Komşunun izinsiz olarak bahçeye inşaat malzemesi bırakması, yalnızca iki kişinin anlaşmazlığı olarak görülmemelidir. Malzemenin hangi parselde bulunduğu, alanın kime ait olduğu ve kullanım izni verilmiş olup olmadığı belirlenir. Sizin mülkiyetinizdeki bahçenin şantiye deposu gibi kullanılması ile komşunun kendi arazisindeki çalışmanın toz veya gürültü yaratması farklı talepler doğurabilir.
Malzemeyi öfkeyle kırmak, yola dökmek veya üçüncü kişiye satmak uygun çözüm değildir. Müdahalenin sona erdirilmesi ve varsa zararın giderilmesi hukuki yollardan istenebilir. Tehlikeli istif, yangın riski veya kamusal yolun kapanması gibi durumlarda ilgili idari mercilerin yetkileri ayrıca gündeme gelir.
İlk soru: Bahçenin sınırı neresi?
Çit veya duvarın bulunduğu yer her zaman tapu ve kadastro sınırıyla aynı olmayabilir. Parsel kaydı, plan ve gerektiğinde teknik ölçüm incelenmelidir. Bahçe apartmanın ortak alanıysa tek bir kişinin kendi mülkü gibi izin verme veya bütün alanı boşaltma yetkisi ayrıca değerlendirilir. Fiili kullanım ile hukuki hak birbirine karıştırılmamalıdır.
Kiracı olarak kullandığınız bahçede de kira kapsamı ve malikin hakları önemlidir. Tapu malikinin mülkiyete dayalı talebiyle kiracının kullanım ve zilyetlik hakları farklı olabilir. Başvuruyu kimin yapacağı bu ayrım üzerinden belirlenir. Komşu adına çalışan müteahhit veya taşıma firması bulunması, doğru muhatabın saptanmasını ayrıca gerektirir.
Kısa süre için izin verilmişse
Bir hafta boyunca malzeme bırakılmasına izin verilmiş olması, sınırsız kullanım hakkı doğurduğu anlamına gelmez. İzin verilen alan, süre ve malzeme miktarı araştırılır. Yazışmalardaki “birkaç parça” açıklaması ile bahçenin tamamının beton ve demirle doldurulması aynı kapsamda olmayabilir. Sürenin bitmesi ve kaldırma talebi belgelenmelidir.
Ücretli kullanım anlaşması, kira veya başka sözleşme bulunuyorsa önce bu ilişkinin koşulları değerlendirilir. Başlangıçtan beri izinsiz müdahale ile geçerli kullanım ilişkisinin sona ermesinden sonraki durum aynı hukuki temel üzerinden ele alınmayabilir. Bu yüzden talep yalnızca “komşum izinsiz girdi” ifadesine indirgenmemelidir.
Kaldırma talebi nasıl bildirilir?
Malzemenin yeri, türü, yaklaşık miktarı ve kullanılmasını engellediği alan açıklanmalıdır. Makul ve olayın aciliyetine uygun süre içinde kaldırılması istenebilir. Komşu “ben koymadım” diyorsa çalışma sahibi ve fiili müdahaleyi yapan kişi araştırılır. Birine gönderilen bildirim, diğer kişinin sorumluluğunu kendiliğinden kanıtlamaz.
Türk Medeni Kanunu'nun 683. maddesi mülkiyetin korunmasına yönelik taleplerin temelini oluşturur. Müdahalenin önlenmesi ve sona erdirilmesi ile maddi zarar aynı talep değildir. Komşuluk ilişkilerindeki taşkın etkiler bakımından TMK 730 ve 737 de değerlendirilir. Hangi hükmün uygulanacağı, malzemenin bulunduğu yer ve müdahalenin türüne göre belirlenir.
Zarar kalemlerini somutlaştırın
Çimin bozulması, sulama hattının kırılması, ağaç zararları veya zorunlu temizleme gideri belgelenebilir. Ancak her rahatsızlık otomatik olarak belirli tutarda tazminat doğurmaz. Gerçek zarar, nedensellik ve sorumluluk koşulları açıklanmalıdır. Malzemenin bahçede bulunmasıyla ilgisiz eski hasarlar hesaba eklenmemelidir.
- Malzeme bırakılmadan önceki ve sonraki fotoğraflar.
- Parsel ve kullanım hakkını gösteren kayıtlar.
- Verilmiş izin ve sona erme tarihine ilişkin belgeler.
- Kaldırma talebi ve karşı tarafın cevabı.
- Teknik tespit, onarım teklifleri ve yapılmış ödeme kayıtları.
Haksız kullanım bedeli istenmesi düşünülüyorsa kullanımın kapsamı, süresi ve ilgili koşullar ayrıca incelenir. Arazinin bütününün kira bedeli, yalnızca küçük bölüme kısa süre malzeme bırakılan her olayda otomatik ölçü değildir. Maddi hasar ile kullanım kaybı aynı gideri tekrar içerecek şekilde hesaplanmamalıdır.
Tehlike ve dava hazırlığı
İstif devrilme tehlikesi yaratıyorsa teknik yardım ve yetkili mercilere bildirim geciktirilmemelidir. Tedbir veya delil tespiti ihtiyacı, aciliyet ve kanuni koşullarına göre ele alınır. İdari denetim yapılması, özel mülkiyetin korunmasına ilişkin bütün taleplerin kendiliğinden sonuçlandığı anlamına gelmez. Belgeler farklı başvuru yolları için düzenli saklanmalıdır.
Farazi örnekte komşuya üç gün için izin verilen malzemeler iki ay boyunca kalmış, bahçenin girişini kapatmıştır. İzin süresi, kaldırma bildirimi ve kullanım kaybı ayrı gösterilir. Komşuluk hakkına ilişkin uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk gündeme gelir; salt mülkiyet veya başka hukuki temele dayanan talebin kapsamı ayrıca belirlenmelidir.
Bahçeye ulaşım kapanmışsa hangi geçişin engellendiği ve başka erişim bulunup bulunmadığı gösterilmelidir. Acil çıkışın veya sulama tesisatına erişimin engellenmesi, yalnızca estetik rahatsızlıktan farklıdır. İstifin yerini, yüksekliğini ve çevresini gösteren kayıtlar teknik incelemeyi kolaylaştırabilir. Müdahalenin aciliyeti genel ifadeyle değil somut tehlikeyle açıklanmalıdır.
Bahçedeki malzemeyi kendim atabilir miyim?
Başkasının eşyasına zarar verme veya sahiplenme yoluna gidilmemelidir. Kaldırma ve tehlikeyi giderme için uygun hukuki yöntem seçilmelidir.
Bir kez izin vermek süresiz kullanım hakkı verir mi?
Tek başına vermez. İzin kapsamı, süresi ve varsa sözleşme incelenir.
Sadece fotoğraf işgali kanıtlar mı?
Fotoğraf önemlidir; ancak yer, sınır, hak sahibi ve rıza gibi olgular başka kayıtlarla da açıklanmalıdır.
Belediye müdahale edince tazminat da ödenir mi?
İdari işlem ile özel hukuk tazminatı farklıdır. Zarar ve sorumluluk koşullarına göre ayrıca talep kurulabilir.
İlgili hukuki bilgiler
Elatmanın Önlenmesi ve Ecrimisil Davası
Komşu İnşaat İçin Bahçeme İskele Kurmak İstiyor: İzin Vermek Zorunda mıyım?
Resmî kaynaklar
- 4721 Türk Medeni Kanunu - TBMM kabul metni: 683, 730 ve 737: mülkiyetin korunması ve komşuluk ilişkileri
- 6098 Türk Borçlar Kanunu - TBMM kabul metni: 49 ve devamı: gerçek zarar ve haksız fiil sorumluluğu
- Adalet Bakanlığı Arabuluculuk SSS: Komşu hakkına ilişkin uyuşmazlıklarda arabuluculuk
Dosyanızın değerlendirilmesi
Av. Emirhan Keskin’in ofisi Mersin’dedir. Türkiye’nin farklı şehirlerindeki uyuşmazlıklarda belgeler üzerinden uzaktan ön değerlendirme yapılabilir. Başvuru yolu, yetkili merci ve temsil kapsamı somut dosyaya göre belirlenir. Belgelerinizi tarih sırasıyla hazırlayıp iletişim sayfasından randevu ve dosya değerlendirmesi bilgisine ulaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar: Türk Medeni Kanunu (4721)