Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçin
Kısa cevap: Kasko hasar dosyası “anahtar kullanıldı”, “sürücü alkollüydü” veya “ihbar geç yapıldı” denilerek reddedildiğinde karar her dosyada kendiliğinden hukuka uygun olmaz. Önce ret yazısında hangi genel ya da özel şartın uygulandığı, iddiayı destekleyen delilin ne olduğu ve olayla zarar arasındaki bağın nasıl kurulduğu görülmelidir. Sigortalı kazayı ve teminat kapsamındaki zararı ortaya koyar; teminat dışı hâle dayanan sigortacı ise savunmasını somutlaştırmakla yükümlüdür. Anahtarın nasıl ele geçirildiği, aracı kimin kullandığı, alkol ölçümünün zamanı ve güvenilirliği, geç bildirimin incelemeyi gerçekten zorlaştırıp zorlaştırmadığı ayrı ayrı incelenir. İlk adım, sigortacıdan gerekçeli ret ile bütün eksper ve araştırma kayıtlarını isteyip belgeli ön başvuru yapmaktır.
Kasko hasar dosyası ret yazısında bakılacak beş nokta
Ret kararını telefon görüşmesinden değil yazılı metinden değerlendirin. Hasar numarası ve olay tarihi doğru mu? Ret, poliçenin hangi maddesine dayanıyor? Sigortacı olayın teminat dışında olduğunu mu, sigortalının yükümlülük ihlalini mi, yoksa zararın kanıtlanamadığını mı söylüyor? Tam ret ile belirli kalemde indirim aynı şey değildir. Son olarak şirketin dayandığı alkol raporu, anahtar incelemesi, araştırma raporu veya kamera görüntüsü dosyada gerçekten var mı?
“Genel şartlar gereği ödeme yapılamamaktadır” gibi soyut cümle, etkili itirazı güçleştirir. Sigortacıdan ret gerekçesinin maddi olayla bağlantısı, eksper raporu, araştırma şirketi raporu, fotoğraf ve hesap dökümü yazılı istenmelidir. Ticari sır iddiası kişisel veriler veya üçüncü kişi bilgileri için sınırlı bir maskeleme gerektirebilir; fakat ret kararının denetlenmesine yarayan öz açıklanmalıdır.
Hukuki çerçeve: önce teminat, sonra istisna, sonra ihlal sonucu
Kasko Genel Şartları; çarpışma, ani ve harici etki, yanma, aracın veya parçalarının çalınması gibi ana riskleri düzenler. Poliçenin dar kasko, kasko, genişletilmiş kasko veya tam kasko oluşu ile ek klozlar kapsamı değiştirir. Bu nedenle yalnız ürün adına bakmak yerine poliçe eki teminat listesi okunmalıdır.
Türk Ticaret Kanunu’nun sigorta hükümleri bakımından sigortalı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleştiğini ve zararını ortaya koyar. Sigortacı bir rizikonun teminat dışında kaldığını ileri sürüyorsa bu savunmanın maddi temelini ispatlamalıdır. Sigortalının bildirim, bilgi verme, koruma veya doğru beyan yükümlülüğünü ihlal ettiği iddiasında ise ihlalin türü, kusur ve tazminata etkisi aynı kefeye konulamaz. Kasıt, ağır ihmal ve basit gecikme aynı sonucu doğurmaz.
Poliçe özel şartı neden kritik?
Anahtar kaybı, anahtar kullanılarak hırsızlık, ikame araç veya bazı doğal afet zararları ek sözleşmeye bağlanabilir. Muafiyetler ve belirli sürücü kullanımı gibi sınırlamalar da poliçede görünür biçimde yer almalıdır. Sigortalıya teslim edilmeyen veya belirsiz yazılmış istisnanın uygulanabilirliği ayrıca tartışılır. Bilgilendirme formu, teklifname, zeyilname ve prim dekontu bu yüzden birlikte istenmelidir.
“Araç anahtarla çalındı” savunması nasıl incelenir?
Araçtaki elektronik kayıtların orijinal anahtar kullanıldığını göstermesi, anahtarın sigortalı tarafından isteyerek teslim edildiğini tek başına kanıtlamaz. Anahtar konuttan cebirle alınmış, işyerindeki kilitli dolaptan çalınmış, dolandırıcılıkla ele geçirilmiş, kaybedilmiş veya araç üzerinde bırakılmış olabilir. Her olgu farklı teminat ve özen değerlendirmesi doğurur.
Kasko Genel Şartları, araç anahtarının ek sözleşmede belirtilen hâller sonucunda ele geçirilmesiyle oluşan çalınma zararlarının ek sözleşmeyle teminata alınabileceğini belirtir. Bu nedenle poliçedeki anahtar klozunun lafzı, hırsızlık tutanağı ve olayın oluş biçimi belirleyicidir. Anahtarın çalındığına ilişkin kolluk başvurusu, kırık kilit veya kamera kaydı, yedek anahtarların ibrazı, immobilizer incelemesi ve servis logları beraber değerlendirilmelidir.
Anahtar sayısı ve elektronik kayıtlar
Sigortacı çoğu kez tüm anahtarları teslim ister. Eksik anahtarın nerede ve ne zaman kaybolduğu açıklanmalı; eski servis değişimi, satın alma dosyası ve önceki malik kayıtları araştırılmalıdır. Anahtar kopyalama veya immobilizer eşleştirme iddiası varsa incelemenin hangi cihazla, hangi yazılım sürümüyle ve kim tarafından yapıldığı sorulmalıdır. Salt “iki anahtar sunulamadı” tespiti ile hırsızlığın kurgulandığı sonucu arasında delil zinciri kurulmalıdır. Olayın ceza hukuku yönü için mevcut hırsızlık suçunda delil ve şikâyet rehberi ayrıca okunabilir; kasko tazminatı ile ceza soruşturması birbirinden bağımsız fakat bağlantılı süreçlerdir.
Alkol gerekçeli kasko reddinde hangi sorular sorulur?
Kasko Genel Şartları, aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirlenen seviyenin üzerinde alkollü kişi tarafından veya alkol alamayacağı belirtilen sürücü tarafından alkollü kullanılması sırasında doğan zararı teminat dışında düzenler. Ancak her dosyada önce sürücünün kimliği, ölçümün kime uygulandığı, ölçüm zamanı, cihaz kaydı, kan analizi, tutanak imzaları ve kazanın oluş biçimi belirlenmelidir.
Kaza ile ölçüm arasında uzun süre varsa promil geriye dönük hesaplanırken kişiye özgü varsayımlar açıkça gösterilmelidir. Hastane kanı ile trafik cihazı sonucu çelişiyorsa numune zamanı ve laboratuvar zinciri incelenir. Aracı başka kişinin kullandığı iddiası yalnız beyanla değil, koltuk-hava yastığı izleri, kamera, telefon konumu, tanık ve sağlık kaydıyla sınanmalıdır. Alkollü araç kullanmanın idari ve cezai boyutu, kasko sözleşmesindeki teminat incelemesinden farklıdır; ayrım için alkollü araç kullanmanın ne zaman suç oluşturduğu yazısına bakılabilir.
Sigortacı yalnız promil tutanağına dayanabilir mi?
Promil tutanağı güçlü bir delildir; fakat yanlış kişi, usulsüz ölçüm, cihaz veya zaman itirazı somut belgeyle ileri sürülebilir. Sigorta hukukundaki ispat, ceza dosyasının sonucunu beklemeyi her zaman gerektirmez. Bununla birlikte takipsizlik ya da beraat kararı da kasko tazminatını otomatik olarak doğurmaz; her kararın gerekçesi ve poliçe hükmü birlikte incelenir.
Geç hasar bildirimi otomatik ret sebebi midir?
Kasko Genel Şartlarına göre riziko, öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirilmelidir. Türk Ticaret Kanunu’nun 1446. maddesi uyarınca bildirim hiç yapılmamış veya geç yapılmış ve bu gecikme ödenecek tazminatın artmasına neden olmuşsa kusurun ağırlığına göre indirim gündeme gelebilir; sigortacı rizikoyu başka şekilde fiilen daha önce öğrenmişse bu indirimden yararlanamaz. Olay yerinin incelenememesi veya rücu imkânının zayıflaması tek başına otomatik ret formülü değildir: gecikmenin ödenecek tutarı nasıl artırdığı ya da başka hangi yükümlülüğün ihlal edildiği somutlaştırılmalıdır.
Yoğun bakım, gözaltı, haberleşme imkânsızlığı, deprem veya aracın başkası tarafından kullanılması gibi durumlar gecikmenin kusur değerlendirmesini etkileyebilir. Öte yandan “nasıl olsa kamera var” düşüncesiyle haftalarca beklemek risklidir. İlk ihbar kısa yapılabilir; belgeler sonradan tamamlanabilir. İhbar ekran görüntüsü, çağrı kayıt numarası ve e-posta teslim bilgisi saklanmalıdır.
Hasar yerinde değişiklik yapılması
Sigortalı, zorunlu hâller dışında incelemeyi engelleyecek değişiklik yapmamalıdır. Trafik güvenliği için aracı kaldırmak, çekiciyle güvenli yere götürmek veya yangını söndürmek yükümlülük ihlali değildir. Ancak onarıma başlanması, parçaların atılması ya da aracı satmak için sökülmesi öncesinde ayrıntılı tespit yapılmalıdır.
Ret gerekçesine göre belge ve delil tablosu
| Uyuşmazlık | Kritik belgeler | Yanıtladığı soru |
|---|---|---|
| Anahtarla hırsızlık | Poliçe klozu, kolluk tutanağı, tüm anahtarlar, immobilizer/servis logu, kamera | Anahtar nasıl ele geçirildi ve risk teminatta mı? |
| Eksik anahtar | Araç satın alma teslim formu, anahtar değişim faturası, eski servis kaydı | Kaç anahtar teslim edilmişti, eksiklik ne zaman oluştu? |
| Alkol | Trafik tutanağı, cihaz çıktısı, kalibrasyon bilgisi, hastane kan sonucu, epikriz | Ölçüm kime, ne zaman ve nasıl yapıldı? |
| Sürücü kimliği | Hava yastığı/koltuk izi, kamera, telefon konumu, tanık, sağlık kaydı | Kaza anında aracı kim kullanıyordu? |
| Geç ihbar | Çağrı numarası, e-posta/KEP, hastane veya mücbir sebep belgesi | İhbar ne zaman mümkün oldu, gecikme kusurlu mu? |
| İnceleme kaybı | İlk fotoğraflar, çekici fişi, servis kabulü, parça listesi | Gecikme sigortacının araştırmasını gerçekten engelledi mi? |
| Ret gerekçesi | Gerekçeli yazı, eksper ve araştırma raporu, poliçe/zeyilname | Hangi hüküm hangi olguya uygulanmış? |
Kasko ret kararına karşı izlenecek sıra
- Sigortacıdan gerekçeli nihai ret yazısını ve dayanak raporları talep edin.
- Poliçenin bütün sayfaları, özel şartlar, zeyiller ve bilgilendirme formunu eşleştirin.
- Ret gerekçesine özgü delilleri kaybolmadan toplayın; özellikle kamera ve elektronik loglar için yazılı koruma talebi gönderin.
- Her gerekçeye ayrı cevap veren, tarih çizelgeli ve sonuç talebi içeren ön başvuruyu sigortacıya teslimi ispatlı biçimde yapın.
- Nihai cevap olumsuzsa veya Sigorta Tahkim Komisyonunun güncel bekleme süresinde cevap yoksa tahkim ya da mahkeme yolunu seçin.
- Aynı alacağı farklı mercilerde eş zamanlı ileri sürmeyin; derdestlik ve kabul koşullarını önceden kontrol edin.
Sigorta Tahkim Komisyonu, üye kuruluşla uyuşmazlıkta önce sigorta şirketine yazılı başvuru arar. Nihai cevap talebi karşılamazsa veya şirket 15 iş günü içinde yazılı cevap vermezse diğer kabul koşulları da kontrol edilerek tahkime gidilebilir. Zorunlu sigortalarda üyelik bakımından özel kural vardır; kasko ise ihtiyari sigortadır. Ayrıntılı belge ve süreç planı için sigorta tahkim başvurusu rehberi kullanılabilir. Kazada karşı taraf, değer kaybı veya bedensel zarar da varsa trafik kazası tazminat yolları kasko dosyasından ayrı kalemlerle ele alınmalıdır.
Görev, yetki ve dava şartı arabuluculuk
Aracı özel amaçla kullanan gerçek kişinin kasko sözleşmesi çoğunlukla tüketici işlemidir. Talep, başvuru tarihindeki resmî parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyeti; üstündeyse tüketici mahkemesi yolu değerlendirilir. Tüketici mahkemesinde dava açılmadan önce kanuni istisnalar saklı kalmak üzere dava şartı arabuluculuk gerekir. Ticari işletmeye kayıtlı araç ve tacirler arasındaki sigorta uyuşmazlığında asliye ticaret mahkemesi ile ticari para alacağına ilişkin dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru için arabuluculuk değil, sigorta şirketine ön başvuru aranır.
Kasko Genel Şartlarının C.8 maddesi, sigortacıya karşı açılacak davalarda sigorta şirketi merkezinin, sözleşmeye aracılık eden acentenin ikametgâhının veya rizikonun gerçekleştiği yerin; sigortacının açacağı davalarda davalının ikametgâhının bulunduğu yeri yetki bağlantısı olarak gösterir. Tüketici uyuşmazlığında 6502 sayılı Kanunun tüketicinin yerleşim yerini de koruyan görev ve yetki hükümleri ayrıca uygulanır. Yanlış merci süre kaybına yol açabileceğinden somut sıfatlar ve talep türü baştan belirlenmelidir.
Zamanaşımı, ödeme ve bekleme süreleri
Türk Ticaret Kanunu’nun 1420. maddesine göre sigorta sözleşmesinden doğan istemler alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yılda; sigorta tazminatına ilişkin istemler rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren her hâlde altı yılda zamanaşımına uğrar. Ret yazısına cevap vermek için uzun süre beklemek güvenli değildir; şirket içi itirazın zamanaşımına etkisi ayrıca incelenmelidir. Hasar ihbarının beş iş günlük süresi ile dava zamanaşımı birbirinden farklıdır.
Sigortacıya gerekli belgelerin teslimi ve eksper raporu, tazminat borcunun muacceliyeti bakımından önemlidir. Kasko Genel Şartlarında, istenen belgelerin eksiksiz teslimi ve gerekiyorsa eksper raporundan sonra ödemeye engel durum bulunmadığında en geç 10 iş günü içinde inceleme ve ödeme; her hâlde hasar ihbarından 45 gün sonra muacceliyet öngörülür. Şirketin sürekli yeni belge istemesi hâlinde her belgenin neden gerekli olduğu ve daha önce istenip istenmediği yazılı sorulmalıdır. Dosyanın açık tutulması, hak sahibinin zamanaşımını izlemesine engel değildir.
İspat yükü, delil tespiti ve geçici koruma
Araç verileri sigortacı, servis, SBM, kolluk veya hastane gibi farklı kurumlarda bulunabilir. Kaydın silinme riski varsa mahkemeden delil tespiti, kurumlara müzekkere veya somut koşullarda ihtiyati tedbir istenebilir. Örneğin otoparkın görüntüleri kısa sürede silinecekse yalnız sözlü talep yeterli olmayabilir. Tedbir için yaklaşık ispat, aciliyet ve ölçülülük gösterilmelidir.
Ceza soruşturmasındaki bilirkişi raporu yararlı olsa da sigorta hakemini veya hukuk hâkimini her yönüyle bağlamayabilir. Sigorta dosyasında teminat, yükümlülük ihlali ve zarar hesabı için ayrıca uzman incelemesi yapılabilir.
Tahkimde itiraz ve mahkemede kanun yolu
19 Mart 2026’dan beri sigorta tahkiminde itiraz ve temyiz sınırı tahkim başvurusunun yapıldığı tarihe; üç hakemli heyet sınırı ise heyetin teşekkül edeceği tarihe göre belirlenir. Mahkeme yolunda 7550 sayılı Kanunla değişen HMK Ek 1 uyarınca istinaf ve temyiz sınırında davanın açıldığı tarihteki tutar esas alınır. Sabit rakam ezberlemek yerine ilgili tarih ve dava değeri resmî duyurudan kontrol edilmelidir. İtiraz dilekçesi, hukuki hatayı ve ilk aşamada sunulamayan delilin nedenini açıkça göstermelidir.
Üç özgün dosya senaryosu
Senaryo 1: Evden çalınan anahtarla aracın götürülmesi
Evin giriş kapısında zorlama izi, kamera ve kolluk tutanağı vardır; araç daha sonra anahtarla çalıştırılmıştır. Dosya, “orijinal anahtar kullanıldı” cümlesiyle kapatılamaz. Poliçedeki anahtar klozu ile anahtarın ele geçirilme biçimi eşleştirilir; yedek anahtar ve servis logu sunulur.
Senaryo 2: Ölçüm geç yapıldı, iki sonuç çelişkili
Kolluk cihazı kazadan epey sonra ölçüm yapmış, hastane kan sonucu farklı çıkmıştır. İtiraz; genel bir alkol inkârı yerine ölçüm saatleri, cihaz çıktısı, numune zinciri ve kazanın mekanizmasına dayanır. Ceza dosyası ile sigorta dosyasının farklı ispat konuları ayrılır.
Senaryo 3: Hastanede yatış nedeniyle ihbar gecikti
Tek araçlı kazada sürücü yoğun bakımdadır; yakını poliçeyi günler sonra bulup ihbar eder. İlk fotoğraflar, kolluk tutanağı ve çekici kayıtları mevcut olduğundan olay incelenebilir. Sigortacının, gecikmenin hangi somut delili kaybettirdiğini ve tazminatı nasıl etkilediğini açıklaması istenir.
Kasko ret itirazında sık yapılan 10 hata
- Ret yazısını almadan tartışmak: Savunmanın gerçek hukuki dayanağı bilinmez.
- Poliçenin yalnız ön yüzünü okumak: Anahtar klozu ve muafiyetler eklerde kalabilir.
- Anahtarları incelemeden kargolamak: Teslim adedi ve seri bilgisi tutanağa bağlanmaz.
- Kolluk başvurusunu geciktirmek: Hırsızlık ve olay yeri delilleri kaybolabilir.
- Alkol sonucuna yalnız tanıkla itiraz etmek: Teknik kayıt ve zaman çizelgesi gerekir.
- Sürücü kimliğini tutarsız anlatmak: Sonraki bütün delillerin güvenilirliği zarar görür.
- Geç ihbarı açıklamamak: Mazeret ve elde kalan deliller sunulmaz.
- Aracı hemen onarmak: Ekspertiz ve nedensellik incelemesi imkânsızlaşabilir.
- Ceza dosyasının sonucunu otomatik belirleyici sanmak: Sigorta sözleşmesinin kapsamı ayrıca incelenir.
- Şirket içi görüşmelerin süreyi durdurduğunu varsaymak: Zamanaşımı ve başvuru takvimi ayrıca korunmalıdır.
Sık sorulan sorular
1. Sigortacı telefonda ret verirse tahkime gidebilir miyim?
Yazılı nihai cevap alınması veya ön başvuru ile bekleme süresinin belgelenmesi daha güvenlidir.
2. Anahtarı araçta bırakmak her durumda ödemeyi engeller mi?
Olay, poliçe klozu, kusur ve hırsızlığın oluş biçimi birlikte incelenir; tek cümlelik genel sonuç kurulamaz.
3. Kayıp anahtar sonradan bulunduysa ne yapılmalı?
Bulunma zamanı ve yeri tutanakla belgelenip sigortacıya derhal bildirilmelidir.
4. Promil sınırının altında ölçüm varsa ret mümkün mü?
Sürücü grubu, mevzuattaki yasak ve poliçe hükmü incelenir; ölçüm tek başına soyut değerlendirilmemelidir.
5. Kan testi istemek zorunlu mu?
Her olayda aynı değildir. Ölçüme itiraz, sağlık durumu ve usul koşulları bakımından zamanında talep önem taşıyabilir.
6. Beş iş günü geçince kasko hakkı kesin biter mi?
Hayır; gecikmenin kusur ve zarar/inceleme üzerindeki etkisi değerlendirilir. Yine de daha fazla beklenmemelidir.
7. Araştırma raporunu görebilir miyim?
Ret gerekçesinin denetimi için rapor ve dayanaklar istenebilir; üçüncü kişi verileri gerektiğinde maskelenebilir.
8. Sigortacı ceza soruşturması bitene kadar bekleyebilir mi?
Beklemenin hukuki dayanağı ve soruşturmanın teminat kararına gerçek etkisi somut dosyada incelenmelidir.
9. Tahkimde duruşma yapılır mı?
İnceleme kural olarak dosya üzerinden yürür; hakem gerekli görürse duruşma veya ek bilirkişi incelemesi yapabilir.
10. Ret kaldırılırsa faiz de istenebilir mi?
Borcun muacceliyet ve temerrüt tarihi kanıtlanabiliyorsa faiz talebi ayrıca değerlendirilebilir.
11. Şirket araştırmacısına ifade vermek zorunda mıyım?
İncelemeye makul ölçüde bilgi sağlama yükümlülüğü vardır; ancak tutanağı okumadan imzalamamak ve bir örneğini almak gerekir.
Dosyaya özgü inceleme için gerekli ilk paket
Poliçe-zeyilname, gerekçeli ret, eksper ve araştırma raporları, kaza/kolluk tutanağı, alkol cihazı ve hastane kayıtları, anahtar teslim tutanağı, immobilizer-servis logları, fotoğraf-kamera kayıtları ve sigortacı yazışmaları aynı kronolojiye yerleştirilmelidir. Türkiye genelinden belgeler güvenli elektronik kanalla iletilerek çevrim içi ön inceleme yapılabilir. İncelemenin amacı, ret gerekçesinin delil ve poliçe karşılığını göstermek; herhangi bir sonuç garantisi vermek değildir.
Resmî kaynaklar
- SEDDK – Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- Resmî Gazete – 7550 sayılı Kanun ve HMK Parasal Sınır Değişikliği
- Sigorta Tahkim Komisyonu – Başvuru Nasıl Yapılır?
- Sigorta Tahkim Komisyonu – 2026 Parasal Sınırlar Duyurusu
- Sigorta Tahkim Komisyonu – Parasal Sınırların Uygulanmasında 19.03.2026 Değişikliği
- Resmî Gazete – Sigorta Tahkiminde Parasal Sınırların Uygulama Tarihi Değişikliği
- Ticaret Bakanlığı – Tüketici Hakem Heyetlerine İlişkin Güncel Bilgilendirme
- SEDDK – Güncel Sigortacılık Genel Şartları Dizini
Yazar: Av. Emirhan Keskin
Son kontrol tarihi: 19.09.2026
Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirmedir. Ret yazısı, poliçe, teknik kayıt ve süreler görülmeden somut uyuşmazlık hakkında hukuki görüş veya kazanma garantisi oluşturmaz.
