banka, ücret, bağış/miras ve borç kayıtları
Vukuatlı nüfus ve mirasçılık belgesi
Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi
Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları
Evlilik ve mal rejimi tarihleri
Tüm malların edinim kaynağı ve borçları
Artık değer ve net tereke hesap tablosu

Nüfus, evlilik, mal rejimi sözleşmesi ve ölüm kaydı ile Artık değer ve net tereke hesap tablosu aynı kronolojide karşılaştırılır. Mirasçılık sıfatını, tasarrufu, karşılıksız kazandırmayı, ehliyetsizliği, irade sakatlığını veya tereke borcunu ileri süren taraf dayandığı vakıayı ispatlar; resmî siciller mahkemece getirtilir. Kurumdan kayıt dilekçenin sonuç kısmına yazılırken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.

Süre, görev, yetki ve ön başvuru

Başvuru ve dava süresi

Mal rejimi alacağı için on yıllık genel zamanaşımı, rejimin sona erdiği ve alacağın muaccel olduğu tarihe göre değerlendirilir; mirasın reddi için üç aylık süre bunun yanında işler. Paylaşma öncesi tasfiye geciktirilmez.

Görevli mahkeme veya merci

Mirasçılık belgesi ve terekenin korunması gibi çekişmesiz işler sulh hukuk mahkemesinde; tenkis, denkleştirme, vasiyetnamenin iptali ve miras sebebiyle istihkak gibi çekişmeli davalar kanundaki özel görev saklı kalmak üzere asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Yetkili yer

Terekenin paylaşılması, tenkis, miras sebebiyle istihkak ve ölüme bağlı tasarrufların iptali davalarında mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesine ilişkin özel yetki kuralı hükme bağlanır.

Arabuluculuk ya da idari ön başvuru

Mirasçılık belgesi, vasiyetnamenin açılması ve terekenin korunması çekişmesiz işler olduğundan dava şartı arabuluculuğa tabi değildir. Paylaşma ve ortaklığın giderilmesi taleplerinde 1 Eylül 2023’ten beri dava şartı arabuluculuk bunun yanında gözden geçirilir.

Geçici koruma ve acil işlem

Tereke ve eşler arası malların karışması/kaçırılması riski varsa tapu, banka ve şirket kayıtlarına ölçülü tedbir dilekçenin sonuç kısmına yazılır. Eşin kişisel malı tereke malı gibi paylaştırılmaz.

Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı sağ kalan eşin mal rejimi alacağı ile miras payı uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte belgelenir. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.

Adım adım başvuru ve dava planı

Ölüm ve son yerleşim yeri kayıtlarını doğrulayın.
Tüm mirasçıları ve temsil belgelerini nüfus kayıtlarıyla belirleyin.
Vasiyetname, miras sözleşmesi, feragat veya vekâlet belgesinin aslını ve şekil şartını inceleyin.
Tereke aktif ve pasifini ölüm tarihi esaslı envanterde birleştirin.
Üç aylık ret süresi ile bir ve on yıllık özel süreleri talep türüne göre ayrı hesaplayın.
Yabancı belgeyi apostil veya tasdik ve yeminli tercümeyle kullanıma hazırlayın.
Devir riski bulunan malvarlığı için ölçülü ihtiyati tedbir talep edin.
Vergi, banka, tapu, ticaret sicili ve paylaşım uygulamasını karar sonrasında tamamlayın.

Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; çekişmesiz yargı ve parasal sınır kuralları karar türüne göre denetlenir. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.

Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü

Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı duraksamaya yer vermeden içerip içermediğidir. Önce evlenme ve mal rejimi tarihleri ile her malın edinim kaynağı kayıtlardan çıkarılır, artık değer tasfiye edilir. Sonra terekenin diğer aktif/pasifi eklenip eşin zümreye göre miras payı hesaplanır: altsoyla dörtte bir, ana-baba zümresiyle yarı, büyükanne-büyükbaba zümresiyle dörtte üç, bunlar yoksa tamamı. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.

Geçici koruma bakımından mevcut evrak arasında benimsenen yaklaşım şudur: Tereke ve eşler arası malların karışması/kaçırılması riski varsa tapu, banka ve şirket kayıtlarına ölçülü tedbir dilekçenin sonuç kısmına yazılır. Eşin kişisel malı tereke malı gibi paylaştırılmaz. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti bunun yanında izlenir.

Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı gözden geçirilir. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.

Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.

Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı hakkında sık sorulan sorular

Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı konusunda temel kural nedir?

Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı hangi kanun hükümlerine dayanır?

TMK 202 ve 225-236: Yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır; ölümle sona erer ve her eş diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde katılma alacağına sahip olur, kanuni düzeltmeler saklıdır. TMK 499: Sağ kalan eş altsoyla mirasın dörtte birini, ana-baba zümresiyle yarısını, büyükanne-büyükbaba zümresiyle dörtte üçünü, bunlar yoksa tamamını alır. TMK 495 ve devamı: Yasal ve atanmış mirasçılık, ölüm anında terekenin kanundaki veya geçerli ölüme bağlı tasarruftaki oranlarla geçmesini sağlar. HMK 190 ve resmî kayıtların ispat gücü: Mirasçılık, işlem, ödeme ve malvarlığı iddiaları kanuni ispat yüküne göre resmî sicil ve özgün belgelerle belgelenir.

Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı için hangi şartlar aranır?

Evlilik, rejim sözleşmesi ve sona erme tarihi kayıtlardan çıkarılır. Edinilmiş/kişisel mal, borç ve eklenecek değerler kaynaklarıyla hesaplanır. Ölüm anındaki altsoy, ana-baba veya büyükanne-büyükbaba zümresi kayıtlardan çıkarılır. Mirasçılar, yakınlık, sağ olma ve temsil kuralları ölüm anına göre kayıtlardan çıkarılır.

Hangi belgeler ve kayıtlar zorunludur?

Nüfus, evlilik, mal rejimi sözleşmesi ve ölüm kaydı; Tapu, banka, ücret, bağış/miras ve borç kayıtları; Vukuatlı nüfus ve mirasçılık belgesi; Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi; Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları; Evlilik ve mal rejimi tarihleri.

Başvuru veya dava süresi nedir?

Görevli mahkeme veya merci hangisidir?

Yetkili yer nasıl kayıtlardan çıkarılır?

Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?

İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma dilekçenin sonuç kısmına yazılır mi?

İspat yükü kimdedir?

Mirasçılık sıfatını, tasarrufu, karşılıksız kazandırmayı, ehliyetsizliği, irade sakatlığını veya tereke borcunu ileri süren taraf dayandığı vakıayı ispatlar; resmî siciller mahkemece getirtilir.

Bilirkişi incelemesi zorunludur mi?

Tereke değeri, şirket payı, tarım arazisi, kripto varlık, mal rejimi veya tenkis hesabı uzmanlık gerektiriyorsa ölüm tarihi verileri ve sonraki değişimler ayrı tablolarla gözden geçirilir. Mirasçılık sıfatına ilişkin hukuki kararı mahkeme verir.

Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?

İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; çekişmesiz yargı ve parasal sınır kuralları karar türüne göre denetlenir.

İlgili yayınlar

Resmî kaynaklar

Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve eldeki vakıaın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi zorunludur. Somut mevcut evrak arasında güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu bunun yanında gözden geçirilir.

{"@context":"https://schema.org","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı konusunda temel kural nedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Sağ kalan eşin mal rejiminden doğan katılma alacağı ve değer artış payı, miras payından önce terekenin borç/alacak hesabında tasfiye edilir. Eş önce kendi mal rejimi alacağını alır; kalan net tereke üzerinden bunun yanında yasal miras payına hak kazanır. Mal rejimi alacağı ile miras payı aynı malın iki kez bölüşülmesi değildir."}},{"@type":"Question","name":"Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı hangi kanun hükümlerine dayanır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"TMK 202 ve 225-236: Yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır; ölümle sona erer ve her eş diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde katılma alacağına sahip olur, kanuni düzeltmeler saklıdır. TMK 499: Sağ kalan eş altsoyla mirasın dörtte birini, ana-baba zümresiyle yarısını, büyükanne-büyükbaba zümresiyle dörtte üçünü, bunlar yoksa tamamını alır. TMK 495 ve devamı: Yasal ve atanmış mirasçılık, ölüm anında terekenin kanundaki veya geçerli ölüme bağlı tasarruftaki oranlarla geçmesini sağlar. HMK 190 ve resmî kayıtların ispat gücü: Mirasçılık, işlem, ödeme ve malvarlığı iddiaları kanuni ispat yüküne göre resmî sicil ve özgün belgelerle belgelenir."}},{"@type":"Question","name":"Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı için hangi şartlar aranır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Evlilik, rejim sözleşmesi ve sona erme tarihi kayıtlardan çıkarılır. Edinilmiş/kişisel mal, borç ve eklenecek değerler kaynaklarıyla hesaplanır. Ölüm anındaki altsoy, ana-baba veya büyükanne-büyükbaba zümresi kayıtlardan çıkarılır. Mirasçılar, yakınlık, sağ olma ve temsil kuralları ölüm anına göre kayıtlardan çıkarılır."}},{"@type":"Question","name":"Hangi belgeler ve kayıtlar zorunludur?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Nüfus, evlilik, mal rejimi sözleşmesi ve ölüm kaydı; Tapu, banka, ücret, bağış/miras ve borç kayıtları; Vukuatlı nüfus ve mirasçılık belgesi; Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi; Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları; Evlilik ve mal rejimi tarihleri."}},{"@type":"Question","name":"Başvuru veya dava süresi nedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Mal rejimi alacağı için on yıllık genel zamanaşımı, rejimin sona erdiği ve alacağın muaccel olduğu tarihe göre değerlendirilir; mirasın reddi için üç aylık süre bunun yanında işler. Paylaşma öncesi tasfiye geciktirilmez."}},{"@type":"Question","name":"Görevli mahkeme veya merci hangisidir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Mirasçılık belgesi ve terekenin korunması gibi çekişmesiz işler sulh hukuk mahkemesinde; tenkis, denkleştirme, vasiyetnamenin iptali ve miras sebebiyle istihkak gibi çekişmeli davalar kanundaki özel görev saklı kalmak üzere asliye hukuk mahkemesinde görülür."}},{"@type":"Question","name":"Yetkili yer nasıl kayıtlardan çıkarılır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Terekenin paylaşılması, tenkis, miras sebebiyle istihkak ve ölüme bağlı tasarrufların iptali davalarında mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesine ilişkin özel yetki kuralı hükme bağlanır."}},{"@type":"Question","name":"Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Mirasçılık belgesi, vasiyetnamenin açılması ve terekenin korunması çekişmesiz işler olduğundan dava şartı arabuluculuğa tabi değildir. Paylaşma ve ortaklığın giderilmesi taleplerinde 1 Eylül 2023’ten beri dava şartı arabuluculuk bunun yanında gözden geçirilir."}},{"@type":"Question","name":"İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma dilekçenin sonuç kısmına yazılır mi?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tereke ve eşler arası malların karışması/kaçırılması riski varsa tapu, banka ve şirket kayıtlarına ölçülü tedbir dilekçenin sonuç kısmına yazılır. Eşin kişisel malı tereke malı gibi paylaştırılmaz."}},{"@type":"Question","name":"İspat yükü kimdedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Mirasçılık sıfatını, tasarrufu, karşılıksız kazandırmayı, ehliyetsizliği, irade sakatlığını veya tereke borcunu ileri süren taraf dayandığı vakıayı ispatlar; resmî siciller mahkemece getirtilir."}},{"@type":"Question","name":"Bilirkişi incelemesi zorunludur mi?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tereke değeri, şirket payı, tarım arazisi, kripto varlık, mal rejimi veya tenkis hesabı uzmanlık gerektiriyorsa ölüm tarihi verileri ve sonraki değişimler ayrı tablolarla gözden geçirilir. Mirasçılık sıfatına ilişkin hukuki kararı mahkeme verir."}},{"@type":"Question","name":"Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; çekişmesiz yargı ve parasal sınır kuralları karar türüne göre denetlenir."}}]}{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı","description":"Sağ kalan eşin mal rejimi alacağı ile miras payı: Miras payı, tereke, süre, delil ve görevli mahkeme kurallarını 2026 güncel hukukuyla öğrenin.","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https://www.emirhankeskin.av.tr/sag-kalan-esin-mal-rejimi-alacagi-ile-miras-payi/"},"author":{"@type":"Person","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},"publisher":{"@type":"LegalService","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/","telephone":"+90 552 224 43 66"},"about":{"@type":"Thing","name":"sağ kalan eşin mal rejimi alacağı ile miras payı"},"isAccessibleForFree":true}{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana Sayfa","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Miras Hukuku","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/category/miras-hukuku/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Sağ Kalan Eşin Mal Rejimi Alacağı ile Miras Payı","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/sag-kalan-esin-mal-rejimi-alacagi-ile-miras-payi/"}]}