Tüketici Hakem Heyeti Kararında İade Tutarı Yanlış Toplandıysa Ne Yapılır?

Tüketici hakem heyeti kararında açık toplama, çıkarma veya benzeri hesap hatası varsa, kararı veren heyetten yazılı düzeltme istenebilir. Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği 25 bu yolu düzenler. Ancak talebin neden reddedildiğine veya hangi masrafın kabul edilmesi gerektiğine itiraz, her durumda aritmetik hata değildir. Kararın hesap yanlışıyla hukuki değerlendirmesi ayrılmalıdır.

Açık hesap hatası hangi örnekte vardır?

Kararın gerekçesinde 1.850 lira ürün bedeli ve 270 lira kabul edilen başka kalem yazılmış, bunların toplamı sonuç kısmında 2.210 lira gösterilmiş olsun. Doğru toplam 2.120 liradır. Hangi kalemlerin kabul edildiği konusunda yeniden değerlendirme gerekmiyorsa açık hesap yanlışlığının düzeltilmesi gündeme gelir. Bu sayılar açıklama için hazırlanmış varsayımsal örnektir.

Buna karşılık tüketici 270 liralık kalemin de kabul edilmesi gerektiğini düşünürken heyet onu gerekçeyle reddetmişse, sorun yalnız toplam işlemi değildir. Bilirkişi değerlemesinin düşük olduğu, faiz başlangıcının yanlış seçildiği veya bir talebin hukuken reddedildiği iddiaları ayrıca değerlendirilir. Her uyuşmazlığa “maddi hata” başlığı koymak karara itiraz yolunun yerine geçmez.

Düzeltme başvurusu hangi heyete yapılır?

Yazılı talep kararı veren tüketici hakem heyetine sunulur. Karar tarihi ve numarası, yanlış yazılan işlem veya sonuç, doğru olduğu ileri sürülen hesap ve dayanak belgeler belirtilir. İlk başvuru numarası da eklenebilir. Kararın hangi paragrafı veya hüküm kaleminin düzeltilmesi istendiği açık olmalıdır. Genel “bedel yanlıştır” cümlesi hatayı göstermeyebilir.

Kararı veren heyet bu açık hataları kendiliğinden de düzeltebilir. Düzeltme konusu öncelikle gündeme alınarak sonuçlandırılır. Karar verilirse ayrı düzeltme tutanağında ilk kararın bilgileri, gerekçe, düzeltilen husus ve başvuru yolları yer alır. Yönetmelik düzeltme kararlarının on beş iş günü içinde taraflara tebliğini düzenler; bu, tüketicinin düzeltme istemek için aynı sürede başvurması gerektiği anlamına gelmez.

Yazım hatasıyla yanlış şirket aynı mı?

Karardaki kimlik veya ticaret unvanı yazım yanlışlığı da açık hata kapsamında olabilir. Fakat daha önce taraf olmayan başka bir şirketi hesap düzeltme yoluyla yeni borçlu hâline getirmek aynı işlem değildir. yanlış şirket başvurusu ile yazım hatası ayrımı, yanlış şirkete yöneltilen başvuruyla basit unvan yanlışını ayrı anlatır. Hesap düzeltilirken tarafın kimliği değiştirilmiş gibi sonuç kurulamaz.

İade bedeli doğru olsa bile hesap numarası, ürün veya kimlik bilgisi yanlışsa bunun hangi tür hata olduğu açıklanır. Fatura, sipariş, karar ve ödeme dökümündeki bilgiler aynı tabloda karşılaştırılabilir. Gerçek hak veya borcun kime ait olduğu tartışması, yalnız bir rakamın düzeltilmesi gibi sunulmamalıdır.

Kararın tamamlanması başka bir yol mu?

İlk başvuruda yer alan bir talep hakkında hiç karar verilmemesi, hesap hatasından farklıdır. Yönetmelikte kararın tamamlanması ayrıca düzenlenir. Bir kalemin sessizce atlanmasıyla gerekçeyle reddedilmesi de ayrılır. Tamamlama ve mahkemeye itiraz süreleri ayrıca kontrol edilmeli; düzeltme yazışması nedeniyle başka başvuru süresinin kendiliğinden durduğu varsayılmamalıdır.

Bu nedenle tebliğ belgesi dosyanın önemli parçasıdır. Tüketici esasa itiraz edecekse yalnız heyetin hesap düzeltme cevabını beklemek hak kaybı yaratabilir. Hangi yolun uygun olduğu hata türü ve kararın kapsamına göre belirlenir. Heyete verilen her dilekçenin tüketici mahkemesine itiraz sayıldığı kabul edilemez.

İcra başlamışsa neye bakılır?

hakem heyeti kararının icrasına ilişkin rehber, kararın ilamlı icra yoluyla uygulanmasını açıklar. İcra hesabı, kararın sonuç kısmı ve varsa düzeltme kararı birlikte okunmalıdır. Düzeltme başvurusunun yapıldığını söylemek icrayı otomatik durdurmaz. Yanlış tutarın takipte istenmesi veya ödeme yapılması ayrı usul ve hesap işlemi gerektirebilir. Aynı alacağın iki ayrı karar varmış gibi mükerrer tahsili hedeflenmez.

• İlk başvuru, karar ve tebliğ belgesini alın.
• Kabul ve ret kalemlerini ayrı listeleyin.
• Yanlış işlemle doğru aritmetik sonucu gösterin.
• Dayanak fatura ve ödeme belgelerini ekleyin.
• Düzeltme tutanağı ve tebliğini takip edin.
• Esasa itiraz ve icra süresini ayrıca değerlendirin.

Açık hesabın görünür biçimde gösterilmesi, heyetin yeniden hukuki değerlendirme yapmasına gerek olup olmadığını belirlemeyi kolaylaştırır.

Resmî kaynaklar: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)

Hukuki kaynaklar

• Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği — Ticaret Bakanlığı — m.25: açık hesap/yazım hatasının düzeltilmesi; m.26: tamamlama
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — Ticaret Bakanlığı — m.70: karar, mahkemeye itiraz ve icra düzeni