Kişiye Özel Ürün Ayıplı Çıkarsa Satıcı İadeyi Reddedebilir mi?

Kişiye özel ürün, cayma hakkı kapsamı dışında olsa da ayıplı çıkması hâlinde tüketici ayıplı mal hükümlerine dayanarak iade, değişim veya onarım isteyebilir. Üzerinde isim yazan takı, ölçüye göre dikilmiş kıyafet veya özel baskılı tablo teslim edildiğinde satıcı bazen “kişiye özel ürün iade alınmaz” der. Bu cümle iki ayrı hakkı karıştırır: mesafeli alışverişte neden göstermeden cayma ve ürünün ayıplı olması nedeniyle kanundan doğan haklar. Kişisel talebe göre hazırlanan malın cayma istisnası, ayıplı mala ilişkin korumayı kaldırmaz.

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• Cayma istisnası neyi kapsar: Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallarda gerekçesiz cayma hakkına istisna öngörür.
• Ürün ne zaman ayıplıdır: Siparişte 925 ayar gümüş vaat edilip başka maden gelmesi, ismin yanlış yazılması, ölçünün talimata uymaması veya baskının sökülmesi sözleşmeye aykırılık olabilir.
• Hangi seçimlik hak kullanılabilir: 6502 sayılı Kanun ayıplı malda sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya mümkünse ayıpsız misliyle değişim haklarını düzenler.
• Satıcıya nasıl başvurulur: Ürün sayfasını, ölçü veya yazı seçimini, sipariş teyidini, paketi açarken görüntüyü ve ayıbı gösteren fotoğrafı saklayın.
• Hukuki dayanak: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.

Cayma istisnası neyi kapsar?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallarda gerekçesiz cayma hakkına istisna öngörür. Ürün gerçekten bu kapsama girmeli; sırf satıcının “özel koleksiyon” veya “sipariş üzerine” etiketi kullanması otomatik olarak istisna yaratmaz. Standart stoktan seçilip isim eklenmemiş üründe gerçek kişiselleştirme incelenir. İş yeri satışları ve mesafeli satışlar arasında cayma kuralları aynı şekilde işlemez.

Ürün ne zaman ayıplıdır?

Siparişte 925 ayar gümüş vaat edilip başka maden gelmesi, ismin yanlış yazılması, ölçünün talimata uymaması veya baskının sökülmesi sözleşmeye aykırılık olabilir. Öte yandan tüketicinin sisteme yanlış isim veya ölçü girmesi, satıcının kusurlu üretimiyle aynı değildir. Ürün tanımı, sipariş ekranı ve onay mesajı karşılaştırılmalıdır. Teslimden sonraki ilk altı ayda ortaya çıkan ayıplarda kanuni ispat kuralı da koşullarıyla dikkate alınır.

Hangi seçimlik hak kullanılabilir?

6502 sayılı Kanun ayıplı malda sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım veya mümkünse ayıpsız misliyle değişim haklarını düzenler. Kişiye özel üretimde ayıpsız mislin sağlanması fiilen veya hukuken mümkün değilse diğer uygun talepler öne çıkar. Satıcı “iade yok” yazan genel koşulla bu yasal hakları tümden kaldırmaz. Müşteri yanlış talimat vermişse talep sonucu değişebilir; uyuşmazlığı etiket yerine sipariş ve teslim arasındaki farka dayandırın.

Satıcıya nasıl başvurulur?

Ürün sayfasını, ölçü veya yazı seçimini, sipariş teyidini, paketi açarken görüntüyü ve ayıbı gösteren fotoğrafı saklayın. Satıcıya ayıbı tarif ederek seçtiğiniz hakkı yazılı bildirin. Mümkünse ürün üzerinde satıcının inceleme yapmasına elverişli durumu koruyun. 2026’da 186.000 TL altındaki tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyeti sınırı uygulanır. Özel üretim iddiası ile ayıp savunmasını ayrı başlıklarda tartışmak daha net sonuç verir.

Örneğin fotoğraflı kupadaki baskı siparişte onaylanan görselle aynıysa yalnızca hediye fikrinden vazgeçmek çoğunlukla gerekçesiz cayma istisnasıyla karşılaşır. Fakat baskı yanlış fotoğrafla yapılmışsa mesele ayıptır. Bu ayrım için onay ekranının görüntüsü önemlidir. Otomatik önizlemede görünen ürünle teslim edilen ürün arasında renk farkı varsa ekran ve baskı tekniğinin makul sınırları incelenir; her küçük ton farkı aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Satıcının siparişe başlamadan önce dosyayı düzeltme sözü verip vermediğini e-postadan kontrol edin. Ölçü, yazı ve malzeme türünün üçü de kişiselleştirilmiş olabilir; hatanın hangisinde ortaya çıktığını açık yazın. Ürünü geri gönderirken takip numarasını, paket fotoğrafını ve iade adresine ilişkin satıcı talimatını saklayın. Satıcı kusuru kabul edip tekrar üretim teklif ederse süresi ve yeni ürünün özellikleri yazılı kararlaştırılmalıdır. Başlangıçtaki seçimlik hakkınız ile uzlaşma teklifini birbirinden ayırın.

Ayıplı ürünün kişiye özel olması satıcının ayıbı incelemesini önlemez. İadeden önce ürünü kullanmayı sürdürmek ayıbın niteliğini değiştirebileceğinden mevcut durumu ve ilk fark edildiği anı kaydetmek önemlidir. Ürün siparişte vaat edilen malzemeden yapılmadıysa laboratuvar veya uzman incelemesi gerekebilir.

Kişiye özel ürün ayıplı çıkarsa

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, tüketicinin istekleri doğrultusunda hazırlanan kişiye özel ürünlerde cayma hakkını istisna tutar. Ancak bu istisna, ayıplı mal hükümlerini ortadan kaldırmaz. 6502 sayılı Kanun uyarınca kişiye özel ürün ayıplıysa tüketici sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değişim haklarından birini seçebilir. Satıcının yalnızca ürünün kişiye özel olduğunu gerekçe göstererek iadeyi reddetmesi hukuka uygun değildir. Ayıbın fotoğraflarla belgelenmesi ve satıcıya yazılı bildirim yapılması önerilir. Sonuç alınamazsa tüketici hakem heyetine başvurulabilir.

Hukuki dayanak

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 8–12; Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ve rehber; Ticaret Bakanlığı ayıplı mal rehberi.

İlgili okuma: özel üretim ayıplı üründe iade.

İlgili konular için Tüketici Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.

Resmî kaynaklar: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)