Etikette Birim Fiyat Yazmak Zorunlu mu?

Ambalaj içinde satılan mallarda, türüne uygun ölçü biriminin net miktarı üzerinden hesaplanan birim fiyatın etikette kolay görülebilir ve okunabilir biçimde gösterilmesi gerekir. Paket fiyatının yazılı olması tek başına bu bilgiyi karşılamayabilir. Birim fiyat satış fiyatıyla aynıysa ayrıca birim fiyat yazılması gerekmez. Açıkta satılan mallarda ise satış fiyatı yerine yalnız birim fiyat gösterilebilir.

Paket fiyatı ile birim fiyatın farkı

Paket fiyatı, tüketicinin o ambalajı almak için ödeyeceği bedeli gösterir. Birim fiyat ise farklı büyüklükteki paketlerin karşılaştırılmasına yardım eder. Malın türüne göre adet, uzunluk, ağırlık, alan veya hacim gibi uygun ölçü esas alınır. Bir kilogram ve bir litre aynı ölçüm değildir; ürünün niteliğine uygun birim belirtilmelidir.

Örneğin aynı tür gıdanın 400 gramlık paketiyle 750 gramlık paketi, yalnız etiketin büyük yazılan tutarına bakılarak karşılaştırılırsa yanıltıcı sonuç çıkabilir. Küçük paket toplamda ucuz, kilogram hesabında pahalı olabilir. Birim fiyatın gösterilmesi, daha büyük paketin her durumda daha avantajlı olduğu varsayımını önler. Bu bilgi alım kararından önce erişilebilir olmalıdır.

Hesap net miktara göre yapılır

Birim fiyat hesabında malın net miktarı önemlidir. Tüketici paket ağırlığı, adet veya hacim bilgisini satış bedeliyle karşılaştırabilir. Ambalajın üzerindeki miktarla raf etiketinde yazan miktarın aynı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Eski gramajlı ürünün etiketi yeni ambalajın altında kaldığında, fiyatlar aritmetik olarak doğru görünse de yanlış ürüne uygulanmış olabilir.

Varsayımsal örnek: 500 gramlık bir paket 80 liraya satılıyorsa kilogram karşılığı 160 liradır. Aynı ürünün 800 gramı 120 liraysa kilogram karşılığı 150 liradır. Bu basit örnekte ikinci paket toplamda daha pahalı olsa da birim bakımından daha düşük bedellidir. Üyelik veya sepet indirimi varsa karşılaştırmada hangi koşullu fiyatın kullanıldığı ayrıca belirtilmelidir.

İstisna ne zaman uygulanır?

Satış fiyatıyla birim fiyatın aynı olduğu durumda iki kez aynı bilginin yazılması aranmaz. Açık hâlde satılan ürünlerde toplam bedel alınan miktara bağlı olduğundan etikette yalnız birim fiyat bulunabilir. Bu istisnalar, ölçü biriminin belirsiz bırakılmasını veya tüketicinin hangi miktar için ödeme yapacağının anlaşılamamasını haklı kılmaz.

Her ürünün etiket biçimi aynı değildir. Etiket koymanın mümkün olmadığı hâllerde gerekli bilgilerin görünür ve okunabilir listelerle sunulması gündeme gelir. Kıymetli madenler gibi özel düzenlenen malların gösterim kuralları ayrıca incelenir. Dolayısıyla tek bir etiket fotoğrafı üzerinden bütün sektörler için aynı şekil şartı ileri sürülmemelidir.

Yanlış hesap görülürse ne saklanmalı?

Ürünün tamamını, barkodunu, net miktarını ve raf etiketini birlikte gösteren kayıt yararlıdır. Etiketin yalnız fiyat kısmının fotoğrafı, hangi ürünle eşleştiğini göstermeyebilir. Şube, tarih ve etiketin konumu kaydedilebilir. Alışveriş yapılmışsa fişteki ürün satırı da korunur. Satıcıya bildirilen hatanın cevabı mümkünse yazılı olarak alınır.

Etiket ve kasa fiyatının farklı olması ayrı bir sorundur. Birim fiyat eksik olsa bile paket için kasada alınan bedel etikettekiyle aynı olabilir. Bu durumda salt eksik bilgi, her alışverişte belirli miktarda para iadesi doğduğunu göstermez. Fiilî fazla tahsilat veya başka kişisel talep ayrıca somutlaştırılır.

Kampanyalı fiyatlar nasıl karşılaştırılır?

“İkinci ürüne indirim” veya belirli sepet tutarında avantaj gibi uygulamalarda tek paket bedeli ile toplam kampanya sonucu ayrılmalıdır. Tüketici, hesapta kaç ürünün ve hangi koşulun esas alındığını görmelidir. Kupon ve indirim hesabı sonradan kısmi iadede de farklı sonuçlar doğurabilir; normal birim fiyatla bütün kampanya bedeli birbirine karıştırılmamalıdır.

Ticaret il müdürlüğüne yapılacak denetim başvurusunda eksik veya yanlış bilgi açıkça belirtilir. İdari denetim sonucu uygulanabilecek yaptırım, tüketiciye otomatik ödeme yapılması demek değildir. Kişisel bedel talebi varsa tutarı ve gerekçesi ayrıca gösterilir. Başvurunun amacı etiketin düzeltilmesi mi, fazla alınan paranın iadesi mi; bu ayrım doğru merci ve talebin belirlenmesini kolaylaştırır.

Hukuki kaynaklar

• 6502 sayılı Kanun ve Fiyat Etiketi Yönetmeliği, Bakanlık derlemesi — Kanun m.54; Yönetmelik m.4–9, ilgili temel birim fiyat hükümleri.
• Ticaret Bakanlığı 2026 fiyat etiketi açıklaması — 22.06.2026; birim fiyat, net miktar ve istisnalar.