İşveren Konkordato İlan Etti: Ücret Garanti Fonundan Hangi Maaşlar Alınabilir?

İşverenin konkordato sürecine girmesi hâlinde, koşulları sağlayan işçinin ödenmemiş üç aylık ücret alacağı Ücret Garanti Fonundan karşılanabilir. Fon, işverenin bütün borçlarını veya gelecekteki tüm maaşları üstlenen bir ödeme sistemi değildir. Başvuruda işverenin ödeme güçlüğüne ilişkin resmî belge ile işçinin hangi aylara ait ne kadar ücretinin ödenmediği gösterilmelidir. Şirket hakkında söylenti bulunması veya maaşın gecikmesi tek başına konkordato kapsamında fon ödemesi sağlamaz.

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• Hangi çalışanlar yararlanabilir: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamındaki hizmet ilişkisi önemlidir.
• Hangi alacaklar üç aylık kapsamda: Fonun konusu, koşulları taşıyan ödenmemiş ücret alacağıdır.
• Başvuru belgeleri nelerdir: Talep dilekçesi, konkordato mühlet kararı veya ilgili ilan belgesi ve ücret alacağını aylar itibarıyla gösteren İşçi Alacak Belgesi temel belgelerdir.
• Diğer alacaklar nasıl takip edilir: Fon başvurusu, konkordato dosyasındaki alacak bildirimi veya uygun işçilik alacağı yollarının hepsinin yerine geçmez.
• Örnek: beş aylık ücret ve kıdem talebi: Varsayımsal olarak işçinin beş aylık maaşı ödenmemiş ve ayrıca kıdem alacağı tartışılmaktadır.

Hangi çalışanlar yararlanabilir?

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamındaki hizmet ilişkisi önemlidir. Çalışma Bakanlığının açıklamasına göre işçinin, işverenin ödeme güçlüğüne düşmesinden önceki son bir yıl içinde aynı işyerinde bu kapsamda en az bir gün çalışmış olması ve ücret alacağının zamanaşımına uğramamış bulunması gibi koşullar aranır. Buradaki son bir yıl ölçütü, herkesin kesintisiz bir yıl kıdemi olması gerektiği şeklinde okunmamalıdır.

İş sözleşmesinin ve çalışılan işyerinin doğru belirlenmesi gerekir. Aynı grup içindeki başka şirketin konkordatosu, kişinin kendi işverenini otomatik olarak kapsamaz. Bordro, iş sözleşmesi ve sosyal güvenlik bildirimi karşılaştırılır. Alt işveren ilişkisi veya işyeri devri varsa bunların etkisi ayrıca incelenir. Başvuruda yalnız ticari marka adını yazmak yerine doğru işveren unvanı ve işyeri bilgileri kullanılmalıdır.

Hangi alacaklar üç aylık kapsamda?

Fonun konusu, koşulları taşıyan ödenmemiş ücret alacağıdır. Kıdem ve ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti veya bütün yan ödemelerin aynı üç aylık pakete otomatik ekleneceği varsayılmamalıdır. Başvuruda temel ücret ile diğer alacak kalemleri ayrılır. Günlük ödeme bakımından sosyal güvenlik mevzuatındaki kazanç üst sınırı da dikkate alınır. Bu nedenle kişinin gerçek aylığı ne kadar yüksek olursa olsun sınırsız ödeme beklenmez.

Ödeme güçlüğü tarihinden önceki uygun alacak dönemleri ile daha sonraki ücretler ayrı gösterilmelidir. Üç aylık sınır, konkordato boyunca her üç ayda bir yeni ödeme alınacağı anlamına gelmez. Kısmen ödenmiş ay varsa yatırılan tutar düşülür; aynı ücret hem işverenden hem fondan iki kez alınamaz. Hangi ayların kabul edildiği ve ödenen bakiye kurum kararından kontrol edilmelidir.

Başvuru belgeleri nelerdir?

Talep dilekçesi, konkordato mühlet kararı veya ilgili ilan belgesi ve ücret alacağını aylar itibarıyla gösteren İşçi Alacak Belgesi temel belgelerdir. Konkordato dosyasındaki komiser ve ilgili kayıtlarla belge düzeninin tamamlanması gerekebilir. Başvuru öncesinde güncel form ve onay koşulları İŞKUR biriminden kontrol edilir. Yalnız işçinin kendi hazırladığı toplam borç tablosu, gerekli resmî belgenin yerini her durumda tutmaz.

İşveren veya komiserle iletişimde sorun yaşanıyorsa yazılı başvuru kaydı korunur ve eksik belgenin hangi yolla tamamlanabileceği kurumdan sorulur. Bordro, banka hareketleri ve hizmet dökümü iddiayı destekler. Alacak belgesindeki ay ve tutarların banka kayıtlarıyla uyuşması önemlidir. İşverenin sonra ödeme yapması veya konkordato kararında değişiklik olması gibi gelişmeler kuruma bildirilmelidir.

Diğer alacaklar nasıl takip edilir?

Fon başvurusu, konkordato dosyasındaki alacak bildirimi veya uygun işçilik alacağı yollarının hepsinin yerine geçmez. Fon dışında kalan tutarlar için konkordato süreci, alacağın niteliği ve ilgili takip kuralları ayrıca değerlendirilir. İşçinin ücret alamaması nedeniyle sözleşmeyi sona erdirme düşüncesi de ayrı hukuki inceleme gerektirir. Sırf fon başvurusu yapılacak diye istifa etmek gerektiği şeklinde genel bir kural yoktur.

Örnek: beş aylık ücret ve kıdem talebi

Varsayımsal olarak işçinin beş aylık maaşı ödenmemiş ve ayrıca kıdem alacağı tartışılmaktadır. Ücret Garanti Fonunda uygun dönemler ve üç aylık sınır değerlendirilir; beş maaşın ve kıdemin tamamı tek ödeme olarak kabul edilmez. Kısmi banka ödemeleri ay ay düşülür. Fon kararı alındıktan sonra bakiye ücret ve diğer talepler ayrı dosya düzeninde takip edilerek aynı kalemin yeniden tahsili önlenir.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

İlgili açıklamalar

• Konkordato Mühletinde Haciz, Takip ve Rehinli Alacaklar
• Ücreti Ödenmeyen İşçinin Hakları ve Haklı Fesih

Hukuki kaynaklar

• Çalışma Bakanlığı: İŞKUR Ücret Garanti Fonu açıklaması — Soru2: kapsam, konkordato belgesi, İşçi Alacak Belgesi ve son bir yılda aynı işyerinde çalışma
• İŞKUR:2023 faaliyet raporu — Ücret Garanti Fonu bölümü:4447ek1, üç aylık ücret, günlük kazanç üst sınırı