Hukuki bilgilendirme
Bu yayın, belirtilen kontrol tarihi itibarıyla Türk hukuku hakkında genel bilgi verir. Avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz; belge, süre, görev, yetki ve güncel mevzuat somut dosyada ayrıca incelenir.
İletişime geçinGazete veya dergi gibi süreli yayınların kupon kampanyasında vaat edilen ürün, promosyon uygulamasının bitiminden itibaren kırk beş gün içinde teslim edilmelidir. Süreli yayın kuruluşu teslim programını ilan etmek zorundadır; teslim için tüketiciden ayrıca bedel istenemez. Bu özel düzenleme, bir mağazanın indirim kuponuyla veya sıradan sosyal medya çekilişiyle aynı değildir. Önce kampanyanın süreli yayınla bağlantısı belirlenmelidir.
Hangi kupon kampanyaları bu kapsama girer?
6502 sayılı Kanunun 53. maddesi, süreli yayınla bağlantılı ikinci ürün veya hizmet taahhütlerini düzenler. Bilet, kupon, iştirak numarası, oyun ya da çekiliş gibi farklı yöntemler kullanılmış olabilir. Kampanyanın başka kuruluş tarafından yürütülmesi de tek başına süreli yayınla doğrudan veya dolaylı bağlantıyı ortadan kaldırmaz. İlanın hangi yayın ve hangi ürünle ilişki kurduğu incelenir.
Süreli yayında reklamın parçası olan, yayını birden fazla almayı gerektirmeyen, fiyatı artırmayan ve tek kullanımlık verilen ürünler bakımından yönetmelikte ayrı kapsam açıklaması vardır. Bu nedenle dergi içine konulan küçük tanıtım örneğiyle haftalarca kupon biriktirmeyi gerektiren kitap kampanyası aynı değerlendirilmez. Promosyonun adı yerine işleyişi ve katılım koşulları önemlidir.
Kırk beş günlük süre nasıl takip edilir?
Süre kampanyanın bitiminden itibaren hesaplanır. Tüketicinin ilk kuponu satın aldığı gün veya hediyeyi internetten seçtiği gün otomatik başlangıç değildir. Kampanyanın ilan edilen başlangıç ve bitiş tarihleri, son kupon günü ve teslim programı birlikte saklanmalıdır. Farklı ürünler için bağımsız kampanyalar varsa hangi ürüne ilişkin sürenin tartışıldığı açık tutulur.
Teslim yeri ve programının ilan edilmesi de önem taşır. Tüketici koşullara uygun kupon biriktirdiğini gösterebilmeli, istenen teslim başvurusunu kayda geçirmelidir. Bayinin “ürün henüz gelmedi” açıklaması karşısında yalnız sözlü bekleyiş sürdürülmemelidir. Yayın kuruluşuna hangi ürünün, hangi kampanyadan ve hangi teslim noktasından beklendiği yazılı olarak bildirilir.
Teslim veya ürün bedeli istenebilir mi?
Promosyon ürününün teslimi veya hizmetin ifası için tüketiciden bedel talep edilemez. Ürünün maliyetinin bir kısmının kampanyadan sonra katılımcıya yüklenmesi de kanundaki korumayla bağdaşmaz. “Hediye ücretsiz ama zorunlu teslim ücreti var” şeklindeki açıklamada ücretin gerçek niteliği incelenmelidir. İlan, ödeme talebi ve varsa tahsilat belgesi birlikte korunur.
Kampanya sürerken süreli yayının fiyatı, ikinci ürünün yol açtığı maliyet artışı nedeniyle artırılamaz. Ayrıca ürünün ayrılmaz veya tamamlayıcı parçaları ayrı promosyonlara bölünemez. Kitap setinin veya işlevsel bir ürünün hangi parçalarının vaat edildiği bu nedenle reklamdan saptanmalıdır. Eksik teslim, ürünün yalnız adıyla değil bütün taahhütle karşılaştırılır.
Kupon ve başvuru delilleri
Kupon asılları teslim edilecekse önceden okunabilir kopyaları alınmalı, teslimde tarihli alındı belgesi istenmelidir. Gazete sayfası, kampanya şartları, ürün görseli, başvuru numarası ve kuruluşun cevabı aynı dosyada tutulabilir. Kupon sayısı tartışmalıysa yönetmeliğin yedek kupon düzenlemesi ve kampanyada ilan edilen tamamlama imkânı ayrıca incelenir. Belgeler teslim edilmeden fotoğraflanması ispatı kolaylaştırır.
Bir alışveriş platformundaki indirim kuponu ise farklıdır. Kuponlu alışverişte indirim hesabı konusundaki kurallar, gazete promosyonunun kırk beş günlük teslim yükümlülüğünün yerine geçmez. Kullanılan kelime aynı olsa da satılan hizmet ve kurulan ilişki değişmektedir.
Varsayımsal örnek ve çözüm talebi
Bir okur, derginin kitap seti kampanyası için gereken kuponları tamamlayıp süresinde teslim etmiş olsun. Kampanya bitiminden sonra kırk beş gün geçtiği hâlde set verilmez ve ayrıca dağıtım bedeli istenir. Okur, kupon teslim belgesini ve ilanı ekleyerek vaat edilen setin ek bedelsiz teslimini ister; ücret ödemişse bunu da ayrı kalemle açıklar.
Uyuşmazlık çözülmezse talebin değeri ve niteliğine göre tüketici hakem heyetine başvuru veya diğer tüketici yolları değerlendirilir. İdari denetim için yapılan şikâyet ile kişisel teslim veya para talebi aynı sonucu sağlamaz. Başvurunun hangi amaca yöneldiği açıkça belirtilmelidir.
Hukuki kaynaklar
- 6502 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatı — Ticaret Bakanlığı — Kanun m. 53; Süreli Yayın Promosyon Yönetmeliği m. 5–9.
- Ticaret Bakanlığı — Süreli yayın promosyonları — teslim programı, kırk beş gün ve ek bedel yasağı.
