Eşin Ortak Banka Hesabından Çektiği Para Boşanmada Nasıl Hesaplanır?

Boşanma öncesi veya dava sırasında ortak hesaptan para çekilmesi güçlü bir uyuşmazlık yaratır. Bankada hesabın iki kişinin adına görünmesi, mal rejimi bakımından para otomatik olarak eşit ve serbestçe tüketilebilir demek değildir. Bir eş miras parasını yatırmış, diğeri evlilik geliri aktarmış olabilir. Çekimin tarihi, paranın kaynağı, harcandığı yer ve mal rejiminin sona erdiği an birlikte değerlendirilmelidir.

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• Hesap sahibi ile malın hukuki niteliği ayrıdır: Türk Medenî Kanunu'nun 219.
• Çekilen paranın nereye gittiğini nasıl gösterirsiniz: Hesabın açılışından uyuşmazlık tarihine kadar ayrıntılı ekstre, gelen havaleler, açıklamalar, nakit çekim dekontları ve bağlantılı hesaplar incelenir.
• Alacak hesabı ve geçici koruma: TMK 230–236 denkleştirme, artık değer ve katılma alacağı hesabında yol gösterir.
• Hukuki dayanak: İlgili hükümler: 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.

Hesap sahibi ile malın hukuki niteliği ayrıdır

Türk Medenî Kanunu'nun 219. maddesi evlilikte edinilmiş malları, 220. maddesi kişisel malları düzenler. Ücret, çalışma karşılığı ve bunların birikimi genellikle edinilmiş mal tartışmasına girerken miras veya karşılıksız kazanım kişisel mal niteliği taşıyabilir. Aynı hesaba farklı kaynaklardan para giriyorsa her havalenin tarihi ve açıklaması önem taşır. Bankanın hesabı 'ortak' diye adlandırması bu sınıflandırmayı tek başına çözmez.

Mal rejimi çoğunlukla boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer; ölüm veya başka sona erme sebebi varsa tarih farklıdır. Bu nedenle çekimin dava açılmadan hemen önce mi, sonra mı yapıldığı işaretlenmelidir. Dava sonrası yatırılan yeni ücretle dava öncesi birikmiş paranın aynı hesapta olması hesaplamayı daha karmaşık hâle getirir.

Çekilen paranın nereye gittiğini nasıl gösterirsiniz?

Hesabın açılışından uyuşmazlık tarihine kadar ayrıntılı ekstre, gelen havaleler, açıklamalar, nakit çekim dekontları ve bağlantılı hesaplar incelenir. Ev alımı, ortak borç ödemesi veya çocuğun sağlık gideri için kullanılmış tutar ile kişisel hesaba aktarılıp gizlenmiş tutar aynı şekilde değerlendirilemez. Banka gizliliği nedeniyle erişilemeyen kayıtlar için davada mahkeme aracılığıyla müzekkere istenebilir.

TMK 229, belirli karşılıksız kazandırmalar ve diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler için tasfiye hesabına eklenecek değerleri düzenler. Her nakit çekimini otomatik mal kaçırma olarak adlandırmayın; alıcının kimliği, işlem zamanı, amaç ve belge bağlantısı araştırılmalıdır. Kişisel mal iddiasını ileri süren eş de miras veya bağış kaydını ve para izini gösterebilmelidir.

Alacak hesabı ve geçici koruma

TMK 230–236 denkleştirme, artık değer ve katılma alacağı hesabında yol gösterir. Sonuç yalnız çekilen tutarın ikiye bölünmesi değildir; kişisel mal katkıları, mevcut borçlar, diğer malvarlığı ve ispat durumu dikkate alınır. Hesap sahibi bankadan parayı hukuken çekebiliyor olsa dahi eşler arasındaki tasfiye hesabında bunun etkisi ayrıca doğabilir.

Büyük tutarlı para transferi sürüyorsa mahkemeden ölçülü geçici koruma istenip somut risk gösterilebilir. Talep hesabın bütün kullanımını durdurmaya değil uyuşmazlık konusu alacağı güvenceye almaya yönelik açık kurulmalıdır. Hatalı işlemin tespiti için ekran görüntüsünün yanında bankadan alınan asıl kayıt ve tarihli dilekçe saklanmalıdır.

Banka hesabından nakit çekim yapıldıysa paranın sonraki hareketi elektronik havale kadar kolay izlenmeyebilir. Çekim günü yakınında taşınmaz, araç veya değerli eşya alımı varsa bedel ve satıcı kayıtları karşılaştırılabilir. Bankadan getirtilen hesap dökümünde yalnız son bakiye değil ara transferlerin tamamı istenmelidir. Paranın çocukların veya ortak konutun giderlerinde harcandığı savunuluyorsa fatura ve ödeme bağlantısı gösterilmelidir. Aynı tutar hem hesap bakiyesi hem bir malın satın alma bedeli olarak iki kez tasfiyeye eklenmemelidir.

Hukuki dayanak

İlgili hükümler: 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 219, 220, 225, 229–236; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 389 ve devamı. Maddenin güncel metni, işlem ve tebliğ tarihindeki duruma göre somut dosyada ayrıca kontrol edilmelidir.

İlgili okuma: boşanmada mal paylaşımı hesabı.

İlgili konular için Aile Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.

Resmî kaynaklar: Türk Medeni Kanunu (4721)