Kasko Onarımında Muadil Parça Kullanıldı: Orijinal Parça Bedeli İstenebilir mi?

Kasko onarımında muadil parça kullanılması, tek başına her durumda orijinal parça bedeli alacağı doğurmaz. İlk kontrol, poliçede onarımın nerede ve hangi parça türüyle yapılacağının nasıl düzenlendiğidir. Poliçede orijinal parça taahhüt edilmişse buna aykırı uygulama ayrıca değerlendirilir. Muadil parça öngörülmüş olması da uyumsuz, güvensiz veya işlevini yerine getirmeyen herhangi bir parçanın kullanılabileceği anlamına gelmez. Sözleşmeye uygunluk ile onarımın teknik yeterliliği birlikte incelenir.

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• Poliçenin hangi bölümleri okunmalı: Türkiye Sigorta Birliğinin açıklamasına göre kasko tazminatının ödeme biçimi, servis seçimi ve kullanılacak parçanın orijinal ya da eşdeğer olması gibi hususlar poliçede belirtilir.
• Muadil denilen parçanın niteliği nasıl anlaşılır: Faturada parça markası, kodu, üretici bilgisi ve kullanılan parçanın yeni veya başka nitelikte olduğuna ilişkin açıklama aranır.
• Sigortacı ve servise ne bildirilir: Hasar dosyası numarası belirtilerek hangi parçaya itiraz edildiği, poliçenin hangi hükmüne dayanıldığı ve istenen çözüm yazılı açıklanır.
• Örnek: poliçe orijinal parça öngörüyor: Varsayımsal olarak bir sürücünün poliçesi belirli koşullarda orijinal parça kullanımını içeriyor, servis ise başka üreticinin farını takıyor.

Poliçenin hangi bölümleri okunmalı?

Türkiye Sigorta Birliğinin açıklamasına göre kasko tazminatının ödeme biçimi, servis seçimi ve kullanılacak parçanın orijinal ya da eşdeğer olması gibi hususlar poliçede belirtilir. Yalnız poliçenin ilk sayfasındaki ürün adı yeterli değildir. Özel şartlar, ek teminatlar, anlaşmalı servis düzenlemesi, muafiyet ve onarım seçimine ilişkin hükümler birlikte değerlendirilmelidir. Satış sırasında gönderilen teklif ile sonradan düzenlenen poliçe farklıysa ikisi de korunur.

Hasar dosyası açıldıktan sonra verilen servis onayı veya imzalanan teslim formu da incelenmelidir. Araç sahibinin bir parçanın kullanımına açıkça onay vermesi ile genel bir aracı teslim alma imzası aynı anlamı taşımaz. Bilgilendirmenin içeriği, parçanın gerçekten ne olduğu ve belgenin hangi aşamada imzalandığı önemlidir. Sadece telefon görüşmesinde söylenen “aynısı kullanıldı” açıklaması yerine parça kodları ve yazılı iş emri istenmelidir.

Muadil denilen parçanın niteliği nasıl anlaşılır?

Faturada parça markası, kodu, üretici bilgisi ve kullanılan parçanın yeni veya başka nitelikte olduğuna ilişkin açıklama aranır. Araç modeline uygunluk, montaj kalitesi ve gerekli teknik özellikler değerlendirilir. Farın ışık dağılımının bozulması, sensörün çalışmaması, kaporta bağlantılarının uyumsuzluğu veya güvenlik sistemindeki hata yalnız fiyat farkı meselesi değildir. Gerekirse bağımsız teknik inceleme ile sorun somutlaştırılmalıdır.

Orijinal parçanın piyasa fiyatının yüksek olması, kullanılan parçanın yetersizliğini tek başına kanıtlamaz. Aynı şekilde düşük bedelli parça kullanılmış olması da her zaman poliçeye aykırılık oluşturmaz. Talep, “daha pahalı olanı istiyorum” cümlesi yerine taahhüt edilen parça, uygulanan parça ve bunlar arasındaki somut fark üzerinden kurulmalıdır. Teknik raporun kullanılan parçayı bizzat incelemesi, yalnız internet fiyatı karşılaştırmasından daha açıklayıcıdır.

Sigortacı ve servise ne bildirilir?

Hasar dosyası numarası belirtilerek hangi parçaya itiraz edildiği, poliçenin hangi hükmüne dayanıldığı ve istenen çözüm yazılı açıklanır. Uygun parçayla yeniden onarım, aykırılığın giderilmesi veya koşulları varsa bedel farkı talebi birbirinden ayrılır. Servisin yaptığı kusurlu işçilik ile sigortacının kapsamı dar yorumlaması aynı uyuşmazlık değildir. Her muhatabın kendi işlemi ve sözleşmesel rolü gösterilmelidir.

Araç güvenliği etkilenmişse kullanımın sürdürülmesi zararı büyütebilir. Teknik güvenlik önerilerine uyulmalı, değiştirilecek parçalar ve önceki durum belgelenmelidir. Eski parça hemen atılırsa sonradan karşılaştırma zorlaşabilir. Fotoğraf, servis iş emri, fatura, arıza kaydı ve yazışmaların tarihli olarak korunması, uyuşmazlığın yalnız karşılıklı beyana dönüşmesini önler.

Örnek: poliçe orijinal parça öngörüyor

Varsayımsal olarak bir sürücünün poliçesi belirli koşullarda orijinal parça kullanımını içeriyor, servis ise başka üreticinin farını takıyor. Önce bu koşulların araç ve hasar bakımından gerçekleşip gerçekleşmediği kontrol edilir. Gerçekleşmişse poliçe hükmüyle uygulama arasındaki fark yazılı olarak bildirilir. Başka bir poliçede eşdeğer parça açıkça kabul edilmişse aynı sonuç doğrudan çıkarılamaz; o dosyada parçanın eşdeğerliği ve düzgün onarım daha belirleyici olur.

Her parça uyuşmazlığı Sigorta Tahkim Komisyonuna götürülebilir mi?

Sigortacıya yöneltilen poliçe uyuşmazlığında tahkimin uygulanabilirliği ve ön başvuru şartları incelenir. Yalnız servisten kaynaklanan bir hizmet uyuşmazlığı aynı kapsamda kabul edilmemelidir. Başvuru yolu, tarafların sıfatı, sigorta türü ve talebin niteliğine göre belirlenir; sigortaya yapılan başvuru servis hakkındaki bütün yolları kendiliğinden işletmez.

Resmî kaynaklar: Türk Ticaret Kanunu (6102)

İlgili açıklamalar

• Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru Süreci
• Ayıplı Hizmet Nedeniyle Bedel İadesi ve Tazminat

Hukuki kaynaklar

• Türkiye Sigorta Birliği: Kasko hakkında sorular — Kasko onarım biçimi, servis seçimi ve parça türünün poliçede belirtilmesi
• Türk Ticaret Kanunu: TBMM kanun metni — m.1459 ve 1461: zarar sigortasında gerçek zarar ve sorumluluk sınırı