Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçin
İkinci el araç veya telefon ilanında aracı ya da cihazı görmeden kapora gönderdiyseniz ve satıcıya artık ulaşamıyorsanız, ilan dolandırıcılığı mağduru olabilirsiniz; vakit kaybetmeden bankanızı arayıp dolandırıcılık bildirimi oluşturmalı ve Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunmalısınız. 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla eklenen CMK 128/A uyarınca paranın gönderildiği hesap 48 saate kadar askıya alınabilir ve paraya el konulabilir. İnternet üzerinden ve banka aracılığıyla işlenen ilan dolandırıcılığı çoğu zaman TCK 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılıktır ve hapis cezası dört yıldan az olamaz. Araç alımında ödemenin noterlerdeki güvenli ödeme sistemiyle yapılması, telefon alımında ise IMEI kaydının ve faturanın kontrol edilmesi, bu tür dolandırıcılıkları büyük ölçüde önler.
Bu rehberde ikinci el araç ve telefon ilanlarındaki en yaygın dolandırıcılık yöntemlerini, kapora gönderdikten sonra yapılması gerekenleri, paranın geri alınması için ceza ve hukuk yollarını, kaporanın hukuki niteliğini, çalıntı veya kayıt dışı telefon satın almanın risklerini ve araç alırken yapılması gereken kontrolleri anlatıyoruz.
İlan dolandırıcılığı en sık nasıl yapılır?
İkinci el araç ilanlarında en yaygın yöntem, piyasa değerinin belirgin şekilde altında fiyatla verilen sahte ilandır. Satıcı genellikle yurt dışında, askerde, başka bir şehirde veya hastanede olduğunu söyler ve aracı göstermek için bir yakınını yönlendireceğini, ancak aracın başkasına satılmaması için önce kapora gönderilmesi gerektiğini belirtir. Kapora gönderildikten sonra ekspertiz, nakliye, noter masrafı veya “başka alıcı daha yüksek fiyat verdi” bahaneleriyle yeni ödemeler istenir ve sonunda satıcıya ulaşılamaz.
Daha gelişmiş bir yöntemde dolandırıcı, gerçek bir satıcının ilanını kopyalayarak farklı bir sitede yayımlar. Alıcıyı gerçek satıcının yanına araca bakmaya gönderir; gerçek satıcıya ise kendisini aracın alıcısı olarak tanıtır. Alıcı aracı görür, beğenir ve parayı dolandırıcının verdiği hesaba gönderir; gerçek satıcı ise para kendisine ulaşmadığı için aracı teslim etmez. Bu yöntem, “aracı gördüm, sahibiyle konuştum” diyerek güvenen alıcıları hedef alır.
Telefon ilanlarında ise en sık görülen yöntemler, kargo ile gönderileceği söylenen ancak hiç gönderilmeyen cihazlar, kutu içinde taş veya boş kutu gönderilmesi, kayıt dışı veya kara listeye alınmış IMEI numaralı cihazların satılması ve sahte ödeme dekontlarıyla satıcının dolandırılmasıdır. Satıcıya “parayı gönderdim” diyerek sahte dekont veya sahte banka mesajı gösterilmesi, satıcıları hedef alan ilan dolandırıcılığının en yaygın biçimidir.
Kapora gönderdim: ilk saatlerde yapılacaklar
Dolandırıldığınızı fark ettiğiniz anda satıcıyla yeni ödeme pazarlığına girmeyin. Bankanızın resmî çağrı merkezini arayarak işlem için dolandırıcılık bildirimi oluşturun; işlem tarihi, saati, tutarı ve alıcı IBAN bilgisini verin ve bildirim numarasını not edin. Bankanın bu aşamada parayı kendiliğinden iade etme yetkisi sınırlıdır; ancak bildirim, karşı hesap bankasının bilgilendirilmesini ve sonraki adli süreçlerin hızlanmasını sağlar.
Ardından ilanın ekran görüntüsünü, ilan numarasını, ilan sitesindeki satıcı profilini, mesajlaşmaları, telefon numaralarını ve ödeme dekontunu kaydedin. İlan kısa süre içinde silinebileceği için bu işlemi hemen yapın. İlan sitesine de dolandırıcılık bildiriminde bulunun; siteler kendi kayıtlarını savcılık talebi üzerine paylaşabilir. Son olarak, aynı gün içinde Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yazılı suç duyurusunda bulunun ve dilekçede CMK 128/A kapsamında hesap askısı ile el koyma talep edin.
İlan dolandırıcılığı hangi suçu oluşturur?
Gerçekte satılmayan bir araç veya telefon için ilan verip alıcıdan kapora veya bedel almak, TCK 157’de tanımlanan dolandırıcılık suçudur: Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun zararına kendisine yarar sağlamak. Eylem internet ilan siteleri, mesajlaşma uygulamaları ve banka transferleri aracılığıyla gerçekleştirildiğinde, TCK 158/1-f’deki bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık söz konusu olur. Bu suçta üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür; bu bentte hapis cezası dört yıldan, adli para cezası ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Sahte dekont veya sahte banka mesajı düzenlenerek satıcının dolandırılması hâlinde, dolandırıcılığın yanında belgede sahtecilik suçları da gündeme gelebilir. Bir ilan dolandırıcılığı şebekesinin birden fazla kişi tarafından örgütlü şekilde yürütülmesi hâlinde ise suç örgütüne ilişkin hükümler de uygulanabilir. Paranın gönderildiği hesabın sahibi, hesabını bilerek kullandırmışsa dolandırıcılığa iştirak veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilir.
Kapora nedir, ne zaman iade edilir?
Hukuken kapora, Türk Borçlar Kanunu’nun 177. maddesinde düzenlenen bağlanma parasıdır. Sözleşme kurulurken verilen bağlanma parası, aksine sözleşme veya yerel âdet bulunmadıkça, asıl alacağa mahsup edilir; yani araç satışı gerçekleşirse kapora satış bedelinden düşülür. TBK 178’de düzenlenen cayma parası ise farklıdır: Sözleşmede cayma parası kararlaştırılmışsa, parayı veren taraf sözleşmeden caydığında parayı kaybeder, parayı alan taraf caydığında ise aldığı paranın iki katını geri verir.
İlan dolandırıcılığında ise ortada gerçek bir satış iradesi ve geçerli bir sözleşme bulunmaz; dolandırıcı aracı satma niyeti olmadan para almıştır. Bu nedenle kaporanın iadesi, sözleşme hükümlerinden çok ceza soruşturmasındaki el koyma ve iade işlemleri ile haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak talep edilir. Gerçek bir satıcıyla anlaşma yapılmış ancak satıcı haklı bir neden olmadan satıştan vazgeçmişse, kaporanın ve varsa uğranılan zararın iadesi hukuk yoluyla istenebilir.
Paranın geri alınması: ceza ve hukuk yolu birlikte
İlan dolandırıcılığında paranın geri alınması için en hızlı yol, CMK 128/A kapsamında paranın gönderildiği hesabın askıya alınması ve paraya el konulmasıdır. El konulan paranın mağdura ait olduğu belirlenirse soruşturma veya kovuşturma sırasında iade edilebilir. Bu nedenle şikâyetin, paranın hesaptan çekilmeden veya başka hesaplara aktarılmadan önce yapılması büyük önem taşır.
Ceza soruşturmasıyla eş zamanlı olarak, paranın gönderildiği hesap sahibine karşı alacak davası da açılabilir. Hesap sahibi parayı kendisi almış veya kullanmışsa, haksız fiil veya sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre parayı iade etmekle yükümlüdür. Dava açılmadan önce hesap sahibinin malvarlığına ihtiyati haciz konulması, ileride tahsilat imkânını artırır. Tutar küçükse ve satıcı bir tacir, örneğin bir galeri ise, tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvuru yolu da değerlendirilebilir.
Araç alırken dolandırılmamak için kontroller
İkinci el araç alımında ilan dolandırıcılığından korunmanın en etkili yolu, aracı ve satıcıyı görmeden hiçbir ödeme yapmamaktır. Satıcının kimliği ile ruhsattaki malik bilgisinin aynı olduğunu kontrol edin; malik dışındaki bir kişi satış yapıyorsa noter onaylı vekâletnamesini isteyin. Ruhsattaki şasi ve motor numarasını araç üzerindeki numaralarla karşılaştırın. Aracın üzerinde haciz, rehin veya satışa engel bir kayıt bulunup bulunmadığını satış öncesinde öğrenin; noter de satış sırasında bu kayıtları kontrol eder.
Aracın hasar geçmişini Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları üzerinden sorgulayabilir, muayene geçmişini ve kilometre bilgilerini kontrol edebilirsiniz. Bağımsız bir ekspertiz raporu almak, gizli hasar ve kilometre düşürme gibi sorunları ortaya çıkarır. Yetki belgesine sahip galerilerin ikinci el araç satışlarında ekspertiz raporu düzenletmesi mevzuat gereği zorunludur. Ödemeyi ise noterlerde kullanılan güvenli ödeme sistemi üzerinden yapmak, paranın satış işlemi tamamlanmadan satıcıya geçmemesini sağlar.
Telefon alırken: IMEI, fatura ve çalıntı cihaz riski
İkinci el telefon alırken cihazın IMEI numarasını e-Devlet’teki Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu sorgulama hizmeti üzerinden kontrol edin. Kayıt dışı, kaçak veya çalıntı olarak bildirilmiş cihazlar Türkiye’deki operatör hatlarında kullanılamaz hâle getirilir. Yurt dışından getirilen ve kaydı yaptırılmamış telefonlar da belirli bir süre sonra kapatılır. Faturası olmayan, kutusu farklı IMEI numarası taşıyan veya satıcının kimliğini göstermekten kaçındığı cihazlardan uzak durun.
Çalıntı olduğunu bildiğiniz veya koşullara göre bilmeniz gereken bir telefonu satın almak, TCK 165’teki suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçunu oluşturabilir. Çok düşük fiyat, faturasız satış ve ısrarlı acele, mahkemelerin bu bilgiyi değerlendirirken dikkate aldığı olgulardır. Cihazın IMEI numarasının değiştirilmiş olması ise ayrıca suç teşkil eder. Kargo ile alınan telefonlarda paketi kamerayla kayıt altına alarak açmak, boş kutu veya farklı ürün gönderilmesi hâlinde önemli bir delil oluşturur.

İlan dolandırıcılığının uyarı işaretleri
İlan dolandırıcılığı vakalarının büyük çoğunluğunda benzer uyarı işaretleri bulunur. İlk işaret, aracın veya telefonun piyasa değerinin belirgin şekilde altında fiyatlandırılmasıdır. İkinci işaret, satıcının aracı veya cihazı gösterememek için sürekli bir bahane bulması ve görüşmeyi yüz yüze değil yalnızca mesajlaşma üzerinden yürütmek istemesidir. Üçüncü işaret, ödemenin ilan sitesinin kendi güvenli ödeme sistemi yerine farklı bir kişinin IBAN’ına yapılmasının istenmesidir. Dördüncü işaret ise “başka alıcılar da var, hemen karar verin” şeklinde zaman baskısı yaratılmasıdır.
Bu işaretlerden biri bile bulunduğunda işlemi durdurmak ve satıcıyı daha ayrıntılı araştırmak gerekir. İlanın fotoğraflarını görsel arama motorlarında aratmak, aynı fotoğrafların başka ilanlarda farklı isimlerle kullanılıp kullanılmadığını gösterebilir. Satıcının telefon numarasını internet aramalarında kontrol etmek de önceki ilan dolandırıcılığı şikâyetlerini ortaya çıkarabilir.
İlan sitelerinin sorumluluğu
İlan siteleri, kural olarak üçüncü kişilerin yayımladığı ilanların içeriğinden doğrudan sorumlu değildir; ancak kendilerine bildirilen hukuka aykırı içerikleri kaldırma ve adli makamların taleplerine kayıt sağlama yükümlülükleri vardır. Bazı siteler, kendi güvenli ödeme sistemleri üzerinden yapılan alışverişlerde alıcıyı koruyan mekanizmalar sunar. Bu sistemlerin dışına çıkılarak yapılan ödemelerde ise site korumasından yararlanılamaz. İlan dolandırıcılığı mağdurunun siteye yaptığı bildirim, hem ilanın kaldırılmasını hem de aynı satıcının başka kişileri dolandırmasının önlenmesini sağlar.
Satıcıysanız: sahte dekont ve sahte ödeme mesajı
İlan dolandırıcılığının bir türü de satıcıları hedef alır. Alıcı rolündeki dolandırıcı, “parayı gönderdim” diyerek sahte bir dekont, sahte bir banka bildirimi veya sahte bir “güvenli ödeme” sitesi bağlantısı gönderir. Satıcı parayı hesabında görmeden ürünü teslim ederse veya bağlantıya tıklayarak kart bilgilerini girerse zarara uğrar. Satıcı olarak ürünü teslim etmeden önce paranın kendi banka uygulamanızda hesabınıza geçtiğini görmeli, size gönderilen bağlantılara tıklamamalı ve ilan sitesinin dışına çıkılarak yapılan ödeme tekliflerine şüpheyle yaklaşmalısınız.
Yurt dışından araç veya telefon satın alma tuzağı
İlan dolandırıcılığının bir başka biçiminde, araç veya telefonun yurt dışından getirileceği ya da gümrükte beklediği söylenir. Mağdurdan gümrük vergisi, nakliye veya sigorta bedeli adı altında ödemeler istenir; bazen sahte bir gümrük veya kargo şirketi sitesi üzerinden takip numarası da verilir. Gümrük vergileri, resmî gümrük idaresine veya yetkili gümrük müşavirlerine yapılan ödemelerle tahsil edilir; bireysel bir hesaba gümrük vergisi gönderilmez. Yurt dışında olduğunu söyleyen bir satıcının, aracın Türkiye’deki bir yakını tarafından gösterileceğini söylemesi de sık kullanılan bir senaryodur.
Ödemeyi elden veya nakit yaptıysanız
Ödemenin elden ve nakit yapıldığı ilan dolandırıcılığı vakalarında paranın takibi zorlaşır; ancak buluşma yerindeki kamera kayıtları, satıcının kullandığı araç, telefon numarası ve tanıklar faillerin tespiti için önemli ipuçlarıdır. Bu durumda şikâyetin hemen yapılması ve buluşma yerindeki işletmelerin kamera kayıtlarının silinmeden istenmesi gerekir. Kamera kayıtları çoğu zaman birkaç gün içinde otomatik olarak silinir.
İlan dolandırıcılığı şikâyet dilekçesi
Şikâyet dilekçesinde ilanın yayımlandığı site ve ilan numarası, satıcının profil bilgileri ve telefon numarası, mesajlaşmaların özeti ve ekleri, ödeme tarihi, saati, tutarı, gönderilen IBAN ve hesap sahibi adı ile bankaya yapılan bildirimin numarası yer almalıdır. CMK 128/A kapsamında hesap askısı ve el koyma, ilan sitesinden ve GSM operatörlerinden kayıt istenmesi ile el konulan paranın iadesi talep edilmelidir. Aynı ilan nedeniyle dolandırılan başka kişiler varsa, bilgilerinin dilekçeye eklenmesi soruşturmayı güçlendirir.
Soruşturma sonucunda ne olur?
Savcılık, paranın gönderildiği hesap sahibini, telefon numaralarının abonelerini ve ilan sitesindeki kayıtları inceleyerek failleri tespit etmeye çalışır. Hesap sahibinin aynı zamanda dolandırıcı olduğu veya hesabını bilerek kullandırdığı anlaşılırsa iddianame düzenlenir. Mağdur, kovuşturma aşamasında davaya katılan sıfatıyla katılabilir ve zararının giderilmesini talep edebilir. Sanığın etkin pişmanlık göstererek zararı gidermesi hâlinde TCK 168 uyarınca cezasında indirim yapılabileceğinden, yargılama sırasında mağdura ödeme yapılması da sık görülen bir sonuçtur.
Mersin’de ve Türkiye genelinde ilan dolandırıcılığı dosyaları
Ofisimiz Mersin’dedir; Mersin ve çevresinde ikinci el araç ve telefon alım satımında yaşanan ilan dolandırıcılığı şikâyetleri, CMK 128/A taleplerinin hazırlanması, hesap sahiplerine karşı açılacak alacak davaları ve galeri kaynaklı uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyeti başvuruları konusunda destek veriyoruz. Farklı illerde yaşanan ilan dolandırıcılığı dosyalarını da vekâletname ile takip ediyoruz.
Sık sorulan sorular
Kapora gönderdim, satıcıya ulaşamıyorum, ne yapmalıyım?
Bankanızı arayıp dolandırıcılık bildirimi oluşturun, ilan ve mesajları kaydedin ve aynı gün savcılığa CMK 128/A talepli suç duyurusunda bulunun.
Gönderdiğim kapora geri alınabilir mi?
Para hesapta tespit edilip el konulursa mağdura iade edilebilir; ayrıca hesap sahibine karşı alacak davası açılabilir.
İlan dolandırıcılığının cezası nedir?
Bilişim sistemi ve banka kullanıldığında nitelikli dolandırıcılıktır; hapis cezası dört yıldan az olamaz.
Kapora ile cayma parası arasındaki fark nedir?
Kapora (bağlanma parası) kural olarak satış bedelinden düşülür; cayma parasında parayı veren cayarsa kaybeder, alan cayarsa iki katını iade eder.
Araç alırken güvenli ödeme nasıl yapılır?
Noterlerde kullanılan güvenli ödeme sistemiyle para, satış işlemi tamamlanana kadar güvence altında tutulur.
İkinci el telefonun çalıntı olup olmadığını nasıl anlarım?
IMEI numarasını e-Devlet’teki BTK sorgulama hizmetinden kontrol edin ve faturasız cihazlardan uzak durun.
Çalıntı telefon satın almak suç mu?
Çalıntı olduğunu bildiğiniz veya koşullara göre bilmeniz gereken bir cihazı almak TCK 165 kapsamında suç oluşturabilir.
Alıcı sahte dekont gönderdi, ürünü teslim ettim, ne yapabilirim?
Delilleri kaydedip savcılığa şikâyette bulunun; sahte belge ve dolandırıcılık suçları birlikte değerlendirilir.
İlan sitesi dolandırıcılıktan sorumlu mu?
Site kural olarak ilan içeriğinden doğrudan sorumlu değildir; ancak bildirilen ilanları kaldırma ve adli makamlara kayıt sağlama yükümlülüğü vardır. Site dışı ödemelerde koruma yoktur.
Yurt dışındaki satıcı gümrük vergisi istiyor, ödemeli miyim?
Hayır. Gümrük vergisi bireysel hesaplara gönderilmez; bu talep ilan dolandırıcılığının tipik işaretidir.
Elden nakit ödeme yaptım, para takip edilebilir mi?
Paranın izi zorlaşır; ancak buluşma yerindeki kamera kayıtları, telefon numaraları ve tanıklar faillerin bulunmasına yardımcı olur. Kamera kayıtları silinmeden hemen şikâyet edin.
Dolandırıcı yakalanırsa paramı öder mi?
Sanık zararı giderirse TCK 168 uyarınca cezasında indirim yapılabildiği için yargılama sırasında ödeme yapılması sık görülür; ayrıca alacak davası açılabilir.
İlgili konular ve resmî kaynaklar
İlgili yayınlar: Sahte kiralık ev ilanı dolandırıcılığı · İnternet dolandırıcılığında para iadesi ve CMK 128/A · Kargo görevlisi gibi arayıp para istedi · Sahte SMS ile dolandırıldım · Banka hesabımı başkasına kullandırdım
Resmî kaynaklar: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (m.157, 158, 165) · 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m.128/A) · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.177, 178) · BTK IMEI sorgulama (e-Devlet) · Ticaret Bakanlığı
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Somut dosyanızda süreler ve deliller belgelerinizle birlikte değerlendirilmelidir.
Dosyanızı değerlendirmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Ofisimiz Mersin’dedir; Türkiye’nin her yerindeki dosyalara vekâletname ile hizmet veriyoruz.
