Yazar ve hukuk bürosu hakkında
Avukat Emirhan Keskin
Türkiye’deki hukuki süreçlere ilişkin içerikler hazırlar ve Mersin’den hukuki hizmet sunar. Yayınlar güncel resmî kaynaklar üzerinden denetlenir.
Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinKısa cevap
Bir mirasçının kişisel borcu nedeniyle miras ortaklığındaki payına haciz konulabilir. Ancak diğer mirasçılar o kişinin kişisel borçlusu hâline gelmez ve terekeye ait evde her mirasçının tapuda belirli oranlı payı sanki ayrılmış gibi otomatik olarak ihale edilemez. Elbirliği mülkiyetindeki hakkın paraya çevrilmesinde İİK 121’in özel usulü, mirasın durumu ve gerekirse paylaşım/ortaklığın giderilmesi süreci değerlendirilir. Evin tamamı satılacak bir yargısal yol doğmuşsa bunun nedeni ve kapsamı ayrı karardır; yalnız haciz şerhini görüp “ev yarın satılır” veya “asla satılamaz” denmez.
Miras ortaklığı ne zaman sona erer?
Miras bırakanın ölümüyle mirasçılar tereke üzerinde elbirliğiyle hak sahibi olur; taşınmazın tapuda hâlâ ölen kişi adına bulunması veya intikal kaydı tek başına her mirasçının bağımsız payla tasarruf edebileceği anlamına gelmez. Paylaşım anlaşması, mahkeme kararı veya ortaklığın giderilmesiyle yeni mülkiyet durumu ortaya çıkabilir. Borçlunun kişisel malvarlığına düşen ekonomik değer haciz konusu olabilir. Bu nedenle tapu kaydı, veraset ilamı, miras payı ve varsa mirasın reddi/feragat belgeleri birlikte okunmalıdır. Ölünün borcu ile mirasçının kişisel borcu farklı sorumluluk tartışmaları doğurur.
İİK 121 neden uygulanır?
Taksim edilmemiş miras veya iştirak hâlinde tasarruf edilen mal hissesi haczedilirse İİK 121 icra dairesinin ilgili kişilere bildirimini ve paraya çevirme usulünün icra mahkemesince belirlenmesini düzenler. Alacaklıya miras payının satışına ilişkin yol gösterilebilir veya somut koşullarda paylaşım davası için yetki verilebilir. Bu, müdürlüğün diğer mirasçıların kişisel paylarını doğrudan kendi alacağına el koyması değildir. Alacaklı ve diğer mirasçılar usule ilişkin bildirimleri izlemelidir. İcra mahkemesi kararı, daha sonra açılabilecek ortaklığın giderilmesi davası ve e-satış süreci birbirinden ayrı belgelerdir.
Örnek: babanın evi ve bir kardeşin kredi borcu
Adana’da baba vefat eder ve tek daire dört çocuğuna miras kalır. Çocuklardan birinin banka borcu vardır. Banka o çocuğun miras ortaklığındaki hakkını haczettirir. Diğer üç kardeş kredi sözleşmesini imzalamadıysa sırf bu nedenle bankaya kişisel borçlu olmaz. Buna karşılık alacaklı, borçlu mirasçıya düşecek değerin paraya çevrilmesi için İİK 121 yolunu izleyebilir. İleride mahkeme kararıyla taşınmazın tamamı satışa çıkarsa diğer kardeşler bedelden kendi paylarını alma hakkını korur; satış türü ve pay hesabı dosyaya göre belirlenir.
7589 ile ilk artırma hangi dosyada değişti?
2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla İİK 114’te yapılan özel düzenleme, bütün hisseli taşınmaz hacizlerinin ilk açık artırmasını mirasçılarla sınırlamaz. Şartlar varsa ortaklığın satış suretiyle giderilmesi kapsamında, tamamı malik mirasçıların miras yoluyla edindiği ve mirasçı dışı üçüncü kişi mülkiyet hakkı bulunmayan taşınmazın ilk artırması için özel katılım kuralı uygulanır. Miras payı haczini, ortaklığın giderilmesi satışını ve sıradan icra ihalesini aynı kategori saymak ihale planını yanlış kurar. Değişiklik yürürlüğe girmeden önce ilanı yapılmış açık artırmalar için eski kural uygulanır. Satış ilanında dayanak karar, malik çevresi ve artırma türü okunmalıdır.
Diğer mirasçı hangi belgeleri toplamalı?
Veraset belgesi, güncel tapu ve takyidat, borçluya ait takip dosyası, haciz bildirimi, ortaklık veya paylaşım davası kayıtları, varsa satışı hazırlayan kararlar tek klasörde tutulmalıdır. İlgili kişilere bildirim yapılmış mı, satılacak hak “miras payı” mı “taşınmaz” mı yazılmış, ihalede kendi payı nasıl hesaplanacak soruları tek tek çözülür. Usulsüz işlem varsa İİK 16 şikâyeti veya pay/mülkiyet hakkına uygun diğer yargı yolu süresinde değerlendirilir. Mirasçıların birbirine özel olarak yaptığı ödeme, takip alacaklısını bağlayıp bağlamadığı ayrıca yazılı incelenmelidir.
Paylaşım ve borcu ödeme seçenekleri
Mirasçılar borçlu kardeşin payını devralmayı ya da borcun kapatılması için uzlaşmayı düşünebilir; bunun bedeli, devir şekli ve alacaklı haczinin fekki birlikte planlanmalıdır. Tapu devrinin yapılması haciz şerhini kendiliğinden silmez. Borçlu kardeşin mirası reddetmiş olması, süresi ve gerçek hukuki sonucu ayrıca araştırılır; sadece sözlü “miras istemiyorum” yeterli değildir. Satış kararı varsa ihaleye katılma hakları ve 7589 özel durumu somut dosyada değerlendirilir. Güvenli yol, miras payının hukuki niteliğiyle tahsilat aşamasını aynı kronolojide tutmaktır.
Mirasçıya bildirim ve ortak giderler
Miras payına haciz gelince diğer mirasçıların yıllardır kendi aralarında ödediği emlak vergisi, bakım ve onarım giderleri de belgelenmelidir. Bu giderlerin paylaşımda nasıl değerlendirileceği, alacaklının kişisel kredi dosyasından farklı bir miras ortaklığı sorunudur. Mirasçıların tümü adına yapılan kira tahsilatı varsa borçlu mirasçıya düşen gelir ile taşınmazın mülkiyeti aynı anda incelenir. Alacaklıya karşı pay değerini etkileyebilecek gerçek yükler ve ipotekler saklanmamalı, ancak hayalî masraf listesiyle haczin kalkacağı da düşünülmemelidir.
Sık sorulan sorular
Ben borçlu değilsem evden çıkarılır mıyım?
Yalnız diğer mirasçının kişisel borcu sizi otomatik borçlu yapmaz. Satış veya ortaklığın giderilmesi kararı ortaya çıkarsa kullanım ve bedel paylaşımı ayrıca incelenir.
İİK 121 haczi, 7589’daki mirasçı artırması mıdır?
Hayır. İİK 121 elbirliği payının paraya çevrilme usulünü, 7589 değişikliği ise belirli ortaklığın satışla giderilmesi dosyasındaki ilk artırmayı düzenler.
İlgili yazılar
miras bırakanın borcu · mirasçıya özel ilk artırma · paylı mülkiyet ve haciz