Bilgi Edinmeyle Başkasının Sağlık Kaydı Alınabilir mi?

Bir kamu kurumuna bilgi edinme başvurusu yapmak, başka kişinin sağlık kayıtlarına sınırsız erişim hakkı vermez. 4982 sayılı Kanun’un 21. maddesi, izin verilen haller saklı olmak üzere sağlık bilgileri ve özel hayatın gizliliği kapsamında haksız müdahale oluşturacak kayıtları bilgi edinme kapsamı dışında tutar. Yakınlık, merak veya genel bir uyuşmazlık iddiası bu sınırı kendiliğinden kaldırmaz.

Kendi hasta dosyasıyla başka kişinin dosyası

Hastanın kendisine ilişkin kayıtlara erişimi ile üçüncü kişinin bir başkasının raporlarını istemesi farklıdır. Hastanın Tıbbi Dosya ve Görüntülerine Erişim Hakkı yazısı hastanın kendi dosya ve görüntülerine erişim hakkını ele alır. Hastanın kendi konumuna ilişkin kurallar, başkasının teşhis veya tedavi bilgisini almak isteyen kişiye aynen uygulanmamalıdır. Başvurunun kimin verisine ve hangi hukuki yetkiye dayandığı açık gösterilmelidir.

Bir aile üyesinin bütün tedavi kaydını istemesi halinde de temsil, kişinin izni ve özel mevzuat değerlendirilir. “Yakınıyım” cümlesi tek başına her belgeyi teslim alma yetkisi değildir. Geçerli temsil belgesi bulunduğu iddiası varsa kapsamı ve ilgili işlemle bağlantısı incelenir. Kurumun kimliği veya yetkiyi doğrulaması, bilginin yanlış kişiye açıklanmasını önleme amacı taşır.

Kamu yararı sözü rızayı kaldırır mı?

21. madde, kamu yararının gerektirdiği hallerde kişisel bilgi ve belgelerin açıklanmasını belirli şartlara bağlar. İlgili kişiye en az yedi gün önceden haber verilmesi ve yazılı rızasının alınması gerekir. Bu hükümde kamu yararı, tek başına izin almadan bütün sağlık bilgisini paylaşma yetkisi olarak düzenlenmemiştir. Kanundaki bildirim ve yazılı rıza koşulları birlikte okunmalıdır.

Kişinin izin verdiği durumlarda da iznin kapsamı önemlidir. Belirli bir raporun belirli amaçla paylaşılmasına verilen izin, bütün yaşam boyu sağlık kayıtlarının herkese açılması anlamına gelmez. Kurum, hangi bilgi ve belgenin hangi başvurucuya verileceğini somutlaştırmalıdır. Rıza belgesindeki kimlik, tarih ve kapsam farklı bir kişi veya işlem için kullanılamaz.

Belgenin bir kısmı açıklanabilir mi?

9. madde, gizli veya açıklanması yasak bilgiyle açıklanabilir kısmın birlikte bulunduğu ve ayrılabildiği belgelerde korunan bölüm çıkarıldıktan sonra erişimi düzenler. Dolayısıyla başka bir kişinin sağlık bilgisi bulunan her evrakın tamamı her durumda kapalı olmak zorunda değildir. Ancak yalnız adın kapatılması, kişi diğer ayrıntılardan belirlenebiliyorsa yeterli koruma sağlamayabilir. Belgenin gerçek içeriği ve ayrılabilirliği değerlendirilir.

Örneğin kamu hastanesinin belirli bir hizmete ilişkin genel istatistiği ile bir hastanın adı, teşhisi ve ilaç listesini içeren dosya aynı bilgi değildir. Mevcut açıklanabilir istatistik talebi başka koşullarla incelenebilir. Kurumdan başvurucu için yeni analiz hazırlatmak ise bilgi edinmenin ayrı kapsam sınırına tabidir. İstenen belgenin türünü net yazmak, gereksiz mahrem veri talebini önler.

Dava için gerekli bilgi nasıl araştırılır?

Bir uyuşmazlıkta başkasının sağlık kaydının delil olabileceğinin ileri sürülmesi, bilgi edinme yoluyla doğrudan teslimin kesin şartı değildir. İlgili yargısal usulde mahkemeden kayıt getirtilmesi gibi yollar ayrı değerlendirilir. Hangi vakıa için hangi kayıt gerektiği somutlaştırılmalı; ilgisiz bütün geçmişi içeren geniş talep kurulmasından kaçınılmalıdır. Yargısal araştırma ile kurumun bilgi edinme cevabı aynı işlem değildir.

Hastane Çalışanı Sağlık Dosyasına Yetkisiz Erişti: Erişim Kaydı Nasıl İstenir? yazısı hastane çalışanının yetkisiz erişiminde erişim kaydı istemini ele alır. O konu, bir başkasının teşhisini öğrenmekten farklıdır. Ret halinde ilk dilekçe, istenen belge, ileri sürülen izin veya temsil ve kurumun gerekçesi birlikte hazırlanmalıdır. Talep gerçekten açıklanabilir bölümle sınırlandırılabiliyorsa bu seçenek belirtilir. Sağlık kaydının gizliliği, bilgi edinmenin hukuki kapsamı içinde somut belge ve yetki üzerinden değerlendirilmelidir.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Hukuki kaynaklar

• 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu — EGO Genel Müdürlüğü — m.9,21