Hükmen Ret: Terekenin Borca Batık Olduğunun Tespiti

hükmen ret konusunda sonuç, olayın adıyla değil kanuni şartların gerçekleşmesiyle kayıtlardan çıkarılır. Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi net biçimde belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Hükmen ret için terekenin sonradan değil ölüm anında borca batık olması ve bu durumun açık ya da resmen belirlenmiş bulunması aranır. Üç aylık ret beyanı verilmemiş olsa da bu kanuni karine ileri sürülebilir; mirası benimseme niteliğindeki işlemler sonucu etkiler.

Kısa cevap: Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi net biçimde belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Hükmen ret için terekenin sonradan değil ölüm anında borca batık olması ve bu durumun açık ya da resmen belirlenmiş bulunması aranır. Üç aylık ret beyanı verilmemiş olsa da bu kanuni karine ileri sürülebilir; mirası benimseme niteliğindeki işlemler sonucu etkiler. Hükmen ret için üç aylık beyan süresi kurucu şart değildir; ancak alacaklı takibine karşı itiraz ve menfi tespit süreleri kaçırılmamalıdır. Deliller ölüm tarihine göre gecikmeden toplanır.

Son hukuki kontrol: 6 Eylül 2026. Bu çalışma 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Hukuki inceleme: Av. Emirhan Keskin.

Hükmen Ret: kısa ve kesin hukuki cevap

Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi net biçimde belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Hükmen ret için terekenin sonradan değil ölüm anında borca batık olması ve bu durumun açık ya da resmen belirlenmiş bulunması aranır. Üç aylık ret beyanı verilmemiş olsa da bu kanuni karine ileri sürülebilir; mirası benimseme niteliğindeki işlemler sonucu etkiler.

Gerçek ret üç ay içinde sulh mahkemesine beyanla; hükmen ret kanunun ölüm anındaki borca batıklığa bağladığı sonuçla oluşur. Terekenin borçlu olması yetmez; aktifin pasifi karşılayamaması aranır.

Ölüm tarihi aktif ve pasifi rayiç değerlerle envantere alınır; icra takipleri, vergi, banka borçları ve malvarlığı kayıtları karşılaştırılır. Mirasçının olağan koruma/yönetim işlemi ile terekeyi sahiplenme işlemi ayrılır. Aksi yaklaşım, hukuki kurumların birbirine karıştırılmasına ve yanlış talep sonucuna yol açar.

Kontrol noktası	Kesin yaklaşım	Dosyada aranacak kayıt
Ölüm tarihi borca batıklık	Aktiflerin rayiç toplamı, muaccel ve diğer borçları karşılamamalıdır.	Ölüm tarihi tapu/banka/araç/şirket değerleri ve borç listesi
Açıklık veya resmî tespit	Aciz belgesi, sonuçsuz takip, çok sayıda haciz veya herkesçe bilinen mali çöküş gibi olgular gösterilmelidir.	Aciz vesikası, icra dosyaları, vergi kayıtları ve hacizler
Mirası benimseme	Mirasçının satış, çekim, gizleme veya sahiplenme işlemi yapıp yapmadığı değerlendirilir.	Banka, tapu, araç ve zilyetlik hareketleri
Mirasçı çevresi ve ölüm tarihi	Mirasçılar, yakınlık, sağ olma ve temsil kuralları ölüm anına göre kayıtlardan çıkarılır.	Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi
Tereke ve işlem zinciri	Malvarlığı, borç, tasarruf ve devirler kişi, tarih ve değer bilgisiyle eşleştirilir.	Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları

Hukuki dayanak ve temel kurallar

TMK 605/2

Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi net biçimde belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların olayın gerçek koşullarıda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Hükmen ret beyan olmaksızın doğar; şartları uyuşmazlıkta tespit ettirilir. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından belirli vakıalarla ortaya konur.

TMK 610

Ret süresi dolmadan tereke işlemlerine karışan, olağan yönetim dışı işlem yapan veya mal gizleyen mirasçı mirası reddedemez. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Benimseme fiili hükmen ret savunmasını da etkileyebilir. Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında mevcut evrak arasında bulunması yalnız başına sonuç vermez.

TMK 495 ve devamı

Yasal ve atanmış mirasçılık, ölüm anında terekenin kanundaki veya geçerli ölüme bağlı tasarruftaki oranlarla geçmesini sağlar. Bu kural sonuca bağlanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de muhafaza edilir.

Mirasçı çevresi, saklı pay, ret ve özel tasarruflar ölüm tarihi esas alınarak birbirinden ayrılarak kayıtlardan çıkarılır. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

HMK 190 ve resmî kayıtların ispat gücü

Mirasçılık, işlem, ödeme ve malvarlığı iddiaları kanuni ispat yüküne göre resmî sicil ve özgün belgelerle ortaya konur. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Nüfus, tapu, banka, noter ve ticaret sicili kayıtları aynı kişi ve tarih üzerinden eşleştirilir. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı dayanaklarıyla ifade edilir.

hükmen ret için tamamlayıcı usul çerçevesi: Miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır; mirasçı çevresi, tereke aktif ve pasifi ile ölüme bağlı tasarruflar ölüm tarihi esas alınarak kayıtlardan çıkarılır. Sonradan yapılan devir ve çekimler bunun yanında hesap ve iade konusu olur. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların olayın gerçek koşullarıda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Aranan şartlar ve karar ölçütleri

Ölüm tarihi borca batıklık

Aktiflerin rayiç toplamı, muaccel ve diğer borçları karşılamamalıdır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların olayın gerçek koşullarıda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Ölüm tarihi tapu/banka/araç/şirket değerleri ve borç listesi İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Açıklık veya resmî tespit

Aciz belgesi, sonuçsuz takip, çok sayıda haciz veya herkesçe bilinen mali çöküş gibi olgular gösterilmelidir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Aciz vesikası, icra dosyaları, vergi kayıtları ve hacizler Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı dayanaklarıyla ifade edilir.

Mirası benimseme

Mirasçının satış, çekim, gizleme veya sahiplenme işlemi yapıp yapmadığı değerlendirilir. Bu kural sonuca bağlanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de muhafaza edilir.

Banka, tapu, araç ve zilyetlik hareketleri Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte değerlendirilir.

Mirasçı çevresi ve ölüm tarihi

Mirasçılar, yakınlık, sağ olma ve temsil kuralları ölüm anına göre kayıtlardan çıkarılır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından belirli vakıalarla ortaya konur.

Tereke ve işlem zinciri

Malvarlığı, borç, tasarruf ve devirler kişi, tarih ve değer bilgisiyle eşleştirilir. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında mevcut evrak arasında bulunması yalnız başına sonuç vermez.

Karşı iddialar ve hukuki cevaplar

Bir hükmen ret dosyasında sonuca ulaşmak için yalnız ilk anlatım değil, karşı tarafın hangi unsuru tartışacağı da önceden kayıtlardan çıkarılır. Aşağıdaki denetim, iddia ve savunmanın aynı kanuni ölçüt üzerinde karşılaştırılmasını sağlar.

Ölüm tarihi borca batıklık yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Aktiflerin rayiç toplamı, muaccel ve diğer borçları karşılamamalıdır. Mahkeme sonucu isimlendirmeden değil, kanuni unsurların olayın gerçek koşullarıda gerçekleşip gerçekleşmediğinden çıkarır.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Ölüm tarihi tapu/banka/araç/şirket değerleri ve borç listesi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu doğruluğu sınanır. Delilin hangi unsuru ispatladığı net biçimde yazılmadığında mevcut evrak arasında bulunması yalnız başına sonuç vermez.

Açıklık veya resmî tespit yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Aciz belgesi, sonuçsuz takip, çok sayıda haciz veya herkesçe bilinen mali çöküş gibi olgular gösterilmelidir. İnceleme, işlem tarihi ile hukuki sonucu aynı tabloda birleştirmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Aciz vesikası, icra dosyaları, vergi kayıtları ve hacizler Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu doğruluğu sınanır. İddia, yalnız taraf beyanıyla bırakılmaz; resmî kayıt, özgün belge ve olay kronolojisiyle desteklenir.

Mirası benimseme yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Mirasçının satış, çekim, gizleme veya sahiplenme işlemi yapıp yapmadığı değerlendirilir. Bu kural sonuca bağlanırken üçüncü kişilerin hakları ve ölçülülük ilkesi de muhafaza edilir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Banka, tapu, araç ve zilyetlik hareketleri Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu doğruluğu sınanır. Belgenin kaynağı, düzenlenme tarihi, taraflarla bağlantısı ve değişmeden korunup korunmadığı dayanaklarıyla ifade edilir.

Mirasçı çevresi ve ölüm tarihi yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Mirasçılar, yakınlık, sağ olma ve temsil kuralları ölüm anına göre kayıtlardan çıkarılır. Bu ayrım, talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması için zorunludur.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu doğruluğu sınanır. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte değerlendirilir.

Tereke ve işlem zinciri yönünden itiraz nasıl denetlenir?

Karşı taraf bu başlıkta olayın gerçekleşmediğini, farklı hukuki nitelik taşıdığını veya kendisine yüklenemeyeceğini ileri sürebilir. Uygulanacak ölçüt şudur: Malvarlığı, borç, tasarruf ve devirler kişi, tarih ve değer bilgisiyle eşleştirilir. Dosyada bu nokta ayrı bir vakıa ve ayrı bir delil satırı olarak gösterilmelidir.

Cevap, soyut inkârla değil şu doğrulama kaynağı üzerinden kurulur: Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları Belgenin düzenleyeni, tarihi, kapsamı ve diğer kayıtlarla uyumu doğruluğu sınanır. Talep edilen kurum kaydı kişi, dönem ve işlem türü bakımından belirli vakıalarla ortaya konur.

Deliller ve ispat planı

Bir hükmen ret dosyasında deliller olay kronolojisine bağlanır. Mirasçılık sıfatını, tasarrufu, karşılıksız kazandırmayı, ehliyetsizliği, irade sakatlığını veya tereke borcunu ileri süren taraf dayandığı vakıayı ispatlar; resmî siciller mahkemece getirtilir. Karşı tarafın inkârı hâlinde özgün kayıt ve tamamlayıcı deliller birlikte değerlendirilir.

• Ölüm tarihi tapu/banka/araç/şirket değerleri ve borç listesi
• Aciz vesikası, icra dosyaları, vergi kayıtları ve hacizler
• Banka, tapu, araç ve zilyetlik hareketleri
• Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi
• Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları
• Ölüm tarihi aktif-pasif envanteri
• Aciz belgesi, haciz ve icra dosyaları
• Mirasçıların ölüm sonrası tereke işlemleri

Ölüm tarihi tapu/banka/araç/şirket değerleri ve borç listesi ile Mirasçıların ölüm sonrası tereke işlemleri aynı kronolojide karşılaştırılır. Mirasçılık sıfatını, tasarrufu, karşılıksız kazandırmayı, ehliyetsizliği, irade sakatlığını veya tereke borcunu ileri süren taraf dayandığı vakıayı ispatlar; resmî siciller mahkemece getirtilir. Kurumdan kayıt açık biçimde talep olunurken kişi, hesap veya taşınmaz, işlem türü ve dönem belirtilir; ilgisiz üçüncü kişi verilerini kapsayan sınırsız talep kurulmaz.

Süre, görev, yetki ve ön başvuru

Başvuru ve dava süresi

Hükmen ret için üç aylık beyan süresi kurucu şart değildir; ancak alacaklı takibine karşı itiraz ve menfi tespit süreleri kaçırılmamalıdır. Deliller ölüm tarihine göre gecikmeden toplanır.

Görevli mahkeme veya merci

Mirasçılık belgesi ve terekenin korunması gibi çekişmesiz işler sulh hukuk mahkemesinde; tenkis, denkleştirme, vasiyetnamenin iptali ve miras sebebiyle istihkak gibi çekişmeli davalar kanundaki özel görev saklı kalmak üzere asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Yetkili yer

Terekenin paylaşılması, tenkis, miras sebebiyle istihkak ve ölüme bağlı tasarrufların iptali davalarında mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesine ilişkin özel yetki kuralı sonuca bağlanır.

Arabuluculuk ya da idari ön başvuru

Mirasçılık belgesi, vasiyetnamenin açılması ve terekenin korunması çekişmesiz işler olduğundan dava şartı arabuluculuğa tabi değildir. Paylaşma ve ortaklığın giderilmesi taleplerinde 1 Eylül 2023’ten beri dava şartı arabuluculuk bunun yanında doğruluğu sınanır.

Geçici koruma ve acil işlem

Tereke aktif/pasifi için resmî envanter ve delil tespiti açık biçimde talep olunur; mirasçı kendi malvarlığına yönelen takibe süresinde itiraz eder. Tereke malı kişisel hesaba aktarılmaz.

Korunacak hak, yakın tehlike ve istenen önlemin sınırı hükmen ret uyuşmazlığına özgü olarak aynı talepte ortaya konur. Kararın uygulanacağı kurum veya sicil ile uygulama süresi açık yazılır; geçici kararın esası peşinen çözmediği gözetilir.

Adım adım başvuru ve dava planı

1. Ölüm ve son yerleşim yeri kayıtlarını doğrulayın.
2. Tüm mirasçıları ve temsil belgelerini nüfus kayıtlarıyla belirleyin.
3. Vasiyetname, miras sözleşmesi, feragat veya vekâlet belgesinin aslını ve şekil şartını inceleyin.
4. Tereke aktif ve pasifini ölüm tarihi esaslı envanterde birleştirin.
5. Üç aylık ret süresi ile bir ve on yıllık özel süreleri talep türüne göre ayrı hesaplayın.
6. Yabancı belgeyi apostil veya tasdik ve yeminli tercümeyle kullanıma hazırlayın.
7. Devir riski bulunan malvarlığı için ölçülü ihtiyati tedbir talep edin.
8. Vergi, banka, tapu, ticaret sicili ve paylaşım uygulamasını karar sonrasında tamamlayın.

Karara karşı başvuru yolu bakımından temel kural şudur: İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; çekişmesiz yargı ve parasal sınır kuralları karar türüne göre denetlenir. Kanun yolu dilekçesi yalnız sonucu tekrar etmez; kararın hangi maddi veya hukuki noktada hatalı olduğunu gösterir.

Karar sonrası uygulama ve sonuç kontrolü

Mahkeme veya yetkili merci karar verdiğinde ilk kontrol hüküm sonucunun talep edilen hukuki korumayı net biçimde içerip içermediğidir. Ölüm tarihi aktif ve pasifi rayiç değerlerle envantere alınır; icra takipleri, vergi, banka borçları ve malvarlığı kayıtları karşılaştırılır. Mirasçının olağan koruma/yönetim işlemi ile terekeyi sahiplenme işlemi ayrılır. Kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası çelişiyorsa kanun yolu veya tavzih-tashih koşulları süresinde değerlendirilir.

Geçici koruma bakımından mevcut evrak arasında benimsenen yaklaşım şudur: Tereke aktif/pasifi için resmî envanter ve delil tespiti açık biçimde talep olunur; mirasçı kendi malvarlığına yönelen takibe süresinde itiraz eder. Tereke malı kişisel hesaba aktarılmaz. Esas karar verildikten sonra tedbirin ne zaman sona ereceği, sicil ya da kurum kaydının nasıl düzeltileceği ve daha önce yapılan işlemlerin akıbeti bunun yanında izlenir.

Kararın uygulanması için yalnız kesinleşme şerhi beklenmez; karar türünün kesinleşmeden icra veya uygulanma imkânı olup olmadığı doğruluğu sınanır. Gerekli mahkeme yazısı, icra emri, kurum başvurusu, harç ve tebligat tamamlanır. İdare veya karşı taraf kararı yerine getirmezse yeni başvuru yolu ve tazminat sonucu doğabilir.

Dosya kapanışında tebligat, kanun yolu, ödeme, sicil kaydı, teslim ve masraf kalemleri bir kontrol listesinde işaretlenir. Böylece lehde karar alınmasına rağmen tapu, nüfus, banka, işveren, kolluk, idare veya icra kaydında sonucun uygulanmadan kalması önlenir.

Hükmen Ret hakkında sık sorulan sorular

Hükmen Ret konusunda temel kural nedir?

Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi net biçimde belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Hükmen ret için terekenin sonradan değil ölüm anında borca batık olması ve bu durumun açık ya da resmen belirlenmiş bulunması aranır. Üç aylık ret beyanı verilmemiş olsa da bu kanuni karine ileri sürülebilir; mirası benimseme niteliğindeki işlemler sonucu etkiler.

Hükmen Ret hangi kanun hükümlerine dayanır?

TMK 605/2: Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi net biçimde belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. TMK 610: Ret süresi dolmadan tereke işlemlerine karışan, olağan yönetim dışı işlem yapan veya mal gizleyen mirasçı mirası reddedemez. TMK 495 ve devamı: Yasal ve atanmış mirasçılık, ölüm anında terekenin kanundaki veya geçerli ölüme bağlı tasarruftaki oranlarla geçmesini sağlar. HMK 190 ve resmî kayıtların ispat gücü: Mirasçılık, işlem, ödeme ve malvarlığı iddiaları kanuni ispat yüküne göre resmî sicil ve özgün belgelerle ortaya konur.

Hükmen Ret için hangi şartlar aranır?

Aktiflerin rayiç toplamı, muaccel ve diğer borçları karşılamamalıdır. Aciz belgesi, sonuçsuz takip, çok sayıda haciz veya herkesçe bilinen mali çöküş gibi olgular gösterilmelidir. Mirasçının satış, çekim, gizleme veya sahiplenme işlemi yapıp yapmadığı değerlendirilir. Mirasçılar, yakınlık, sağ olma ve temsil kuralları ölüm anına göre kayıtlardan çıkarılır.

Hangi belgeler ve kayıtlar aranır?

Ölüm tarihi tapu/banka/araç/şirket değerleri ve borç listesi; Aciz vesikası, icra dosyaları, vergi kayıtları ve hacizler; Banka, tapu, araç ve zilyetlik hareketleri; Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi; Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları; Ölüm tarihi aktif-pasif envanteri.

Başvuru veya dava süresi nedir?

Hükmen ret için üç aylık beyan süresi kurucu şart değildir; ancak alacaklı takibine karşı itiraz ve menfi tespit süreleri kaçırılmamalıdır. Deliller ölüm tarihine göre gecikmeden toplanır.

Görevli mahkeme veya merci hangisidir?

Mirasçılık belgesi ve terekenin korunması gibi çekişmesiz işler sulh hukuk mahkemesinde; tenkis, denkleştirme, vasiyetnamenin iptali ve miras sebebiyle istihkak gibi çekişmeli davalar kanundaki özel görev saklı kalmak üzere asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Yetkili yer nasıl kayıtlardan çıkarılır?

Terekenin paylaşılması, tenkis, miras sebebiyle istihkak ve ölüme bağlı tasarrufların iptali davalarında mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesine ilişkin özel yetki kuralı sonuca bağlanır.

Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?

Mirasçılık belgesi, vasiyetnamenin açılması ve terekenin korunması çekişmesiz işler olduğundan dava şartı arabuluculuğa tabi değildir. Paylaşma ve ortaklığın giderilmesi taleplerinde 1 Eylül 2023’ten beri dava şartı arabuluculuk bunun yanında doğruluğu sınanır.

İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma açık biçimde talep olunur mi?

Tereke aktif/pasifi için resmî envanter ve delil tespiti açık biçimde talep olunur; mirasçı kendi malvarlığına yönelen takibe süresinde itiraz eder. Tereke malı kişisel hesaba aktarılmaz.

İspat yükü kimdedir?

Mirasçılık sıfatını, tasarrufu, karşılıksız kazandırmayı, ehliyetsizliği, irade sakatlığını veya tereke borcunu ileri süren taraf dayandığı vakıayı ispatlar; resmî siciller mahkemece getirtilir.

Bilirkişi incelemesi aranır mi?

Tereke değeri, şirket payı, tarım arazisi, kripto varlık, mal rejimi veya tenkis hesabı uzmanlık gerektiriyorsa ölüm tarihi verileri ve sonraki değişimler ayrı tablolarla değerlendirilir. Mirasçılık sıfatına ilişkin hukuki kararı mahkeme verir.

Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?

İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; çekişmesiz yargı ve parasal sınır kuralları karar türüne göre denetlenir.

İlgili yayınlar

• Miras Hukuku Yayınları
• Avukat Emirhan Keskin
• İletişim

Resmî kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — resmî metin
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu

Bu yayın genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Yayın tarihi sonrasında yürürlüğe giren değişiklikler ve olayın gerçek koşullarıın milletlerarası unsuru sonucu değiştirebilir; kişisel hukuki görüş için dosya incelemesi aranır. Somut mevcut evrak arasında güncel mevzuat, tebliğ tarihi, deliller ve tarafların hukuki durumu bunun yanında değerlendirilir.

{"@context":"https://schema.org","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"Hükmen Ret konusunda temel kural nedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi net biçimde belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Hükmen ret için terekenin sonradan değil ölüm anında borca batık olması ve bu durumun açık ya da resmen belirlenmiş bulunması aranır. Üç aylık ret beyanı verilmemiş olsa da bu kanuni karine ileri sürülebilir; mirası benimseme niteliğindeki işlemler sonucu etkiler."}},{"@type":"Question","name":"Hükmen Ret hangi kanun hükümlerine dayanır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"TMK 605/2: Ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi net biçimde belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. TMK 610: Ret süresi dolmadan tereke işlemlerine karışan, olağan yönetim dışı işlem yapan veya mal gizleyen mirasçı mirası reddedemez. TMK 495 ve devamı: Yasal ve atanmış mirasçılık, ölüm anında terekenin kanundaki veya geçerli ölüme bağlı tasarruftaki oranlarla geçmesini sağlar. HMK 190 ve resmî kayıtların ispat gücü: Mirasçılık, işlem, ödeme ve malvarlığı iddiaları kanuni ispat yüküne göre resmî sicil ve özgün belgelerle ortaya konur."}},{"@type":"Question","name":"Hükmen Ret için hangi şartlar aranır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Aktiflerin rayiç toplamı, muaccel ve diğer borçları karşılamamalıdır. Aciz belgesi, sonuçsuz takip, çok sayıda haciz veya herkesçe bilinen mali çöküş gibi olgular gösterilmelidir. Mirasçının satış, çekim, gizleme veya sahiplenme işlemi yapıp yapmadığı değerlendirilir. Mirasçılar, yakınlık, sağ olma ve temsil kuralları ölüm anına göre kayıtlardan çıkarılır."}},{"@type":"Question","name":"Hangi belgeler ve kayıtlar aranır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Ölüm tarihi tapu/banka/araç/şirket değerleri ve borç listesi; Aciz vesikası, icra dosyaları, vergi kayıtları ve hacizler; Banka, tapu, araç ve zilyetlik hareketleri; Vukuatlı nüfus kayıt örneği, ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi; Tapu, banka, noter, vergi ve ticaret sicili kayıtları; Ölüm tarihi aktif-pasif envanteri."}},{"@type":"Question","name":"Başvuru veya dava süresi nedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Hükmen ret için üç aylık beyan süresi kurucu şart değildir; ancak alacaklı takibine karşı itiraz ve menfi tespit süreleri kaçırılmamalıdır. Deliller ölüm tarihine göre gecikmeden toplanır."}},{"@type":"Question","name":"Görevli mahkeme veya merci hangisidir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Mirasçılık belgesi ve terekenin korunması gibi çekişmesiz işler sulh hukuk mahkemesinde; tenkis, denkleştirme, vasiyetnamenin iptali ve miras sebebiyle istihkak gibi çekişmeli davalar kanundaki özel görev saklı kalmak üzere asliye hukuk mahkemesinde görülür."}},{"@type":"Question","name":"Yetkili yer nasıl kayıtlardan çıkarılır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Terekenin paylaşılması, tenkis, miras sebebiyle istihkak ve ölüme bağlı tasarrufların iptali davalarında mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesine ilişkin özel yetki kuralı sonuca bağlanır."}},{"@type":"Question","name":"Arabuluculuk veya ön başvuru zorunlu mudur?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Mirasçılık belgesi, vasiyetnamenin açılması ve terekenin korunması çekişmesiz işler olduğundan dava şartı arabuluculuğa tabi değildir. Paylaşma ve ortaklığın giderilmesi taleplerinde 1 Eylül 2023’ten beri dava şartı arabuluculuk bunun yanında doğruluğu sınanır."}},{"@type":"Question","name":"İhtiyati tedbir veya başka geçici koruma açık biçimde talep olunur mi?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tereke aktif/pasifi için resmî envanter ve delil tespiti açık biçimde talep olunur; mirasçı kendi malvarlığına yönelen takibe süresinde itiraz eder. Tereke malı kişisel hesaba aktarılmaz."}},{"@type":"Question","name":"İspat yükü kimdedir?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Mirasçılık sıfatını, tasarrufu, karşılıksız kazandırmayı, ehliyetsizliği, irade sakatlığını veya tereke borcunu ileri süren taraf dayandığı vakıayı ispatlar; resmî siciller mahkemece getirtilir."}},{"@type":"Question","name":"Bilirkişi incelemesi aranır mi?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"Tereke değeri, şirket payı, tarım arazisi, kripto varlık, mal rejimi veya tenkis hesabı uzmanlık gerektiriyorsa ölüm tarihi verileri ve sonraki değişimler ayrı tablolarla değerlendirilir. Mirasçılık sıfatına ilişkin hukuki kararı mahkeme verir."}},{"@type":"Question","name":"Karara karşı hangi kanun yolu kullanılır?","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"İstinafa açık hukuk mahkemesi kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf edilir; çekişmesiz yargı ve parasal sınır kuralları karar türüne göre denetlenir."}}]}{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","headline":"Hükmen Ret: Terekenin Borca Batık Olduğunun Tespiti","description":"Hükmen ret: Miras payı, tereke, süre, delil ve görevli mahkeme kurallarını 2026 güncel hukukuyla öğrenin; somut dosya kontrol noktalarını inceleyin.","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https://www.emirhankeskin.av.tr/hukmen-ret-terekenin-borca-batik-oldugunun-tespiti/"},"author":{"@type":"Person","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},"publisher":{"@type":"LegalService","name":"Av. Emirhan Keskin","url":"https://www.emirhankeskin.av.tr/","telephone":"+90 552 224 43 66"},"about":{"@type":"Thing","name":"hükmen ret"},"isAccessibleForFree":true}{"@context":"https://schema.org","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ana Sayfa","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Miras Hukuku","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/category/miras-hukuku/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Hükmen Ret: Terekenin Borca Batık Olduğunun Tespiti","item":"https://www.emirhankeskin.av.tr/hukmen-ret-terekenin-borca-batik-oldugunun-tespiti/"}]}