İş Kazasını İşveren SGK’ya Bildirmezse İşçi Ne Yapabilir?

Kısa cevap: İş kazasını işveren SGK’ya bildirmezse işçi SGK’ya yazılı başvurabilir; bildirim yükümlülüğü hizmet akdiyle çalışan (4/a) işçi bakımından işverene aittir. İşveren bildirim yapmadı diye işçi üç iş gününün sonunda hakkını kaybetmez. İşçi önce tedavisini ve tıbbi kayıtlarını güvenceye almalı; ardından olayı ve işverenin bildirim yapmadığını belgeleriyle birlikte Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne veya Sosyal Güvenlik Merkezine yazılı olarak iletip iş kazası yönünden inceleme istemelidir. ALO 170 üzerinden ihbar ve şikâyet kaydı oluşturmak da mümkündür. Ancak işçinin dilekçesi, işverenin kanuni bildirim yükümlülüğünün yerine geçtiği anlamına gelmez.

Bu yazı, “Patron kazayı saklıyor”, “Hastaneye ev kazası yazdırıldı” veya “Sigortam yapılmamıştı” diyen işçi için izlenecek yolu ele alır. Genel iş kazası tazminat davası rehberinden farklı olarak odak, bildirilmeyen kazanın kayıt altına alınmasıdır. Anlatım 4/a işçilerine yöneliktir; 4/b için bildirim kuralı farklıdır.

İş kazası bildirimi kimin görevidir, süre ne zaman biter?

5510 sayılı Kanun’un 13. maddesi ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 14. maddesi kapsamında işveren, 4/a sigortalısının iş kazasını kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluğa derhâl, SGK’ya ise kural olarak kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir. SGK’nın örneğinde pazartesi meydana gelen kazanın Kuruma bildirimi en geç perşembe, çarşamba meydana gelen kazanın bildirimi en geç sonraki pazartesi yapılır. Olay işverenin kontrolü dışında gerçekleşmiş ve işverenin bilgi edinmesine engel bir durum varsa 5510 bakımından öğrenme tarihi ayrıca değerlendirilir. Bu istisna her geç bildirim için otomatik bir ek süre değildir; olayın koşulları araştırılır.

İşveren elektronik İş Kazası ve Meslek Hastalığı e-Bildirim uygulaması veya Kurumun belirttiği diğer yollarla bildirimde bulunur. Bu e-Bildirim ekranı işverenin işlemine yöneliktir. İşçi kendi e-Devlet hesabında aynı işveren formunu dolduramadığı için beklememelidir; SGK’ya yazılı başvuru yapıp kayıt numarasını almalıdır. Sağlık hizmeti sunucusunun kazayı SGK’ya bildirmesine ilişkin ayrı yükümlülük de işverenin görevini kaldırmaz. SGK’nın iş kazası açıklaması bildirim sürelerini ve başvuru biçimlerini gösterir.

İşveren bildirmediyse ilk gün hangi adımlar atılmalı?

1. Sağlık yardımını geciktirmeyin. Acil servise veya uygun sağlık kuruluşuna başvururken yaralanmanın nerede, hangi işi yaparken ve nasıl olduğunu doğru anlatın. Tedaviyi işverenin onayına veya bildirim numarasına bağlamayın.
2. Sağlık kaydını inceleyin. İlk muayene kaydı, epikriz, istirahat raporu, tetkikler ve reçetelerde kazanın öyküsünün doğru yazılıp yazılmadığını kontrol edin. “Evde düştü” şeklindeki yanlış bir kaydın düzeltilmesi için sağlık kuruluşuna yazılı başvuru yapın; kaydı kendiniz değiştirmeye çalışmayın.
3. İşverene yazılı haber verin. Olay günü, saati, görev, yer, yaralanma ve varsa tanıkları içeren kısa, gerçeğe uygun bir mesaj veya e-posta gönderin; SGK bildiriminin yapılmasını ve başvuru/evrak bilgisini isteyin. İşveren zaten olayı biliyorsa bile yazılı iz bırakmak uyuşmazlıkta yardımcı olur.
4. Delilleri koruyun. Olay yeri fotoğrafı, tanıkların iletişim bilgisi, vardiya çizelgesi, görev mesajları ve kamera kaydının bulunduğu yerleri not edin. Hukuka aykırı biçimde başkalarının hesaplarına girmeyin; silinme riski olan kayıtların muhafazasını yazılı olarak isteyin.
5. SGK’ya dilekçe verin. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine olayın incelenmesi için başvurun. Dilekçenin evrak kayıt numarasını ve eklerinin bir örneğini saklayın.

Ağır yaralanma veya ölüm halinde kolluk ve savcılık sürecinin zamanında başlaması özellikle önemlidir. İşçinin ya da yakınlarının yetkili makamlara bilgi vermesi mümkündür; bu, işverenin kolluğa derhâl bildirim borcundan ayrı değerlendirilir. Sağlık durumu önce gelir: bilinç kaybı, ciddi kanama veya başka acil belirti varsa öncelik tıbbi müdahaledir.

İşçi SGK’ya nasıl başvurur? İşveren bildirimiyle farkı nedir?

4/a işçisi dilekçesinde işyerini ve işvereni, kaza tarihini, yerini, yapmakta olduğu işi, olayın oluş biçimini, yaralanmayı, hastane bilgisini ve tanıkları açıkça yazabilir. “İşverenin iş kazası bildiriminin kontrol edilmesini, olayın iş kazası yönünden araştırılmasını, varsa kayıt ve raporların istenmesini, sonucunun tarafıma yazılı bildirilmesini talep ediyorum” ifadesi talebi somutlaştırır. İlk başvuruda her belgenin tamamı yoksa mevcut olanlar eklenir, diğer belgelerin nereden temin edilebileceği belirtilir.

İşçinin yaptığı şey olayı Kuruma haber vermek ve inceleme talep etmektir. İşverenin 5510 ve 6331 kapsamındaki süresinde bildirim yükümlülüğü böylece geriye dönük olarak ifa edilmiş sayılmaz. Kurum, hastane bildirimini, işyerinin kayıtlarını ve diğer belgeleri araştırabilir; olayın iş kazası olup olmadığına mevcut deliller üzerinden karar verir. Bir dilekçenin verilmesi, tek başına iş kazası kabulü veya tazminat kararı değildir.

Başvuruya ek olarak ALO 170 ihbar/şikâyet kanalı kullanılabilir. Telefon veya çevrim içi kayıtta başvuru numarası alın; başvurunun içeriğini ve tarihini not edin. ALO 170 kaydı yararlı bir iz bırakır, fakat tıbbi evrak ve ayrıntılı dilekçe ile SGK’ya doğrudan başvurunun yerine geçeceği varsayılmamalıdır.

SGK dilekçesinde hangi bilgiler ve belgeler bulunmalı?

Her dosyanın delili farklıdır. Aşağıdaki liste, bildirilmeyen bir kazanın nerede, ne zaman ve iş ilişkisi içinde gerçekleştiğini göstermek için başlangıç noktasıdır:

• Kimlik ve iletişim bilgileri; işverenin unvanı, işyerinin açık adresi ve biliniyorsa SGK işyeri sicil bilgisi.
• Kaza tarih ve saati; vardiya, görev, ekipman, kaza yeri ve olayın adım adım açıklaması.
• İlk başvurulan hastanenin kayıtları, epikriz, ameliyat ve görüntüleme sonuçları, istirahat ve sağlık kurulu raporları.
• İşyeri olay tutanağı varsa örneği; kolluk veya savcılık başvuru numarası; 112/ambulans ve sevk kayıtları.
• Tanıkların adları, aynı vardiyada çalışanların bilgileri, görev talimatı ve işverenle yapılan yazışmalar.
• Kamera sisteminin yeri ve kayıtların olası silinme süresi; fotoğraf, bakım ve iş güvenliği kayıtlarına dair bilgi.
• Kayıt dışı çalışma iddiası varsa ücret transferleri, işe giriş mesajları, iş kıyafeti veya kart, vardiya ve mesai kayıtları.

Delilleri sıralarken hiç görmediğiniz bir belgeyi “vardır” diye yazmayın. “Şu tarihlerde kamera kaydı tutulduğu biliniyor; ilgili görüntülerin istenmesini talep ediyorum” demek daha doğrudur. Tıbbi belgeleri sosyal medyada yayımlamak yerine yetkili mercie ve dosyayı inceleyen avukata güvenli yolla ulaştırın.

Üç iş günlük süre geçtiyse işçi artık başvuramaz mı?

Hayır. Üç iş günü, 4/a işçisi bakımından işverenin SGK’ya bildirim süresidir; işçinin bu süre dolunca iş kazası hakkını kaybettiği yönünde bir kural değildir. Buna karşılık gecikmek, kamera kayıtlarının silinmesi, tanıkların ayrılması ve ilk sağlık kaydında olayın yanlış anlatılması gibi ispat sorunları yaratabilir. Bu yüzden “işveren ceza alır, bekleyelim” yaklaşımı işçinin yararına değildir.

Örnek: İşçi pazartesi işyerinde makineye elini kaptırmış, hastaneye götürülmüş, ancak işveren perşembeye kadar Kuruma bildirim yapmamış olsun. İşçi olay tarihini, hastane kaydını ve işverene gönderdiği mesajı ekleyerek SGK’ya başvurabilir. İşverenin süresinde bildirim yapıp yapmadığı ve olayın niteliği Kurumca ayrıca incelenir. Tazminat taleplerinin zamanaşımı ise işveren bildirimindeki üç günlük süreyle aynı şey değildir; taleplerin hukuki dayanağına ve olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir.

Hastane “ev kazası” yazdıysa kayıt düzeltilebilir mi?

İlk sağlık kaydında “ev kazası”, “düşme” veya olay yerini belirtmeyen genel bir ifade bulunması başvuruyu güçleştirebilir; fakat olayın niteliğini tek başına kesin olarak belirlemez. Hasta veya yakını gerçeğe uygun olay öyküsünün kayda geçirilmesi yahut yanlışlığın usulüne uygun düzeltilmesi için hastaneye müracaat edebilir. Mevcut kaydı sildirmek veya gerçeğe aykırı yeni bir öykü oluşturmak doğru değildir. İlk kaydın neden farklı düzenlendiği, giriş saati, ambulans formu, işyerinden hastaneye götüren kişiler ve sonraki tedavi belgeleri birlikte incelenir.

Sağlık hizmeti sunucularının kendilerine intikal eden iş kazalarını SGK’ya bildirmesine ilişkin 6331 sayılı Kanun’da ayrıca düzenleme vardır. Buna rağmen hastanenin bildirimi, işverenin yükümlülüğünü kaldırmaz. İşçi sağlık kuruluşundan olay kaydının ve bildirim durumunun öğrenilmesini isteyebilir; tıbbi nitelendirmede tereddüt varsa doktorun bulguları esastır.

Sigorta girişi yapılmadıysa iş kazası başvurusu mümkün mü?

“Sigortan yok, bu yüzden kaza iş kazası sayılmaz” sözü tek başına doğru bir sonuç değildir. SGK kaydının bulunmaması ile fiilen hizmet akdiyle çalışma ayrı meselelerdir. İşçi gerçekten o işyerinde çalışıyorsa ilişkinin varlığı, kaza tarihi ve olayın iş sırasında meydana gelmesi belgeler ve tanıklarla araştırılır. Kayıt dışı çalışma iddiası SGK dilekçesinde açıkça belirtilmeli; işe başlama tarihi, ücret ve çalışma düzenine ilişkin deliller eklenmelidir.

Çalışma olgusu Kurumca kabul edilmezse hizmetin tespiti ve olayın iş kazası olarak tespiti konusunda yargı yolu gerekebilir. Bu taleplerin tarafları, süreleri ve diğer dava ile ilişkisi somut dosyaya göre kurulmalıdır. İşverenin “önce sigorta girişini geriye dönük yaparız, sonra bakarız” vaadine dayanıp sağlık ve olay delillerini toplamayı ertelemeyin. SGK kayıtlarındaki eksik bildirimlere ilişkin rehber ayrı ispat sorunlarını açıklar.

SGK olayın iş kazası olduğunu kabul etmezse ne olur?

SGK, Kuruma iletilen bilgi ve belgeleri inceleyerek olayın iş kazası niteliğini değerlendirir; gerekli gördüğünde denetim ve tahkikat yapabilir. İşçi kararın ve gerekçesinin yazılı tebliğini, hangi belge eksik görüldüğünün belirtilmesini istemelidir. Olaya ilişkin yeni bir hastane, kamera, kolluk veya tanık kaydı varsa Kuruma sunulabilir. Kurumun kabul etmediği bir olay bakımından iş mahkemesinde iş kazasının tespiti gündeme gelebilir.

SGK’nın sigorta hukuku bakımından “iş kazası” değerlendirmesiyle işverenden maddi ve manevi tazminat istenmesinin koşulları aynı değildir. Tazminat için zarar, işverenin yükümlülüğe aykırılığı ve uygun nedensellik bağı gibi konular ayrıca incelenir. Diğer taraftan SGK tarafından kaza kabul edilse bile işverenin bütün taleplerden otomatik olarak sorumlu tutulduğu söylenemez. Bu ayrım, genel işveren ve SGK sorumluluğu değerlendirmesinde de önemlidir.

İşveren kazayı bildirmezse ne tür sonuçlarla karşılaşır?

SGK’nın açıklamasına göre 4/a iş kazasının süresinde bildirilmemesi halinde, bildirimin Kuruma yapıldığı tarihe kadar sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir. Ayrıca bildirim yükümlülüğünün ihlali idari para cezasına yol açabilir. Ceza tutarı, yıl, çalışan sayısı ve işyerinin tehlike sınıfı gibi etkenlerle değişir; bu nedenle eski bir yazıdaki sabit miktar bugünkü dosyaya doğrudan uygulanmamalıdır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel ceza çizelgesi kontrol edilmelidir.

Bu yaptırımlar işçiye ödenen otomatik bir “bildirmeme tazminatı” değildir. İşçinin bedensel zarar nedeniyle tazminat istemesi ayrı hukuki koşullara bağlıdır. Bildirim yapılmamış olması, kusur ve delil değerlendirmesinde önem taşıyabilir; fakat tek başına her dosyada aynı tazminatı doğurmaz. Gerçeğe aykırı belge düzenleme, delil karartma veya ölüm ve yaralanma nedeniyle ceza hukuku yönünden inceleme gerektiren durumlar ise ayrıca yetkili makamların konusudur.

Rapor parası ve sürekli iş göremezlik hakkı kaybolur mu?

İş kazası sigortasından yararlanmak için SGK’nın belirttiği genel kural uyarınca belirli bir prim günü şartı aranmaz. Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulu raporuyla geçici iş göremezliğe uğrayan sigortalıya, iş kazası nedeniyle istirahatli olduğu günler için ödenek verilebilir. Meslekte kazanma gücü kaybının Kurum Sağlık Kurulunca en az yüzde 10 olarak tespiti ise sürekli iş göremezlik geliri bakımından ayrı bir eşiktir. Her yaralanma sürekli gelir hakkı doğurmaz.

İşverenin bildirim yapmaması işçinin tıbbi değerlendirme istemesine engel olmamalıdır. Bununla birlikte Kurumun olayla ilgili kaydı ve incelemesi tamamlanmadan ödeme gecikebilir veya uyuşmazlık çıkabilir. İşçi, istirahat raporunun SGK sisteminde görünmesini, iş kazası dosyasının durumunu ve eksik evrakı Kurumdan sorabilir. Sağlık durumu kalıcı etki bırakmışsa tedavinin seyri ve son durum belgeleriyle ilgili SGK iş kazası servisine başvuru ayrıca değerlendirilir.

İş kazası tazminatı için önce arabulucuya gitmek gerekir mi?

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davalarını zorunlu arabuluculuğun dışında tutar. Bu, tarafların uzlaşamayacağı anlamına gelmez; dava şartı olarak arabulucuya gitme zorunluluğunun bulunmadığı anlamına gelir. Aynı iş ilişkisinden kaynaklanan ücret veya kıdem tazminatı gibi farklı talepler için arabuluculuk kuralı ayrıca incelenir.

İş kazası bildirimi yapılmadığında ilk aşama çoğu zaman SGK kaydının ve iş kazası niteliğinin netleştirilmesidir. Bedensel zarar davasının ne zaman ve kime karşı açılacağı, sigortalılık kaydı, maluliyet, işveren/alt işveren ilişkisi ve olayın delilleriyle belirlenir. Ceza soruşturması veya SGK incelemesi devam ediyor diye bütün hukuki sürelerin durduğu varsayılmamalıdır.

SGK’ya verilebilecek kısa dilekçe iskeleti

Konu: Bildirilmeyen iş kazası hakkında inceleme talebi.

“[Tarih] günü [işyeri/adres] adresinde, [görev] işini yaparken [olayın kısa ve gerçek oluş biçimi] nedeniyle yaralandım. [Hastane] tarafından düzenlenen [tarih] tarihli sağlık belgelerini ekliyorum. İşverene olayı [nasıl/ne zaman] bildirdim; SGK iş kazası bildirimi yapıldığına dair bilgi verilmedi. Olayın iş kazası yönünden incelenmesini, işveren bildirim durumunun ve ilgili işyeri, hastane ve kolluk kayıtlarının araştırılmasını, mevcut ve sonradan sunacağım delillerin dosyaya alınmasını, sonucunun tarafıma yazılı olarak bildirilmesini arz ederim.”

Bu bir form veya her dosyaya uygun hazır hukuki dilekçe değildir. Kaza işyeri dışında, servis aracında veya taşeron sahasında gerçekleşmişse olayın hangi görevle bağlantılı olduğu açıklanmalıdır. Tıbbi durum nedeniyle işçi imza atamıyorsa temsil ve başvuru biçimi ayrıca değerlendirilir. Asıl önemli nokta, gerçeğe uygun kronolojiyi ve ulaşılabilir delilleri belirterek kayıt numarası alınmasıdır.

Sık sorulan sorular

İşveren “kazayı SGK’ya bildirdim” diyor; nasıl kontrol ederim?

Bildirim tarihi ve evrak/bildirge bilgisini yazılı isteyin. SGK’ya dilekçeyle başvurarak kendi olayınıza ait bildirim ve inceleme durumunun öğrenilmesini talep edin. İşverenin sözlü beyanı tek başına kayıt numarası değildir.

İş kazası hastanede yanlış kodlandıysa işçi SGK’ya yine başvurabilir mi?

Evet. İlk tıbbi kaydı, sonraki tedavi evrakını ve olayın işte meydana geldiğini gösteren delilleri birlikte sunun; yanlış kaydın düzeltilmesi için sağlık kuruluşuna da usulüne uygun başvurun. Nihai nitelendirme tüm kayıtların değerlendirilmesiyle yapılır.

İşveren üç iş gününü kaçırdıysa işçi rapor parasını hiç alamaz mı?

Yalnız işverenin geç bildiriminden hareketle “işçi haklarını kaybetti” denilemez. SGK iş kazası niteliğini, sigortalılığı ve raporu değerlendirir. 4/a yönünden geç bildirim dönemine ilişkin ödeneğin işverenden tahsili ayrı bir Kurum işlemidir.

Taşeron işçisi hangi işvereni dilekçesinde yazmalı?

Bordroda görünen işvereni ve fiilen çalışılan işyerinin/ana yüklenicinin bilgilerini, bildiği ölçüde ayrı ayrı yazmalıdır. Hukuki sorumluluk ve kimlerin taraf olacağı, sözleşme zinciri ile fiilî çalışma düzeni incelenerek belirlenir.

İşveren “iş kazası demersen işten çıkarırım” derse ne yapılır?

Baskıya ilişkin mesajları, tanıkları ve işyerinden gelen belgeleri saklayın; gerçeğe aykırı beyan veya ibra belgesini sonuçlarını anlamadan imzalamayın. Olası fesih için iş güvencesi, işe iade veya diğer işçilik hakları kendi koşul ve sürelerine göre ayrıca incelenir.

Başka şehirdeki iş kazası için Mersin’deki avukata başvurulabilir mi?

Belgelerin ilk incelemesi uzaktan yapılabilir. SGK birimi, yetkili mahkeme, yerinde delil toplama ve duruşmaya katılım somut dosyaya göre planlanır. Büro Mersin’de bulunmakla birlikte Türkiye’nin farklı illerindeki iş kazası dosyaları için başvuru ve temsil imkânı değerlendirilir.

Sonuç ve başvuru

İş kazasının saklandığından şüpheleniyorsanız tedaviyi, doğru sağlık kaydını ve tarihli delilleri önceleyin. İşveren bildirimini yazılı sorun; cevap alamazsanız SGK’ya olayın araştırılması için başvurup evrak numarası alın. Kurumun kararı, sigortalılık ve kusur/tazminat meseleleri birbirinden ayrı değerlendirilir. Belgelerinizi ve olay kronolojinizi iletişim sayfamızdan ileterek dosyanızın Mersin’den veya bulunduğunuz ilden nasıl takip edilebileceğini görüşebilirsiniz. Her somut olayın sonucu kendi delillerine ve yürürlükteki hukuka bağlıdır.

Yayınlayan: Av. Emirhan Keskin — Mersin Barosu, Sicil No: 5507. Kaynak kontrol tarihi: 29 Eylül 2026. Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya incelenmeden hukuki sonuç veya başarı garantisi vermez.

Resmî kaynaklar: SGK: İş Kazası; SGK: İşverenin Yükümlülükleri; 6331 sayılı Kanun, m. 14; ALO 170. Kaynakların son erişim/kontrol tarihi: 29 Eylül 2026.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)