İkinci El Araç Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler 2026: Ekspertiz, Hasar Kaydı ve Noter

İkinci el araç alırken dikkat edilmesi gerekenler; aracın hasar ve değişen parça kaydının sorgulanması, araç üzerinde rehin, haciz veya yakalama şerhi bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi, bağımsız bir ekspertiz raporu alınması, kilometre bilgisinin servis ve muayene kayıtlarıyla karşılaştırılması, ruhsattaki şasi ve motor numarasının araç üzerindeki numaralarla uyumunun kontrol edilmesi ve satışın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca noterde yapılmasıdır. Ödemenin noterde güvenli ödeme sistemiyle yapılması dolandırıcılık riskini azaltır. Satıştan sonra ortaya çıkan gizli ayıplar için alıcı, satıcıya karşı ayıp hükümlerine dayanarak bedel indirimi, onarım veya sözleşmeden dönme taleplerinde bulunabilir.

Türkiye'de her yıl milyonlarca araç el değiştirmektedir. İkinci el piyasasında uygun fiyatlı araçlar bulunabilse de, gizli hasarlar, düşürülmüş kilometreler ve borçlu araçlar alıcılar için ciddi riskler oluşturur. Aceleyle yapılan bir alım, sonradan büyük onarım masraflarına veya aracın haciz nedeniyle elden çıkmasına yol açabilir. Bu rehberde araç satın alırken yapılması gereken kontrolleri ve alıcının hukuki haklarını ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

İkinci el araç için hasar ve tramer kaydı sorgulama

İkinci el araç alırken ilk yapılması gereken, aracın hasar geçmişinin sorgulanmasıdır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarında, araca ait kasko ve trafik sigortası hasar dosyaları, ödenen tazminat tutarları ve değişen parçalar yer alır. Bu bilgiler, e-Devlet üzerinden veya ilgili sorgulama hizmetleri aracılığıyla plaka ya da şasi numarasıyla sorgulanabilir. Yüksek tutarlı hasar kayıtları, aracın ağır bir kaza geçirdiğini gösterebilir.

Ancak hasar kaydı sorgusu, sigorta şirketine bildirilmeyen ve sigorta kapsamı dışında onarılan hasarları göstermez. Bu nedenle hasar kaydı temiz görünen bir aracın da kaza geçirmiş olabileceği unutulmamalıdır. Aracın gövdesindeki boya kalınlığı ölçümü, şasi ve podye kontrolleri ile parça uyumsuzlukları, ekspertiz incelemesiyle ortaya çıkarılabilir. Hasar kaydı ile ekspertiz raporunun birlikte değerlendirilmesi en güvenli yoldur.

İkinci el araç için rehin, haciz ve vergi kontrolü

Araç üzerinde rehin, haciz, yakalama veya satış yasağı şerhi bulunup bulunmadığı mutlaka kontrol edilmelidir. Bu kayıtlar, Emniyet Genel Müdürlüğü trafik kayıtlarında yer alır ve noterde satış işlemi sırasında da görüntülenir. Rehinli bir araç, rehin kaldırılmadan satılırsa alacaklı, rehin hakkını yeni malike karşı da ileri sürebilir. Haczli araçların satışı ise noter tarafından gerçekleştirilmez; ancak satış yasağı içermeyen bazı haciz türlerinde satış mümkün olabileceğinden kayıtların dikkatle okunması gerekir.

Ayrıca aracın motorlu taşıtlar vergisi borcu bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir. Motorlu taşıtlar vergisi borcu ödenmeden noterde satış yapılamaz. Satış yılına ait vergi, kural olarak satıcı tarafından ödenir. Aracın plakasına yazılmış ödenmemiş trafik cezaları da kontrol edilmelidir. Bu cezalar kural olarak ihlal tarihindeki araç sahibine ait olsa da, uygulamada yeni malike bildirim yapılabilir ve itiraz gerekebilir.

İkinci el araç için ekspertiz raporu

İkinci el araç alırken bağımsız ve yetkili bir ekspertiz firmasından rapor alınması, aracın gerçek durumunun tespiti için en etkili yöntemdir. Ekspertiz raporunda aracın kaporta ve boya durumu, şasi ve podye kontrolleri, motor ve şanzıman performansı, fren ve süspansiyon sistemleri ile elektronik arızalar incelenir. Rapor, alıcının aracın değerini doğru belirlemesine ve pazarlıkta güçlü bir konum elde etmesine yardımcı olur.

İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre, araç alım satımını meslek olarak yapan yetkili işletmeler, satışa sunulan araçlar için ekspertiz raporu düzenletmek ve bu raporu alıcıya vermekle yükümlüdür. Bireysel satışlarda ise ekspertiz zorunlu değildir; ancak alıcının kendi seçtiği bir firmaya ekspertiz yaptırması önerilir. Satıcının gösterdiği ekspertiz raporunun güncel ve bağımsız olduğundan emin olunmalıdır.

İkinci el araç kilometre kontrolü

Kilometre düşürme, ikinci el araç piyasasında sık karşılaşılan bir dolandırıcılık yöntemidir. Aracın gerçek kilometresinin tespiti için servis kayıtları, periyodik bakım faturaları ve araç muayene istasyonu raporlarındaki kilometre bilgileri karşılaştırılmalıdır. Muayene raporlarında kayıtlı kilometre değerleri, e-Devlet üzerinden de sorgulanabilir. Bu değerler arasında tutarsızlık bulunması, kilometrenin düşürüldüğünü gösterebilir.

Kilometrenin düşürüldüğü tespit edilirse, alıcı satıcıya karşı ayıp hükümlerine dayanarak sözleşmeden dönme veya bedel indirimi talep edebilir. Satıcının kilometre düşürme işlemini bilerek gizlemesi, dolandırıcılık suçunu da oluşturabilir. Bu nedenle kilometreye ilişkin bilgilerin satış sözleşmesine veya noter satış senedine yazılması, ileride ispat bakımından alıcının elini güçlendirir.

Şasi ve motor numarası kontrolü

Aracın ruhsatında yazan şasi ve motor numaralarının, araç üzerindeki numaralarla birebir aynı olması gerekir. Bu numaraların silinmiş, kazınmış veya değiştirilmiş olması, aracın çalıntı veya change araç olduğuna işaret edebilir. Change araçlar, çalıntı bir aracın başka bir aracın kimliğiyle piyasaya sürülmesiyle oluşur. Bu tür bir aracı iyi niyetle satın alan kişi bile, aracın gerçek sahibine iadesi nedeniyle aracını kaybedebilir.

Şasi numarası kontrolü, ekspertiz sırasında veya yetkili servislerde yapılabilir. Ayrıca aracın plakası ve şasi numarası üzerinden çalıntı kaydı bulunup bulunmadığı sorgulanabilir. Şüpheli durumlarda alım işleminden vazgeçilmesi ve durumun kolluğa bildirilmesi önerilir.

İkinci el araç satışında noter ve güvenli ödeme

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 20. maddesine göre tescilli araçların satış ve devirleri noterde yapılır. Noter dışında yapılan satış sözleşmeleri, mülkiyetin devri bakımından geçersizdir. Noterde satış işlemi sırasında aracın kayıtları sorgulanır, tarafların kimlikleri doğrulanır ve satış senedi düzenlenir. Satış senedinde aracın bilgileri, satış bedeli ve tarafların beyanları yer alır.

Noterlerde ikinci el araç satışlarında güvenli ödeme sistemi uygulanmaktadır. Bu sistemde alıcı, satış bedelini bankaya yatırır ve bedel bloke edilir. Noterde satış işlemi tamamlandığında bedel otomatik olarak satıcının hesabına aktarılır. Bu sistem, sahte para, eksik ödeme ve dolandırıcılık risklerini önemli ölçüde azaltır. Satış bedelinin gerçek değeriyle gösterilmesi de ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda ispat açısından önemlidir.

Galeriden ve bireysel satıcıdan alım farkı

İkinci el araç galeriden alınıyorsa, alıcı ile galeri arasındaki ilişki 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tüketici işlemi sayılır. Bu durumda alıcı, ayıplı mal hükümlerine dayanarak daha geniş haklardan yararlanır. Tüketici, ayıplı araç nedeniyle sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim haklarından birini seçebilir. Uyuşmazlıklar, parasal sınıra göre tüketici hakem heyetinde veya tüketici mahkemesinde çözülür.

Bireysel satıcıdan alımlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun ayıp hükümleri uygulanır. Bu durumda alıcının aracı teslim aldıktan sonra işlerin olağan akışına göre gözden geçirmesi ve ayıp gördüğünde satıcıya uygun süre içinde bildirmesi gerekir. Gizli ayıplarda ise ayıbın ortaya çıktığı anda derhâl bildirim yapılmalıdır. Satıcının ağır kusuru veya ayıbı bilerek gizlemesi hâlinde, sorumluluğunu sınırlayan sözleşme hükümleri geçersizdir.

Gizli ayıp ve zamanaşımı

Ayıp nedeniyle satıcıya karşı açılacak davalar, satıcı daha uzun bir süre için sorumluluk üstlenmemişse, satılanın alıcıya teslimi tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak satıcının ağır kusuru veya ayıbı gizlemesi hâlinde, zamanaşımı süresinden yararlanamaz. Bu nedenle ayıbın ortaya çıkması hâlinde vakit kaybetmeden ekspertiz raporu alınması ve satıcıya noter aracılığıyla ihbarda bulunulması önerilir.

Ayıp uyuşmazlıklarında en önemli delil, aracın ayıbını ve bu ayıbın satış tarihinden önce mevcut olduğunu gösteren bilirkişi veya ekspertiz raporlarıdır. Mahkeme, gerekirse araç üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırarak ayıbın niteliğini ve onarım maliyetini belirler. İkinci el araç alımlarında yaşanan uyuşmazlıklarda bir avukattan destek almak, hakların doğru ve süresinde kullanılmasını sağlar.

Kapora ve satış öncesi anlaşmalar

İkinci el araç alımlarında satıcılar, aracı başkasına satmamak için alıcıdan kapora isteyebilir. Kapora verilmeden önce aracın kayıtları ve ekspertiz durumu kontrol edilmeli, kaporanın tutarı makul tutulmalı ve yazılı bir belgeyle verilmelidir. Belgede kaporanın hangi araç için verildiği, satış bedeli, satışın noterde yapılacağı tarih ve tarafların vazgeçmesi hâlinde kaporanın akıbeti açıkça yazılmalıdır. Türk Borçlar Kanunu'na göre sözleşme ifa edilmezse, kusurlu taraf kaporayı kaybeder veya iki katını öder.

İnternet ilanları üzerinden yapılan alımlarda, aracı görmeden kapora gönderilmesi dolandırıcılık riskini önemli ölçüde artırır. Sahte araç ilanlarıyla kapora toplayan dolandırıcılar, gerçek dışı fiyatlar ve acele karar baskısıyla alıcıları kandırmaya çalışır. Bu nedenle kapora yalnızca araç görüldükten ve satıcının kimliği doğrulandıktan sonra verilmelidir.

Satış sonrası yapılacak işlemler

Noterde satış işlemi tamamlandıktan sonra alıcı adına yeni tescil belgesi düzenlenir. Alıcının zorunlu trafik sigortasını kendi adına yaptırması ve isterse kasko sigortası düzenletmesi gerekir. Aracın muayene tarihinin kontrol edilmesi ve muayenesi geçmişse kısa süre içinde yaptırılması önemlidir. Ayrıca aracın plakasına bağlı ücretli geçiş sistemleri ve otopark abonelikleri gibi hizmetlerin de alıcı adına güncellenmesi gerekir.

İkinci el araç alımında kredi kullanımı

İkinci el araç alırken taşıt kredisi kullanılacaksa, bankanın aracın yaşı, değeri ve ekspertiz durumuna ilişkin şartları önceden öğrenilmelidir. Kredili alımlarda araç üzerine banka lehine rehin konulur ve kredi tamamen ödenene kadar araç rehinli kalır. Rehin kaldırılmadan aracın satılması mümkün değildir. Ayrıca kredi kullanılacak ikinci el araç için bankanın talep ettiği ekspertiz ve sigorta masrafları da toplam maliyete eklenmelidir.

Sık sorulan sorular

İkinci el araç alırken nelere bakılmalı?

Hasar, rehin, haciz ve vergi kayıtları, ekspertiz raporu, kilometre ve şasi numarası kontrol edilmelidir.

Araç satışı nerede yapılır?

2918 sayılı Kanun uyarınca araç satışları noterde yapılmalıdır.

Hasar kaydı nasıl sorgulanır?

e-Devlet veya ilgili sorgulama hizmetleriyle plaka ya da şasi numarası üzerinden sorgulanabilir.

Haczli araç satın alınabilir mi?

Satış yasağı içeren hacizlerde noter satış yapmaz; diğer durumlarda risk değerlendirilmelidir.

Gizli ayıp çıkarsa ne yapılır?

Satıcıya gecikmeksizin bildirim yapılarak bedel indirimi, onarım veya sözleşmeden dönme istenebilir.

Kilometre düşürüldüğü nasıl anlaşılır?

Servis, bakım ve muayene kayıtlarındaki kilometreler karşılaştırılarak tespit edilebilir.

Change araç nedir?

Çalıntı bir aracın başka bir aracın kimliğiyle piyasaya sürülmesidir; şasi kontrolü önemlidir.

Galeriden alınan araçta haklarım nelerdir?

Tüketici işlemi olduğundan ayıplı mal hükümlerine göre dönme, indirim, onarım veya değişim hakkınız vardır.

Ayıp davası zamanaşımı nedir?

Teslimden itibaren iki yıldır; satıcı ayıbı gizlemişse bu süreden yararlanamaz.

Kapora verip vazgeçersem ne olur?

Kusurlu taraf kaporayı kaybeder; satıcı vazgeçerse kural olarak iki katını öder.

Kredili alınan araçta rehin ne zaman kalkar?

Kredi tamamen ödendikten sonra bankanın yazısıyla rehin kaldırılır.

Noter dışında araç satışı geçerli mi?

Hayır. Tescilli araç satışları noterde yapılmadıkça mülkiyet devri geçersizdir.

Galeriler ekspertiz raporu vermek zorunda mı?

Yetkili işletmeler satışa sunulan araçlar için ekspertiz raporu düzenletmek ve alıcıya vermekle yükümlüdür.

Muayene kayıtlarından kilometre görülebilir mi?

Evet. Muayene raporlarındaki kilometre değerleri sorgulanarak karşılaştırma yapılabilir.

Motorlu taşıtlar vergisi borcu varken satış olur mu?

Hayır. Vergi borcu ödenmeden noterde satış yapılamaz.

Aracı görmeden kapora göndermeli miyim?

Hayır. Araç görülmeden ve satıcı doğrulanmadan kapora gönderilmemelidir.

Satıştan sonra hangi işlemler yapılmalı?

Zorunlu trafik sigortası yaptırılmalı, muayene tarihi kontrol edilmeli ve abonelikler güncellenmelidir.

Çalıntı araç alırsam ne olur?

İyi niyetli olsanız bile araç gerçek sahibine iade edilebilir; satıcıya karşı tazminat talep edebilirsiniz.

İlgili konular ve resmî kaynak

İlgili yayınlar: Araç satıldıktan sonra trafik cezası eski malik · Senette kefil zorunlu mu · Trafik kazası sonrası yapılması gerekenler · Tüketici hakem heyeti 2026

Resmî kaynaklar: Karayolları Trafik Kanunu (2918) · Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş veya sonuç taahhüdü değildir. Somut dosyanızda süreler ve deliller belgelerinizle birlikte değerlendirilmelidir.

Konunuzla ilgili belgelerinizi değerlendirmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.