Eski İşveren Fotoğrafımı Sitesinden Kaldırmak Zorunda mı?

Eski işverenin fotoğraf kullanması, iş sözleşmesi bittikten sonra da geçerli bir hukuki sebebe dayanmalıdır. Şirketin personel sayfasında veya reklamında yer alan fotoğrafın yayımlanma amacı sona ermişse yayına devam edilmesi hukuka aykırı olabilir. İşe girerken fotoğraf vermek, görüntünün süresiz biçimde her tanıtımda kullanılmasını otomatik olarak kabul etmek değildir. Ancak kamuya açık yayından kaldırma ile hukuken saklanması gereken bir belgenin şirket arşivinde tutulması aynı işlem sayılmaz.

Fotoğraf hangi amaçla alınmıştı?

Özlük dosyası, personel kartı, ekip tanıtımı ve reklam kampanyası birbirinden farklı amaçlardır. İşverenin fotoğrafı ilk elde ettiği sırada yaptığı açıklama, varsa açık rızanın kapsamı ve taraflar arasındaki sözleşmeler incelenmelidir. Çalışanın yalnız personel kartı için gönderdiği fotoğrafın daha sonra reklama taşınması, ilk teslimin kendisiyle açıklanamaz.

Türk Borçlar Kanunu 419, işçiye ait verilerin işe yatkınlıkla ilgili veya hizmet sözleşmesinin ifası için zorunlu olduğu ölçüde kullanılmasını esas alır. Özel veri koruma kuralları da uygulanır. İşverenin bir görüntüyü üretmek için masraf yapması, kişisel verilerin korunmasına ilişkin koşulları ortadan kaldırmaz. Öte yandan bağımsız bir tanıtım veya görüntü kullanımı sözleşmesi varsa bunun süresi ve kapsamı ayrıca değerlendirilir.

İşten ayrılınca personel sayfası güncellenmeli

Artık şirkette çalışmayan kişinin güncel ekip üyesi gibi gösterilmesi, yalnız fotoğraf meselesi değildir. Adı, görevi, iletişim bilgisi ve çalışma ilişkisi hakkında yanlış veya güncelliğini yitirmiş veri de kullanılabilir. Şirketin bu bilgileri güncel tutması gerekir. Ayrılan çalışanın yeni işyerinin bulunması veya kendi faaliyetine başlaması, eski tanıtımın etkisini somutlaştırabilir.

Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2022/1147 sayılı kararında, iş ilişkisi sona eren iç mimarın görüntülerinin reklam ve pazarlamada kullanılmaya devam edilmesi incelenmiştir. Kurul, somut olayda arşivde hukuki süre boyunca saklama ile görüntülerden tanıtım amacıyla yararlanmayı birbirinden ayırmıştır. Bu karar, her eski fotoğrafın koşulsuz silinmesi gerektiğini değil, devam eden kullanımın ayrıca hukuki dayanak gerektirdiğini göstermektedir.

Önceden verilen rıza geri alınabilir mi?

Kullanım gerçekten açık rızaya dayanıyorsa kişi bu rızasını ileriye etkili olarak geri alabilir. İşveren, başka geçerli bir işleme şartı bulunup bulunmadığını değerlendirmelidir. Genel bir aydınlatma metninin imzalanmış olması her zaman reklam yayınına açık rıza verildiğini göstermez. Bilgilendirme ile irade beyanının hangi konuları kapsadığı ayrı incelenir.

Geçmişte hukuka uygun yapılmış her işlemin rıza geri alınınca geçmişe dönük olarak hukuka aykırı hale geldiği de söylenemez. Uyuşmazlıkta ilk yayının tarihi, iş ilişkisinin sona erdiği gün ve kaldırma talebinin ulaştığı tarih önemlidir. Devam eden reklam ile geçmiş bir olayın arşiv kaydı aynı amaç taşımayabilir; her kullanım için gereklilik değerlendirilir.

Kaldırma talebi nasıl somutlaştırılır?

İlgili internet adresleri, fotoğrafın bulunduğu bölüm, sosyal medya paylaşım bağlantıları ve erişim tarihleri kaydedilmelidir. Yalnız ana sayfanın bağlantısını göndermek yerine soruna konu içerik gösterilirse inceleme kolaylaşır. Eski işverenin unvanı ve veri sorumlusuna başvuru kanalı belirlenerek hangi kullanımın durdurulmasının istendiği açıklanmalıdır.

Örneğin eski çalışan, “ekibimiz” sayfasından adının ve fotoğrafının kaldırılmasını, aynı görselin yeni reklamlarda kullanılmamasını ve hangi üçüncü kişilere aktarıldığının bildirilmesini talep edebilir. İşleme koşullarının tamamı sona ermişse silme veya diğer uygun imha işlemleri gündeme gelir. Yönetmelik uyarınca ilgili kişinin bu kapsamda yaptığı talep en geç otuz gün içinde sonuçlandırılarak kendisine bilgi verilmelidir; devam eden hukuki sebep varsa gerekçeli cevap verilmelidir.

Şirket sitesinden kaldırılınca bütün kopyalar kaybolur mu?

Kaynak sayfanın düzeltilmesiyle arama motorundaki eski görüntünün hemen güncellenmesi aynı teknik süreç değildir. Ayrıca başka hesaplarca yeniden yayımlanan içerikler ayrı muhatap gerektirebilir. İşverenin kontrolündeki sayfalar öncelikle belirlenmelidir. Arama sonucu için arama motorundan içerik kaldırma konusundaki ayrımlar; görüntünün hukuka aykırı kullanılması nedeniyle zarar iddiasında ise fotoğraf kullanımı nedeniyle tazminat koşulları incelenebilir. Kaldırma talebinin kabulü, tek başına belirli bir tazminat tutarını garanti etmez.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Hukuki kaynaklar

• KVKK Kurulunun 2022/1147 sayılı kararı: eski çalışanın görüntülerinin tanıtımda kullanılması.
• Kişisel verilerin silinmesi yönetmeliği: m. 7–12.
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: m. 419.
• KVKK başvuru hakkı: m. 11 ve 13.