Herkese Açık Veri Tabanı Kopyalanıp Satılabilir mi?

Veri tabanının internette herkese açık olması, içeriğin tamamını veya önemli kısmını başka ortama aktarıp satmak için genel izin değildir. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu veri tabanını iki farklı açıdan ele alır: seçme ve düzenlemedeki yaratıcı katkı ile içeriğin oluşturulması, doğrulanması veya sunulmasına yapılan esaslı yatırım. Korunan hakkın hangisi olduğu somut veri tabanı üzerinden belirlenir.

Verilerin kendisi ile derleme ayrılır

6. maddenin 11. bendi, belirli amaç ve özel planla verilerin ve materyallerin seçilip derlenmesi sonucu ortaya çıkan veri tabanlarını düzenler. Buradaki korumanın veri tabanındaki veri ve materyalleri korumak için genişletilemeyeceği ayrıca belirtilir. Dolayısıyla bir derlemenin korunması, her tarih veya sayısal bilginin tek başına o derleyene ait olduğu sonucunu vermez.

Özgün seçme ve düzenleme bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir. Verilerin yalnız mekanik biçimde bir araya getirilmesiyle yaratıcı bir düzen içinde sunulması aynı değildir. Ancak eser niteliği bakımından sonuç olumsuz olsa bile yatırım koruması için ayrı inceleme gerekebilir. Bir koruma türünün koşulunun oluşmaması, diğerinin de otomatik olarak bulunmadığını göstermez.

Esaslı yatırım hangi hakkı sağlayabilir?

Ek 8. madde, içeriğin oluşturulmasına, doğrulanmasına veya sunumuna nitelik ve nicelik açısından esaslı ölçüde yatırım yapan veri tabanı yapımcısına özel hak tanır. Yapımcı, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere içeriğin tamamının veya önemli kısmının sürekli ya da geçici biçimde başka ortama aktarılmasını ve dağıtılmasını, satılmasını, kiralanmasını veya topluma iletilmesini izinle sınırlandırabilir.

Bu nedenle otomatik bir araçla bütün kayıtları indirmek ve yeni ücretli veri hizmetine koymak yalnız “bilgi zaten görünüyordu” gerekçesiyle serbest sayılmaz. Aktarılan kısmın miktarı kadar niteliği de önemlidir. Her küçük aktarımın ihlal olduğu veya belirli sabit bir yüzde altındaki aktarımın daima serbest olduğu yönünde kanunda genel bir eşik bulunmaz.

Koruma hangi süreyle devam eder?

Ek 8’de yapımcıya sağlanan koruma aleniyet tarihinden itibaren on beş yıldır. İçerikte esaslı değişiklik meydana getiren ve yeni yatırım gerektiren nitelik veya nicelik bakımından ekleme, çıkarma ya da değişikliklerle ortaya çıkan veri tabanı, yeni yatırımdan doğan kendi koruma koşullarına hak kazanır. Her küçük güncellemenin bütün süreyi otomatik yenilediği varsayılmaz.

Örneğin yıllardır yayımlanan bir sektör rehberinin yeni sürümünde kayıtların kapsamlı doğrulanması ve esaslı yatırım bulunabilir. Yalnız arayüz renginin değiştirilmesiyle bu olgu aynı değildir. Yapımcı hangi yatırımın yapıldığını, ne zaman kamuya sunulduğunu ve kopyalanan içeriğin hangi sürümden alındığını somutlaştırmalıdır. Süre tartışması yalnız internet alan adının açılış tarihinden yürütülmez.

Kullanım şartları ve kişisel veriler

Veri tabanının açık lisansı bulunuyorsa lisansın izin verdiği kullanım incelenir. Erişim için bir hesabın açılması, bütün içeriğin ticari yeniden kullanımına izin verildiğini göstermeyebilir. Lisans veya sözleşme sınırları, fikri hak incelemesinden ayrı yükümlülükler de doğurabilir. Kamu güvenliği ile idari ve yargısal işlemler için kanunda belirtilen istisnalar ticari satışa genel bir istisna oluşturmaz.

Kişisel veri, fotoğraf, makale veya başka korunan materyal içeren veri tabanında bunlara ilişkin haklar ayrıca dikkate alınır. Veri tabanı yapımcısından alınan izin, içeriğin bütün kişisel veri işlemlerini kendiliğinden hukuka uygun yapmaz. İhtilaf dosyasında veri kaynağı, lisans metni, yatırım kanıtları, çekilen kayıtların kapsamı ve yeniden kullanım biçimi birlikte gösterilmelidir.

Bağlantılı konular

Yazılım Geliştirme Sözleşmesi: Kaynak Kod, Kabul Testi ve Fikrî Haklar; Eski Çalışan Müşteri Listesini Rakibe Götürdü: Şirket Hangi Delilleri Toplamalı?.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Resmî kaynaklar

• 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu — Kültür ve Turizm Bakanlığı: m.6/11, Ek m.8.