Gündemde Olmasa da Yönetim Kurulu Üyesi Azledilir mi?

Anonim şirket yönetim kurulu üyesinin görevden alınması için kural olarak genel kurul gündeminde ilgili madde bulunmalıdır. Ancak Türk Ticaret Kanunu’nun 364. maddesi, gündemde madde bulunmasa da haklı sebep varsa görevden almayı mümkün kılar. Ayrıca 413. madde, üyelerin görevden alınması ve yenilerinin seçimini yılsonu finansal tablolarının görüşülmesi maddesiyle ilgili sayar. Gündemde “azil” sözcüğü bulunmaması bu yüzden tek başına her dosyada geçersizlik sonucu vermez.

Genel gündeme bağlılık kuralı

413. maddeye göre gündemde bulunmayan konular genel kurulda görüşülemez ve karara bağlanamaz; kanuni istisnalar saklıdır. Gündem, pay sahiplerinin toplantıda hangi konuların ele alınacağını bilmesini sağlar. Yönetim kurulu üyesinin görev süresinin devam ediyor olması ise onu her durumda görevden alınamaz yapmaz. Kanuni şartlar oluştuğunda genel kurul üyesi görevden alabilir.

Üyenin esas sözleşmeyle atanmış olması da 364. maddedeki görevden alma imkânını ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte kamu tüzel kişileri tarafından temsilci atanmasına ilişkin 334. maddedeki özel düzenleme saklıdır. Bu özel durumlar görülmeden bütün üye türleri için aynı azil yöntemi varsayılmamalıdır. Önce üyenin hangi hukuki yolla göreve geldiği belirlenir.

Finansal tablolar maddesi neyi değiştirir?

Genel kurul gündeminde yılsonu finansal tablolarının görüşülmesi varsa, üyelerin görevden alınması ve yenilerinin seçimi kanunen bu maddeyle ilgili sayılır. Bu düzenleme, yalnız toplantıda şirketin mali durumundan herhangi bir şekilde söz edilmesinden farklıdır. Gündemin gerçek metni incelenmeli; genel bir “dilek ve temenniler” başlığı finansal tablo maddesinin yerine geçirilmemelidir.

Örneğin çağrı metninde yılsonu finansal tablolarının görüşülmesi yer alıyorsa kurulun yapısının değiştirilmesi önerisi 413/3 kapsamında değerlendirilebilir. Gündemde yalnız taşınır satışı bulunan toplantıda bu hüküm aynı biçimde uygulanmaz. Görevden alma önerisinin hangi gündem maddesiyle ilişkilendirildiği tutanakta açıklanmalıdır. Böylece sonradan farklı bir gerekçeyle gündem bağlantısı kurulmaya çalışılması önlenir.

Haklı sebep istisnası sınırsız mı?

364. madde, gündemde azil maddesi bulunmasa bile haklı sebep olduğunda görevden alma imkânı tanır. Fakat yalnız “haklı sebep vardır” denmesi, sebebin gerçekliğini ve ağırlığını göstermeye yetmez. Üyenin görevini yerine getirmesiyle bağlantılı olaylar, kayıtlar ve somut açıklama değerlendirilir. Her kişisel anlaşmazlığın veya görüş ayrılığının otomatik haklı sebep olduğu ileri sürülemez.

Toplantıdaki diğer geçerlilik koşulları da korunur. Kanuni gündem istisnası, oy ve karar nisabı, çağrı veya oy hakkı kurallarını ortadan kaldırmaz. Görevden alma kararının hangi çoğunlukla alındığı ve kimlerin oy verdiği görülebilmelidir. Yeni üye seçiminin de görevden alma kararından ayrı kayıtla belirlenmesi, kurul yapısının sonradan anlaşılmasını kolaylaştırır.

Görevden alınan üyenin hakları

364. madde görevden alınan üyenin tazminat hakkını saklı tutar. Bu, her azlin otomatik tazminat doğurduğu anlamına gelmez; sözleşme, zarar ve ilgili diğer koşullar incelenir. Görevden alma kararının hukuka uygunluğu ile varsa ücret veya tazminat talebi farklı sorulardır. Tüzel kişi yönetim kurulu üyesinin kendi adına tescilli gerçek kişiyi değiştirmesi de üyeliğin azlinden ayrı işlemdir.

Uyuşmazlık dosyasında çağrı metni, gündem, toplantı tutanağı, finansal tablo maddesi ve haklı sebebe ilişkin belgeler bulunmalıdır. Karara karşı başvuru yolu belirlenirken gündem dışılık iddiası bu iki kanuni istisnayla birlikte incelenir. İnceleme, sadece “gündemde adım yoktu” açıklamasına değil, toplantıda hangi şartlarla hangi kararın alındığına dayanır.

Bağlantılı konular

Anonim Şirket Genel Kurul Kararının İptali Davası; Limited Şirkette Müdürün Azli ve Temsil Yetkisinin Kaldırılması.

Resmî kaynaklar: Türk Ticaret Kanunu (6102)

Resmî kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — Ticaret Bakanlığı: m.334,364,413.