Çalışana Süresiz Kefil Olan Kişi Ne Zaman Fesih Bildirir?

Çalışanlara süreli olmayan kefalette kefil, Türk Borçlar Kanunu’nun 602. maddesine göre her üç yılda bir, ertesi yılın sonunda geçerli olmak üzere sözleşmeyi feshettiğini bildirebilir. Bu düzenleme, çalışanın borcunu güvenceye alan süresiz kefalet için özel bir çıkış imkânıdır. Bildirim yapıldığı gün bütün sorumluluğun sona erdiği veya her zaman serbestçe fesih yapılabileceği anlamına gelmez.

Hangi kefalet için uygulanır?

Bir çalışanın işverenine karşı doğabilecek borçlarına, süre belirtilmeden kişisel güvence verilmiş olabilir. 602. maddedeki özel düzenleme çalışanlara süreli olmayan kefaleti ele alır. Borçlunun herhangi bir işyerinde çalışması, onun bütün banka veya kira borçlarına verilen kefaleti otomatik olarak bu gruba sokmaz. Kefalet konusu, alacaklı ve güvence verilen ilişkinin niteliği belirlenmelidir.

Belgedeki sürenin gerçekten belirsiz olup olmadığı da okunmalıdır. Belirli bir iş dönemi için verilen kefalet, yalnız borçlar sonradan hesaplanıyor diye mutlaka süresiz sayılmaz. Buna karşılık belirli bir miktar sınırı bulunması, mutlaka belirli bir süre yazıldığı anlamına gelmez. Süre, kapsam ve üst tutar ayrı özelliklerdir. Belgenin bütün maddeleri birlikte değerlendirilir.

Üç yıllık dönem ile yürürlük zamanı farklıdır

602. madde iki ayrı zaman unsurunu içerir: bildirimin her üç yılda bir yapılabilmesi ve fesih etkisinin ertesi yıl sonunda doğması. Bu nedenle sadece kefaletin üçüncü yılına gelindiğini söylemek, o gün bütün ilişkinin bittiğini göstermez. Sözleşmenin tarihi, dönem hesabı ve bildirimin hangi zaman aralığında kullanıldığı somut olarak belirlenmelidir. Kanunun sözünü günlük bir iptal hakkı gibi okumak yanlış olur.

Bildirimde hangi kefalet sözleşmesinin feshedildiği ve kanuni etki zamanı açık tutulmalıdır. Birden fazla çalışan veya farklı sözleşme bulunan dosyada tek bir genel mesajın bütün ilişkileri kapsadığı varsayılmamalıdır. Alacaklıya ulaşma zamanı da kayda alınır. Yalnız çalışana “artık kefilin değilim” demek, alacaklıyla kurulan kefalet ilişkisinin sona erdirildiğini her durumda göstermez.

Bildirim geçmiş borçları siler mi?

Fesih bildirimi ile önceden doğmuş ve kefaletin kapsamına girmiş borcun durumu ayrı değerlendirilir. İleriye etkili sona erme tarihinden, daha önceki dönemin bütün borçlarının otomatik ortadan kalktığı sonucu çıkarılmamalıdır. Borcun hangi dönemde ve hangi işlemden doğduğu, kefaletin başlangıç kapsamı ve diğer sona erme sebepleri incelenir. İşverenin borcu daha sonra hesaplamasıyla borcun doğum tarihi aynı olmayabilir.

Örneğin önceki dönemde oluşmuş bir kasa farkı sonradan tespit edilmiş olabilir. Bildirim tarihi, zararın oluşumu ve hesap tarihi ayrı gösterilir. Fesih hakkının varlığı, işverenin talep ettiği tutarın baştan doğru olduğu anlamına da gelmez. Çalışanın gerçek borcu, kefalet üst sınırı ve işverenin gözetim ihmali gibi başka savunmalar kendi koşullarıyla değerlendirilir.

On yıllık sınırla ilişkisi

Gerçek kişilerin kefaleti için 598. maddede ayrıca on yıllık azami süre ve şekle bağlı uzatma düzeni bulunur. 602. maddedeki çalışan kefaletinin özel fesih imkânı, bu genel süre kontrolünün yerine geçmez. Farklı sona erme sebepleri aynı dosyada önem taşıyabilir. Her birinin başlangıç ve sonuç tarihi belgeler üzerinden ayrı hesaplanmalıdır; yalnız tek bir süreye odaklanmak yeterli değildir.

Kefalet belgesi, çalışma ve görev dönemi, kapsam değişiklikleri, fesih bildirimi ve ulaşma kayıtları birlikte saklanmalıdır. Fesih açıklamasına rağmen ödeme talebi gelirse hangi borcun hangi döneme ait olduğu sorulur. İcra takibi başlamışsa takip başvuruları ayrıca değerlendirilir. 602. maddenin açık dönem ve etki düzeni, süresiz çalışan kefaletinin sınırsız ve hiçbir çıkışı bulunmayan yükümlülük olarak görülmesini engeller.

Bağlantılı konular

Kefil Hakkında İcra Takibi ve Kefilin Savunma Hakları; Kira Kefilinin Uzayan Dönemlerde Sorumluluğu ve On Yıllık Azami Süre.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Resmî kaynak

• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: m.598,602. Kontrol tarihi: 2026-10-02.