Borcu Ödedim: Araçtaki Yakalama ve Haciz Şerhi Nasıl Kaldırılır?

İcra borcunun alacaklıya veya dosyaya ödenmesi, araç kaydındaki haciz ve yakalamanın aynı anda silindiği anlamına gelmez. Önce borcun tam kapanıp kapanmadığı ve şerhlerin hangi dosyaya ait olduğu kontrol edilir.

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• Ödeme neden araç kaydına hemen yansımaz: Ana para ödenmiş olsa da takip faizi, vekâlet ücreti, tahsil harcı veya masraf kalemi dosyada açık görünebilir.
• İcra müdürlüğünden ne talep edilir: İlgili dosyaya dekont ve ödeme açıklamasıyla başvurularak güncel kapak hesabı ve tam ödeme hâlinde araç haczinin kaldırılması istenir.
• Alacaklı “ödenmedi” diyorsa ne ispatlanır: Ödemenin alacaklının doğru hesabına ve hangi icra dosyası borcuna ilişkin yapıldığı gösterilmelidir.
• Şerh kalkmadan araç satılabilir mi: Noter ve trafik sistemi üzerindeki satış kısıtları işlem yapılmasını engelleyebilir; hangi kaydın satışa engel olduğu resmî sorguyla belirlenmelidir.
• Hukuki dayanak: İlgili konular için İcra Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.

Ödeme neden araç kaydına hemen yansımaz?

Ana para ödenmiş olsa da takip faizi, vekâlet ücreti, tahsil harcı veya masraf kalemi dosyada açık görünebilir. Ayrıca araç üzerinde başka icra dosyasından konulmuş haciz yahut vergi dairesinden gelen ayrı kayıt bulunabilir. Ödemeyi alacaklıya doğrudan yaptıysanız bankadaki dekontun icra dosyasına sunulması ve alacaklının tahsil beyanı önemlidir. UYAP’taki dosya borcu, ödemenin tarihi ve haciz şerhinin dayandığı icra müdürlüğü aynı tabloda karşılaştırılmalıdır. “Tek borcu ödedim” bilgisi, diğer kayıtların hukuken dayanağını ortadan kaldırmaz.

İcra müdürlüğünden ne talep edilir?

İlgili dosyaya dekont ve ödeme açıklamasıyla başvurularak güncel kapak hesabı ve tam ödeme hâlinde araç haczinin kaldırılması istenir. Araç için yakalama veya muhafaza talimatı verilmişse bunun kaldırılmasına yönelik karar ve gerekli elektronik bildirim de açıkça talep edilmelidir. Şerhin trafik tescil sisteminde işlendiği tarih ile kaldırma müzekkeresinin gönderildiği tarih farklı olabilir. İcra müdürlüğünün talebi işleme alıp almadığını, kararın hangi kuruma iletildiğini ve cevabın dosyaya gelip gelmediğini kontrol edin. Fizikî yakalama nedeniyle araç yedieminde ise muhafaza ve teslim masrafları ayrıca hesaplanabilir.

Alacaklı “ödenmedi” diyorsa ne ispatlanır?

Ödemenin alacaklının doğru hesabına ve hangi icra dosyası borcuna ilişkin yapıldığı gösterilmelidir. Dekont açıklaması, ödeme emri, borcun kaynağı olan sözleşme ve varsa yazılı sulh protokolü birlikte sunulur. Mahsup tartışmasında birden fazla takip veya kısmi ödeme varsa tarih sıralaması kritik olabilir. Borç gerçekten söndürülmüş olduğu hâlde haczin sürmesi iddiasında icra müdürlüğüne yazılı talep ile somut karar alınması, gerektiğinde işlemi icra mahkemesi önünde şikâyet etmeye elverişli bir kayıt oluşturur. Sözlü telefon görüşmesi veya ekran görüntüsü tek başına hesap mutabakatı sayılmaz.

Şerh kalkmadan araç satılabilir mi?

Noter ve trafik sistemi üzerindeki satış kısıtları işlem yapılmasını engelleyebilir; hangi kaydın satışa engel olduğu resmî sorguyla belirlenmelidir. Kaldırma kararı verilmiş olsa da kayıtta teknik gecikme varsa icra müdürlüğü ve tescil birimi arasındaki bildirimin durumunu araştırın. Tüm hacizler ve yakalama kayıtları kalkmadan alıcıya temiz devir sözü vermek yeni bir borç veya tazminat uyuşmazlığı doğurabilir. Dosyanın kapandığına ilişkin karar, güncel araç kaydı ve yediemin teslim belgesi birlikte saklanmalıdır. Kesin çözüm, her şerhi onu koyan dosyada ayrı ayrı kaldırmaktır.

Örneğin araç sorgusunda iki farklı icra müdürlüğünden haciz ve birinden yakalama görünüyorsa yalnız son ödeme yapılan müdürlüğe başvurmak bütün kayıtları temizlemez. Her şerhin koyan kurumunu, dosya numarasını ve tarihini ayrı tabloya yazın. Kapanmış dosyada fek kararı bulunup elektronik tescile işlenmemişse iletim zincirini araştırın; açık dosyada ise doğru bakiye ve ödeme belgesini ortaya koyun. Yakalama kaydının kaldırılması için sırf haciz fekki talebiyle yetinmeyin. Araç yediemindeyse fizikî teslimin ayrı gider ve tutanak gerektirebileceğini, satış randevusu almadan önce kayıtların güncelliğini kontrol etmeyi unutmayın.

Ödeme sonrası yalnız araç değil banka hesabı da bloke görünüyorsa hesap haczi ve haczedilmezlik şikâyeti için farklı kayıtların kaldırılması gerekebilir.

Hukuki dayanak

• İcra ve İflâs Kanunu (2004), m. 16, 59, 78 ve haczin kapsamına ilişkin m. 85.

İlgili konular için İcra Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)