Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinİnternet alışverişinde ürünün fiyatına eklenen ek garanti, kurulum veya benzeri ücretli hizmet için tüketicinin açık onayı gerekir. Ek ücret doğuran kutucuğun alışveriş ekranında önceden işaretli olması, bu hizmeti satın alma iradesini tek başına göstermez. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin 19. maddesi, kendiliğinden seçili seçenek nedeniyle tahsil edilen ilave ödemenin geri verilmesini öngörür. Ancak her ek garanti bir sigorta değildir. Ürünle birlikte satılan ayrı bir sigorta poliçesinde ayrıca finansal hizmet ve sigorta sözleşmesi hükümleri incelenir. Başvurunun muhatabı, ücretin hangi sözleşme kapsamında ve kimin adına alındığına göre belirlenmelidir.

Ek ödeme için hangi onay aranır?
Sepette ürün bedeli, teslimat bedeli ve isteğe bağlı hizmetler ayrıştırılmalıdır. Tüketici, sadece telefonu satın almak için sipariş verdiğinde, ek koruma paketi ayrıca ücretli ve isteğe bağlı biçimde sunulmalıdır. Başlangıçta seçilmiş olan “iki yıl ek güvence” alanını kaldırmamak, aktif biçimde ek hizmet satın almakla aynı değildir. Ödeme adımında toplam rakamı görmek de önceki ekranın onay eksikliğini her durumda gidermez. Ekranın bütünü ve işlem kayıtları birlikte değerlendirilir.
Buna karşılık tüketici fiyatı açıklanmış ek paketi kendisi seçmiş, kapsamı ve süresi sunulmuş, sonra siparişi onaylamışsa geçerli bir ek sözleşme kurulmuş olabilir. Sonradan paketin kullanılmadığını söylemek, doğrudan onaysız tahsilat iddiası değildir. Bu durumda cayma, sözleşmenin sona ermesi veya hizmetin ayıplı olması gibi başka sebepler gündeme gelir. Hukuki talebin yanlış kurulması, asıl sorun açık onay eksikliği iken gereksiz biçimde paket kullanımını tartışmaya açabilir.
Ek garanti ile yasal garanti birbirinden ayrılmalıdır
6502 sayılı Kanun’un 56. maddesi kapsamında zorunlu garanti belgesiyle sunulan haklar, ek güvence satın alınmasa da vardır. Kanun’un ayıplı mala ilişkin hakları da ücretli paket alınmasına bağlı değildir. Satış ekranında “garanti için bu paketi eklemelisiniz” ifadesi kullanılmışsa, hangi garantiden söz edildiği açıklığa kavuşturulmalıdır. Üretici garantisi, satıcının ek hizmeti ve üçüncü kişinin sigortası aynı hukuki ilişki olarak değerlendirilemez.
Ek paket, garanti süresi dışındaki bir dönemi kapsayabilir veya belirli zararlar için hizmet sunabilir. Böyle bir hizmetin ayrıca satılması mümkün olmakla birlikte kapsam ve istisnaları açık olmalıdır. Örneğin yalnızca ekran kırılmasını karşılayan bir poliçenin her türlü arızayı karşılıyor gibi tanıtılması ayrıca yanlış bilgilendirme sorununa yol açar. Tüketici, ödemenin onaysız olması iddiasını, kapsamın anlatılandan dar olması iddiasından ayrı açıklamalıdır.
Sipariş iptal edilmeden yalnızca ek ücret istenebilir mi?
Yönetmeliğin 19. maddesindeki iade, esas ürünün mutlaka geri verilmesini gerektiren genel bir cayma işlemi değildir. Telefonu teslim alıp kullanmak isteyen kişi, onaysız eklenen ek hizmet bedelini ayrıca isteyebilir. Talepte ürün bedeli ile itiraz edilen tutar ayrı gösterilmeli; ürünün satış sözleşmesinin devam etmesinin istendiği belirtilmelidir. Böylece satıcının bütün siparişin iptal edilmesi gerektiği savunmasına karşı uyuşmazlığın kapsamı somutlaşır.
Ek ücret ayrı bir sigorta şirketine aktarılmışsa poliçe numarası, başlangıç tarihi, sigorta ettiren ve prim tahsil eden kişinin kimliği önem kazanır. Satıcıya yöneltilen talebin yanında sigorta şirketine de durum bildirilmesi gerekebilir. Gerçekte verilmiş aktif onay, kullanılmaya başlanan teminat ve poliçenin özel hükümleri ayrıca incelenir. Her sigorta ücretinin aynı koşullarda ve aynı sürede iade edileceği varsayımıyla hareket edilmemelidir.
Önceden seçili kutucuk nasıl ispatlanır?
İşlem anında alınmış ekran görüntüsü en yararlı kayıtlardandır; ancak ekran görüntüsünün bulunmaması başvuruyu kendiliğinden imkânsız kılmaz. Sipariş özeti, ön bilgilendirme formu, paket ekleme zamanı, elektronik onay kaydı ve satıcının işlem akışı birlikte değerlendirilebilir. Siteye sonradan girilip oluşturulan yeni sepet, önceki işlemin kesin ispatı değildir; yalnızca sistemin çalışma biçimine ilişkin yardımcı bilgi olabilir. Alışveriş tarihini gösteren belgelerle karıştırılmamalıdır.
Satıcıdan ek paketin hangi tarihte, hangi ekran üzerinden ve hangi aktif işlemle seçildiğinin açıklanması istenebilir. “Tüm koşulları kabul ettiniz” şeklindeki genel cevap, ücretli ek hizmetin ayrıca sunuluş biçimini açıklamaz. Tüketicinin asıl amacı, sistemin teknik ayrıntılarını tahmin etmek değil, ek hizmet için kendi açık iradesinin bulunmadığını somutlaştırmaktır. Kart ekstresindeki tek toplam çekim ile faturadaki kalemler arasında fark varsa bu fark da başvuruda gösterilmelidir.

Örnek olay: ürünü tutup koruma paketini çıkarmak
Bir tüketici, internetten aldığı bilgisayarın fiyatının ödeme aşamasında arttığını fark eder. Sipariş özeti incelendiğinde “üç yıl cihaz koruma” paketinin sepet açıldığında seçili geldiği anlaşılır. Tüketici paketi kendisinin seçmediğini, bilgisayarı satın almaya devam etmek istediğini ve sadece paket tutarının geri verilmesini yazılı olarak bildirir. Satıcı, onay kaydını sunmak yerine “ürünü iade etmelisiniz” cevabı verirse bu cevap ve paket bedelini gösteren belge dosyaya eklenir.
Aynı olayda tüketici koruma paketini kendisi işaretlemiş ve ayrı şartları kabul etmişse değerlendirme değişir. İade sebebi onaysız tahsilat olarak ileri sürülmeden önce bu kayıtlar görülmelidir. Cihazı düşürdükten sonra koruma paketinden tazminat talep edilmesi de hukuki incelemeyi etkileyebilir. Bu örnek, satıcının her zaman haksız olduğunu değil, esas ürünle ek hizmetin birbirinden ayrılarak incelenmesi gerektiğini gösterir.
Yazılı talep ve başvuru dosyası nasıl hazırlanır?
Sipariş numarası, satın alma tarihi, esas ürünün fiyatı, ek paketin adı ve tutarı ilk paragrafta yazılmalıdır. Sonrasında ek ücretli hizmetin açık biçimde seçilmediği, önceden işaretlenmiş seçenek nedeniyle tahsil edildiği ve bu tutarın geri verilmesinin istendiği açıklanır. İade için kart bilgileri açık biçimde paylaşılmamalı; satın alma sırasında kullanılan ödeme aracına ilişkin gerekli tanımlama güvenli kanaldan yapılmalıdır. Bildirimin tarihini ve satıcının cevabını saklamak gerekir.
Uyuşmazlık çözülmezse görevli başvuru yolu, talep edilen tutara göre belirlenir. 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyeti; bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda, ilgili istisnalar saklı kalmak üzere dava şartı arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yolu uygulanır. Sipariş, faturadaki ek kalem, ödeme belgesi ve yazışmalar birlikte sunulur. Bakanlığa yapılan denetim şikâyeti, bireysel iade alacağına ilişkin başvurunun yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Sepette hazır işaretli kutucuğu kaldırmadıysam onay vermiş sayılır mıyım?
Kendiliğinden seçili ücretli ek seçenek için kutucuğu kaldırmamak tek başına açık onay değildir. Ekranların sunuluş biçimi ve tüketicinin aktif işlemleri birlikte incelenir.
Bilgisayarı kullanmaya devam ederken ek ücretimi isteyebilir miyim?
Onaysız ek ödeme iddiası, esas ürünün iadesinden ayrı ileri sürülebilir. Ürünü tutmak istediğinizi ve yalnızca hangi kalemin iadesini talep ettiğinizi açıkça belirtmelisiniz.
Ek garanti satın almadığımda yasal haklarım azalır mı?
Kanundan doğan ayıplı mal hakları ve zorunlu garanti kapsamındaki haklar ücretli ek paket satın alınmasına bağlı değildir. Ek paket, içeriğine göre ilave bir hizmet sağlayabilir.
Kart ekstresi tek başına yeterli olur mu?
Ekstre tahsilatı gösterir; ek ücretin nasıl seçildiğini her zaman göstermez. Sipariş özeti, fatura, ön bilgilendirme ve elektronik onay kayıtlarıyla birlikte sunulması daha açıklayıcıdır.
Her ek sigorta poliçesi aynı kuralla iptal edilir mi?
Hayır. Ek ödeme düzenlemesinin yanında poliçenin ayrı niteliği, finansal hizmet hükümleri, açık talep ve sigortanın şartları incelenmelidir. Muhatap ve talep sebebi buna göre belirlenir.
Hukuki dayanaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun: m. 4, 5, 48, 56, 68, 73/A.
- Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği: m. 5 ve 19.
İlgili hukuk yazıları
- İnternetten alışverişte cayma hakkı ve iade süresi
- Kredi kullanırken yapılan sigorta ve kesintiler
- Tüketici hakem heyeti başvurusu
Diğer açıklamalar için Tüketici Hukuku bölümünü inceleyebilirsiniz.
Yazar: Av. Emirhan Keskin. Mersin merkezli ofisimizde, dosya ve vekâletname şartları değerlendirilerek Türkiye genelindeki tüketici uyuşmazlıklarının hukuki yönetimi konusunda iletişim kurabilirsiniz. Açıklamalar 30 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir; somut uyuşmazlık sözleşme ve delilleriyle birlikte incelenmelidir.
