Boşanma Protokolünde Araç Plakası Yanlış Yazıldı: Devir Taahhüdü Nasıl Düzeltilir?

Boşanma protokolünde araç plakası yanlış yazılmışsa, önce hatanın yalnız protokolde mi, mahkemenin hüküm fıkrasında mı, yoksa her ikisinde mi bulunduğu belirlenmelidir. Şasi numarası ve tescil kayıtları hangi aracın kararlaştırıldığını açıkça gösterebiliyorsa bir yazım hatasının düzeltilmesi değerlendirilebilir. Ancak düzeltme veya tavzih adıyla başka bir araç seçilemez, yeni devir borcu kurulamaz veya mevcut hakkın kapsamı değiştirilemez. HMK m.304, 305 ve 305/A farklı sorunları düzenler. Protokolün imzalanması da tescilli aracın mülkiyetinin her durumda kendiliğinden geçtiği anlamına gelmez. Doğru yol, protokol, duruşma tutanağı, karar ve araç kayıtlarının karşılaştırılmasıyla seçilir; sadece bir plaka hanesi üzerinden bütün boşanma anlaşması hakkında kesin sonuç çıkarılmamalıdır.

Araç plakası yanlış olduğunda önce hangi belge kontrol edilir?

İmzalanmış protokol ile mahkemenin kısa kararı ve gerekçeli kararındaki hüküm fıkrası birlikte okunmalıdır. Protokolde doğru plaka bulunmasına rağmen hükme bir rakam yanlış aktarılmış olabilir. Başka olayda iki belge de eski plakayı kullanıyor olabilir. Üçüncü durumda ise araç cümlesi protokolde bulunmasına rağmen hükmün kapsamına nasıl alındığı belirsiz kalabilir. Bu farklılıklar aynı düzeltme başvurusuyla otomatik çözülmez.

Belgenin tarihi ve mahkemeye sunulan sürümü önemlidir. Eşlerin kendi bilgisayarında bulunan taslakla dosyaya sunulmuş ve kabul edilmiş metin farklı olabilir. Duruşmada yapılan değişiklikler de tutanak üzerinden görülür. Aracın kime, hangi tarihte, bedelli veya başka bir yükümlülük karşılığında devredileceği cümlenin tamamıyla belirlenir. Yalnız plakanın kopyalanması, asıl devir borcunu göstermeyebilir. İnceleme, hangi hakkın zaten kararlaştırıldığını ve hangi ifadenin yanlış aktarıldığını ortaya koymalıdır. Mevcut belgeler değiştirilmeden, karşılaştırmaya esas kopyaları korunmalıdır.

Plaka, şasi numarası ve tescil kaydı neden birlikte okunmalı?

Plaka aracı tanımlayan önemli bilgidir; ancak aracın geçmişte veya sonraki işlemde plakası değişmiş olabilir. Şasi numarası, marka, model, tescil bilgisi ve kayıt tarihleri aynı araca ilişkin bağlantının araştırılmasında kullanılır. Protokol düzenlendiği tarihteki kayıtla güncel kayıt yan yana konulur. Bir rakam farkının basit yazım yanlışı olduğunu söylemek için dosyada hangi araca ilişkin iradenin oluştuğu açıklanmalıdır.

Şasi numarasının yazılı olması her uyuşmazlığı tek başına ortadan kaldırmaz; onun da doğru araçla eşleşmesi gerekir. Eşlerden birinin aynı marka iki otomobili bulunabilir veya protokoldeki plaka üçüncü kişinin aracına ait olabilir. Bu durumda hangi bilginin hatalı ve hangisinin doğru olduğu araştırılır. Sadece benzer renk veya model, kesin araç seçimi anlamına gelmez. Kayıt değişimiyle araç değişiminin ayrılması, yeni kazandırma oluşturulmadan gerçek devir konusunu belirlemeye yardımcı olur. Düzeltme talebi, mümkünse tarihli resmi kayıtlarla desteklenmelidir.

Hüküm verilmeden fark edilen hata nasıl açıklığa kavuşturulur?

Anlaşmalı boşanmada TMK m.166/3, hâkimin tarafları bizzat dinlemesini, iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesini ve mali sonuçlarla çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmasını arar. Araçla ilgili yanlışlık hükümden önce fark edilmişse, tarafların gerçek anlaşmayı açık biçimde ortaya koyması önemlidir. Düzeltilmiş metnin hangi sürümün yerini aldığı ve hangi araç için kabul verildiği belirgin olmalıdır.

Bir eşin kendi başına plaka değiştirmesi, diğer eşin farklı araca veya farklı devir şartına razı olduğunu göstermez. Mahkeme gerekli gördüğü değişikliği değerlendirir; anlaşmalı boşanma için değişikliklerin taraflarca kabulü koşulu dikkate alınır. Dosyaya açıklama sunmakla araç mülkiyetinin o anda devredilmesi aynı işlem değildir. Hangi düzenlemenin hükme geçtiği daha sonra kontrol edilir. Hata henüz karar oluşmadan açıklığa kavuşturulduğunda, karar sonrası tashih ve tavzih tartışmasına ihtiyaç azalabilir; yine de mahkemenin değerlendirmesi ve resmi devir süreci korunmalıdır.

HMK 304 uyarınca hangi plaka hatası tashih konusu olabilir?

HMK m.304, hükümdeki yazı ve hesap hataları ile benzeri açık hataların mahkemece resen veya taraf talebiyle düzeltilebilmesini düzenler. Protokol, duruşma ve kayıtların açıkça aynı aracı göstermesine rağmen hükümde rakamın yanlış yazılması bu kapsamda değerlendirilebilir. İncelemenin konusu yeni araç seçmek değil, mevcut hükmün açık yazım yanlışını gidermektir. Hatanın açıklığı somut dosyayla gösterilmelidir.

Hüküm tebliğ edilmişse hâkim tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davete rağmen gelinmezse dosya üzerinden karar verilebilmesi hükümde düzenlenir. Bu nedenle tashih isteminin diğer tarafla hiçbir usul işlemi yapılmadan mutlaka aynı gün sonuçlanacağı vaat edilmemelidir. Verilen tashih kararının ilgili hüküm nüshaları ve suretleriyle bağlantısı da kanunda gösterilir. Başvuru, yanlış yazılan haneyi, doğru bilgiyi ve bunu ispatlayan dosya kaydını açıkça belirtmelidir. Bir hakkın kime verildiğini veya devir karşılığını değiştiren istem, basit plaka düzeltmesi olarak sunulmamalıdır.

Tavzih plaka belirsizliğini giderirken hangi sınırı aşamaz?

HMK m.305, hüküm yeterince açık değilse, icrasında tereddüt doğuruyorsa veya birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa açıklama ve tereddüdün giderilmesini düzenler. Taraflardan her biri, icra tamamlanıncaya kadar uygun istemde bulunabilir. Araç tanımının farklı bölümlerinin aynı mı yoksa ayrı mı aracı gösterdiği konusunda hükmün uygulanması tereddüt yaratabilir. Ancak her uyuşmazlık yalnız açıklama ihtiyacı değildir.

M.305/2, hükümde tanınan hakların ve yüklenen borçların tavzihle sınırlandırılamayacağını, genişletilemeyeceğini ve değiştirilemeyeceğini açıkça söyler. Hükümde bir aracın devri varken tavzihle ikinci otomobil istenemez. Devir şartı veya tarafın borcu da sırf daha uygun sonuç sağlamak için yeniden kurulamaz. Talep, mevcut hükmün anlamını açıklamakla yeni bir sonuç oluşturmak arasındaki sınırı göstermelidir. Plaka cümlesinin belirsizliği, sınırsız karar değiştirme yetkisi vermez. Tashih ile tavzih farklı hukuki koşullara dayanır; dilekçenin adı yerine istenen gerçek sonuç değerlendirilir.

Araç devri hakkında hiç karar verilmediyse tamamlama mümkün mü?

HMK m.305/A, yargılamada ileri sürülmüş veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olduğu hâlde tamamen ya da kısmen kararsız bırakılmış hususlarda ek karar istemini düzenler. Taraflardan her biri nihai kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde başvurabilir. Dolayısıyla hükmün tamamlanması, plakanın yazı hatasıyla aynı kurum değildir. Önce gerçekten hakkında karar verilmemiş bir husus bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Protokolün dosyada yer alması, her maddesinin hangi kapsamla hükme geçtiğini araştırmayı gereksiz yapmaz. Hüküm protokolü belirli biçimde kabul etmiş veya bazı yükümlülükleri ayrıca yazmış olabilir. Metin bütünüyle görülmelidir. Tamamlama, hiç ileri sürülmemiş yeni araç devri talebini sonradan hükme ekleme yöntemi değildir. Bir aylık süre de bütün tashih ve tavzih başvurularına ortak süre olarak sunulamaz. Ek karara karşı kanun yoluna başvurulabileceği hükümde düzenlenir. Süre geçmiş veya koşul tartışmalıysa mevcut hakkın hangi başka yolla ileri sürülebileceği ayrı incelenmelidir.

Aynı araç iki farklı plakayla görünüyorsa nasıl bağlantı kurulur?

Protokol tarihinden sonra plaka değişmişse eski ve güncel kayıtların aynı şasi numarası ve aynı araçla bağlantısı araştırılır. Eski plaka üzerinden yapılmış anlaşmanın konusu, sadece yeni plaka bulunması nedeniyle mutlaka ortadan kalkmaz. Buna karşılık yeni kayıt başka bir araca aitse, yalnız sahibinin aynı kişi olması eski devir borcunun kendiliğinden o araca taşındığını göstermez. Plaka değişikliğiyle araç satılıp başka araç alınması farklı olaylardır.

Kayıt geçmişi, işlem tarihleri ve mevcut malik birlikte gösterilir. Dilekçede “plaka değişti” denilirken hangi işlemin bu değişimi yarattığı açıklanmalıdır. Mülkiyet değişmişse üçüncü kişinin hakları ve uygun talebin niteliği ayrıca değerlendirilir. Bir eşin yeni aracı daha çok kullanması veya daha değerli olması, kararlaştırılmış malın yerine onu seçme hakkı sağlamaz. Resmi bağlantı çizelgesi, aynı aracın izlenmesine yardımcı olur; kendi başına yeni mülkiyet hakkı oluşturmaz. Yanlışlığın giderilmesiyle sonraki devirlerin sonuçları birbirinden ayrılır.

Protokol imzası tescilli aracın noter devri yerine geçer mi?

Karayolları Trafik Kanunu m.20/d, tescilli araçların olağan satış ve devirlerinin noterler tarafından yapılmasını ve ilgili vergi, borç ve kısıtlayıcı kayıt koşullarını düzenler. Bu nedenle eşlerin bir protokol imzalamasıyla olağan resmi araç devir işlemi aynı değildir. Protokolde devir taahhüdünün bulunması, aracın kaydının hiçbir başka işlem veya hukuki inceleme gerekmeksizin otomatik değiştiği anlamına gelmez.

Mahkeme hükmünün niteliği, uygulanabilirliği ve icra yolu ayrıca değerlendirilir. Noter dışında yetkili kamu makamlarının satış işlemleri gibi kanundaki özel yollarla olağan taraf devri karıştırılmamalıdır. Somut kararda hangi yükümlülüğün kurulduğu ve araç kayıtlarının hangi hukuki belgeyle değiştirileceği incelenir. Plaka düzeltmesi yapılmış olması, mevcut haczi, devri kısıtlayan kaydı veya diğer işlem koşullarını kendiliğinden kaldırmaz. Eşlerin devir borcuyla trafik tescilinin resmi süreci bağlantılı fakat ayrı konulardır. Başvuru öncesi karar ve kayıtların birlikte görülmesi uygulanabilir talebin belirlenmesini sağlar.

Araç üçüncü kişiye ait veya satışla elden çıkmışsa ne değişir?

Protokolde yazılı aracın maliki eşlerden biri olmayabilir. Şirket aracı, kiralanmış araç veya daha önce başka kişiye satılmış otomobil örnekleri bu nedenle araştırılır. Yanlış plaka düzeltmesi, üçüncü kişiye ait mülkiyeti eşlerden birine verip sonra diğerine devretme yetkisi oluşturmaz. Protokolün tarafları dışındaki kişinin hakkı ayrı hukuki kurallarla korunur. Aracın kimde bulunduğu ile resmi ve hukuki malikinin kim olduğu aynı soru değildir.

Devir taahhüdünden sonra satış yapılmışsa, satış tarihi ve koşulları mevcut yükümlülükle karşılaştırılır. Uygun ifa, bedel, zarar veya başka talebin bulunup bulunmadığı somut sözleşme ve hüküm üzerinden incelenir. Her satışın kesin iptali veya otomatik araç yerine bedel ödenmesi sonucu söylenemez. Tashih ve tavzih, üçüncü kişinin işlemini tek başına ortadan kaldıran genel yollar değildir. Doğru muhatap ve talep sonucu belirlenmelidir. Malın elden çıkması, basit rakam hatasından farklı bir uygulama ve sorumluluk sorunu yaratabilir.

İcra aşamasında plaka hatası tek taraflı değiştirilir mi?

İlamın icrasında araç tanımının yanlışlığı sorun yaratıyorsa, mevcut hükmün sınırları korunmalıdır. Tarafın takip talebine başka plakayı yazması, mahkeme hükmünün hukuken düzeltilmesiyle aynı değildir. Yeni yazılan bilgi gerçekten aynı araca mı ilişkindir, yoksa farklı bir mal mı istenmektedir sorusu önemlidir. İcra makamından, mahkemenin kurmadığı yeni bir devir borcunu kendiliğinden oluşturması beklenemez.

Uygun durumda hükmü veren mahkemeden tashih veya tavzih değerlendirmesi istenebilir; kararın ilgili icra dosyasına etkisi ayrıca ele alınır. Başvuru yapılması takibin bütün işlemlerini otomatik durdurmaz. Mevcut icra işlemi, itiraz veya başka kısa süreli yol varsa bunlar kendi koşullarıyla takip edilir. Araç teslimi, mülkiyet devri ve para alacağı aynı tür işlem olmayabilir. Dilekçede hangi işlemin yanlış tanım nedeniyle yapılamadığı gösterilmelidir. Takip dosyası ile mahkeme dosyasını birlikte okumak, düzeltmenin gerçek ihtiyaca yönelmesini sağlar.

Düzeltme başvurusu istinaf süresini kendiliğinden durdurur mu?

Tashih, tavzih veya tamamlama istemiyle kanun yolu başvurusu aynı işlem değildir. Bunlardan birini yapmak, diğer sürelerin her durumda otomatik durduğu veya yeniden başladığı anlamına gelmez. Hükmün hangi bölümü tartışılıyor, karar ne zaman ve nasıl tebliğ edildi, hangi kanun yolu açık soruları ayrı incelenmelidir. Bir plaka yanlışlığını tartışırken devir borcunun esası hakkındaki başvuru hakkı gözden kaçırılmamalıdır.

HMK m.345, genel istinaf süresini iki hafta ve başlangıcı ilamın usulüne uygun tebliği olarak düzenler; özel kanun hükümleri saklıdır. Eski kararlar ve ilgili geçiş hükümleri somut tarih üzerinden değerlendirilir. HMK m.305/A’daki bir ay, farklı kapsamlı tamamlama isteminin süresidir. Tavzihin icra tamamlanıncaya kadar istenebilmesi de bütün kanun yollarını aynı süreye dönüştürmez. Kararın kesinleşmesi ve araç yükümlülüğünün uygulanmasıyla ilgili koşullar dosyada görülmelidir. Süre hesabı, yalnız tarafların protokolü imzaladığı güne bakılarak yapılmamalıdır.

Varsayımsal örnek: doğru şasi, hükümde yanlış son rakam

Örnek varsayımsaldır: Eşlerin kabul ettiği protokolde araç plakası ve şasi numarası doğru yazılıdır. Duruşmada aynı araç devri kabul edilmiş, hükümde ise plakanın son rakamı yanlış aktarılmıştır. Araç kayıtları da protokoldeki aracı gösterir. Bu olayda mevcut hükmün açık yazım yanlışı olup olmadığı HMK m.304 çerçevesinde incelenebilir. Talep, yeni araç seçmek yerine aynı kararlaştırılmış malın doğru tanımını göstermeye yönelir.

Dilekçeye protokol, ilgili tutanak, hüküm ve tescil kaydı birlikte eklenir. Hüküm tebliğ edilmişse tarafların dinlenmesine ilişkin kural gözetilir. Sonuç, mahkemenin dosyadaki açıklığı değerlendirmesine bağlıdır. Düzeltme kararı verilse bile resmi devir koşulları ve mevcut araç kayıtları ayrıca kontrol edilir. Varsayımsal örnek, protokolün bütünüyle yeniden kurulmasıyla bir rakamın düzeltilmesi arasındaki farkı gösterir. Aynı şasiye ilişkin bağlantı yoksa veya belgeler başka araçları işaret ediyorsa bu açıklık peşinen kabul edilemez.

Varsayımsal örnek: iki otomobilden hangisinin devri kararlaştırıldı?

İkinci varsayımsal olayda eşlerden birinin aynı marka iki otomobili vardır. Protokolde birinin plakası, diğerinin modeli yazılmış; şasi numarası belirtilmemiştir. Hüküm de bu ifadeyi tekrar etmiştir. Diğer eş daha değerli otomobilin kendisine verilmesini istemektedir. Burada salt bir rakam değişikliği yapılarak ekonomik tercih oluşturulamaz. Gerçek anlaşma, dosyadaki açıklamalar ve hükmün kapsamıyla araştırılmalıdır.

Hükümdeki tereddüt mevcut hakkın anlamıyla giderilebiliyorsa tavzih koşulları değerlendirilebilir. Fakat yeni araç veya yeni borç oluşturulması m.305/2’nin sınırını aşabilir. Uyuşmazlığın esası başka uygun hukuki talep gerektirebilir. İki tarafın anlatımı ve belgeleri görülmeden hangi otomobilin kesin verileceği açıklanamaz. Örnek, tashih adı verilen her istemin aslında açık yazım düzeltmesi olmayabileceğini gösterir. Mevcut anlaşmayı belirlemekle onu sonradan değiştirmek farklıdır. İlgili talebin kapsamı ve süresi, doğru usul seçilerek değerlendirilmelidir.

Başvuru dosyası hangi karşılaştırma ve belgelerle hazırlanmalı?

Protokolün mahkemeye sunulan sürümü, duruşma tutanağı, kısa karar, gerekçeli karar, tebliğ ve kesinleşme kayıtları bir araya getirilir. Araç için eski ve güncel tescil bilgisi, plaka değişimi, şasi numarası ve varsa satış kaydı hazırlanır. Hangi belgede hangi bilgi yazıldığı bir karşılaştırmada gösterilir. Yanlışlık mı, belirsizlik mi, kararsız bırakılmış husus mu, yoksa yeni hak talebi mi bulunduğu açıkça belirtilir.

Tashih, tavzih ve tamamlama için ilgili hükmü veren mahkemeye yönelik usul değerlendirilir; HMK m.306’daki karşı tarafa bildirim ve karar düzeni uygun istemde dikkate alınır. Yeni dava veya icra işlemi gerekiyorsa görev, yetki, taraf ve talep koşulları ayrıca incelenir. Başka şehirdeki araç ve eşler, aynı kaydın takip edilmesini ve temsil belgelerinin hazırlanmasını gerektirebilir. Belgeler üzerinde sonradan oynama yapılmadan doğru kayıt korunmalıdır. Hazırlığın amacı, gerçekten kararlaştırılmış aracın ve mevcut devir borcunun uygulanmasını sağlamak; plaka hatasını yeni bir mal paylaşımı fırsatına dönüştürmemektir.

Sık sorulan sorular

Boşanma protokolünde araç plakası yanlışsa devir hakkı otomatik biter mi?

Otomatik sonuç yoktur. Protokol, hüküm ve araç kayıtları birlikte incelenir. Açık yazım yanlışı, belirsizlik, kararsız bırakılmış husus ve yeni hak talebi birbirinden ayrılmalıdır.

Hükümdeki açık plaka hatası tashih edilebilir mi?

HMK m.304 kapsamında açık yazı veya benzeri hata değerlendirilebilir. Doğru araç ve mevcut irade dosyayla gösterilmelidir; tashihle yeni araç veya yeni borç oluşturulamaz.

Tavzihle protokoldeki araç yerine daha değerli araç istenebilir mi?

HMK m.305/2 uyarınca hükümdeki hak ve borçlar tavzihle genişletilemez, sınırlandırılamaz veya değiştirilemez. Mevcut hakkın açıklanmasıyla yeni araç seçmek aynı değildir.

Araç devri hakkında hiç karar verilmediyse bir aylık süre neye ilişkindir?

HMK m.305/A, ileri sürülmüş veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gereken kararsız hususlarda nihai kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ek karar istemini düzenler. Koşullar ayrıca incelenir.

Protokolü imzalamak noter araç devri yerine her durumda geçer mi?

Hayır. Devir taahhüdü, mahkeme hükmünün uygulanması ve resmi araç devir işlemi ayrı değerlendirilir. KTK m.20/d kapsamında olağan tescilli araç satış ve devirleri için noter ve ilgili kayıt koşulları vardır.

Resmî kaynaklar ve ilgili açıklamalar

• 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu — güncel Adalet mevzuatı: m.166/3
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — güncel Adalet mevzuatı: m.304, 305, 305/A, 306, 345 ve ilgili geçiş hükümleri
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — güncel Adalet mevzuatı: m.20/d

• Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Bulunmalıdır?
• Anlaşmalı Boşanma Protokolüne Uyulmazsa Nafaka, Tapu ve Ödeme Nasıl İstenir?
• Anlaşmalı Boşanmada Hâkim Protokolü Değiştirirse Eşler Reddedebilir mi?

Hukuki değerlendirme için kabul edilmiş protokol, hüküm ve aracın tescil geçmişi birlikte hazırlanmalıdır. Mersin merkezli ofisimiz, ilgili mahkemelerin görev ve yetki kuralları ile gerekli vekâletname koşullarını gözeterek Türkiye genelinde boşanma anlaşmasının uygulanmasına ilişkin hukuki destek planlayabilir. İletişim sayfasından dosya incelemesi için ulaşabilirsiniz. Açık hatayı düzeltmekle yeni devir yükümlülüğü kurmak arasındaki sınırı korumak, uygun talebin belirlenmesine yardımcı olur.

Hazırlayan: Av. Emirhan Keskin. Hukuki çerçeve kontrol tarihi: 30 Eylül 2026.