Teşhir Ürünü Satın Aldım: Bildirilmeyen Ayıplar İçin İade İstenebilir mi?

Teşhir ürünü alınması, tüketicinin üründeki bütün kusurları kabul ettiği anlamına gelmez. Satış sırasında bildiği veya bilmesinin beklendiği belirli ayıp için sözleşmeye aykırılık değerlendirmesi farklıdır; bunun dışındaki bildirilmeyen ayıplara karşı kanuni hakları saklıdır. “Teşhir”, “outlet” veya “indirimli” etiketiyle hangi kusurun açıklandığı, teslim edilen ürünün durumu ve satıştaki vaatler birlikte incelenmelidir.

Teşhir malı ile ayıplı mal aynı kavram değildir

Teşhir ürününün mağazada gösterilmiş veya kısa süre tanıtım için kullanılmış olması mümkündür. Bu durum ürünü her koşulda bozuk, ikinci el ya da garantisiz hâle getirmez. Örneğin salonda sergilenen bir koltuğun hiç kullanılmamış olması ile bir televizyonun uzun süre açık tutulması aynı kullanım geçmişini göstermez. Ürünün özelliği, çalışma kaydı ve satıştaki açıklama önemlidir. Satıcıdan hangi kullanımın gerçekleştiğinin yazılı açıklanması istenebilir.

Ürünün teşhir niteliği fiyatı düşürebilir; fakat indirim tutarı bütün teknik arızaların bedelden düşüldüğünü kanıtlamaz. İndirimin yalnızca ambalajın bulunmaması veya yüzeydeki çizik nedeniyle yapıldığı belirtilmiş olabilir. Sonradan motor ya da elektronik kart arızası çıktığında ilk indirimin hangi nedenle verildiği araştırılmalıdır. Etiketteki açıklama, fatura notu ve satış görevlisinin mesajları birlikte değerlendirilir. Ürünün düşük fiyatlı olması tek başına kapsamlı kusur kabulü değildir.

Bilinen ayıbın sınırı nasıl belirlenir?

6502 sayılı Kanunun 10. maddesindeki ayrım, tüketicinin sözleşme kurulurken haberdar olduğu ayıpla ilgilidir. Satıcı, ayıplı mal üzerine açıklayıcı bilgi içeren etiket koymalı ve bu bilgiyi tüketiciye vermeli veya satış belgesinde açıkça göstermelidir. Genel “görüldüğü gibi” ibaresi ile belirli arızanın açıklanması aynı değildir. Özellikle teknik ürünlerde tüketicinin ürünü dışarıdan görmesi, iç bileşenlerdeki bütün sorunları bildiğini göstermeyebilir.

Buzdolabının kapısında çizik bulunduğu açıkça söylenmişse, aynı çizik için sonradan ayıpsız misliyle değişim talebinin değerlendirmesi farklı olabilir. Buna karşılık tüketicinin bilmediği soğutma arızası ayrı bir sorundur. Başvuruda çizik kabulü ile soğutma şikâyeti karıştırılmamalıdır. Tüketici “üründe kusur vardı” diyerek hepsini aynı ifade altında toplarsa satıcı, bilinen kusur savunmasını bütün ürüne yaymaya çalışabilir. Ayıp türleri tek tek belirtilmelidir.

Satış anındaki bilgi nasıl korunabilir?

Mağazadaki ürün etiketi, model kartı, seri numarası ve kusur açıklaması fotoğraflanabilir. Fotoğrafın sadece fiyatı göstermesi, hangi ürün için çekildiğini açıklamayabilir. Ürünün tamamını ve etiketi aynı karede gösteren kayıt yararlı olur. Satış belgesine yazılan not, tüketiciye verilen nüshayla karşılaştırılmalıdır. Satıcının kendi nüshasında sonradan farklı bir açıklama bulunması hâlinde belge tarihi ve imza konusu ayrıca önem kazanır.

Satış görevlisinin “çizik dışında sorunsuz”, “sadece kutusu yok” veya “çalışma testi yapıldı” gibi açıklamaları mümkünse yazılı kayda dönüştürülmelidir. Tüketici ürünün belirli amaç için uygunluğunu sormuşsa verilen cevap da saklanabilir. Reklamdaki model ile teşhir edilen gerçek cihazın aynı olması kontrol edilir. Bir seri numarasını göstermeden yalnızca marka adına dayanmak, teslimde farklı ürün verildiği iddiasının ispatını zorlaştırabilir.

Teşhir edilen ile teslim edilen ürün farklıysa

Tüketici mağazada belirli bir koltuğu veya televizyonu seçmiş, fakat depodan başka bir cihaz teslim edilmiş olabilir. Teşhir satışı hangi bireysel ürünün satıldığını belirliyorsa seri numarası, renk, ölçü ve mevcut yüzey izleri karşılaştırılmalıdır. Teslim edilenin daha fazla kullanılmış veya farklı model olması ayrıca değerlendirilir. Satıcının ürünleri aynı ticari model kabul etmesi, sözleşmede belirlenen bütün özelliklerin değiştirilebileceği anlamına gelmez.

Teslim tutanağı imzalanırken ambalaj nedeniyle ürün incelenememişse bu durum açıklanmalıdır. Tutanaktaki genel “eksiksiz ve sağlam teslim aldım” kaydı ile sonradan anlaşılan gizli sorun aynı mesele değildir. Bununla birlikte görünür hasarın teslimde belirtilmesi ispatı kolaylaştırır. Kurulum ekibi ürünü açtığında çekilen fotoğraflar, kurulum formu ve teslim saatleri bir araya getirilebilir. Taşıma hasarı ile mağazada zaten mevcut kusurun ayrımı bu belgelerle yapılır.

Teknik arıza ve olağan kullanım geçmişi

Bir televizyonun çalışma saatleri, beyaz eşyanın kullanım izleri veya bilgisayarın bileşen değişiklikleri tüketicinin makul beklentisini etkileyebilir. Ancak her kullanım izi teknik ayıp sayılmayabilir. Satılan ürünün açıkça açıklanmış geçmişi ve vaat edilen performansı birlikte değerlendirilmelidir. Tüketici ürünün hiç açılmadığını sanırken uzun süre kullanıldığı ortaya çıkmışsa, başvuru sadece arızaya değil satış bilgisindeki yanlışlığa da dayanabilir. Teknik kayıtlar güvenilir biçimde alınmalıdır.

Üründeki arızayı göstermek için cihazı sökmek veya yazılım kayıtlarını değiştirmek delil durumunu bozabilir. Yetkili servisten inceleme raporu almak, değiştirilen parçaları ve saptanan sorunu kayıt altına almak yararlı olabilir. Rapor, ürünün teşhir olduğunu tekrar etmekle yetiniyorsa arızanın nedeni ve satıştaki kusurla ilişkisi açıklanmalıdır. Satıcının ürünün geçmişini bilmesi, tüketicinin de aynı teknik geçmişi bildiğini otomatik olarak göstermez.

Garanti ve ayıp haklarının farklılığı

Garanti belgesinin bulunması veya süresinin devam etmesi ile satıcının ayıplı maldan sorumluluğu aynı düzenleme değildir. Teşhir satışında garanti başlangıcının hangi teslim tarihine bağlandığı, cihazın daha önce son kullanıcıya satılıp satılmadığı ve belgenin durumu kontrol edilir. Satıcı “garantisiz satıyoruz” diyorsa bu ifadenin kanuni haklara etkisi ayrıca incelenir. Emredici haklar genel bir etiketle bütünüyle ortadan kaldırılamaz.

Satıcı tüketiciyi sadece üreticiye yönlendirmiş olabilir. Oysa satış sözleşmesinden doğan talebin muhatabı bakımından satıcının rolü ayrıca vardır. Ücretsiz onarım veya değişim gibi bazı hakların üretici ve ithalatçıya karşı yöneltilebilmesi ile bedel iadesi talebinin dayanağı ayrılmalıdır. Tüketici ürünün satış belgesini, garanti belgesini ve servis raporunu birlikte sunarak hangi kişiden hangi çözümü istediğini belirli hâle getirmelidir.

Seçimlik hak hangi ayıp için kullanılacak?

Bildirilmeyen ayıp saptandığında tüketici sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya şartları varsa ayıpsız misliyle değişim seçeneklerini değerlendirebilir. Hakların tümü aynı anda aynı sonuç için kullanılmaz. Ürünü elinde tutarak indirim istemek ile ürünü geri verip bedelini istemek farklıdır. Talebin ürünün hangi kusuruna dayandığı ve geri verme hazırlığı açık yazılmalıdır. Ayrıca zarar talebi varsa dayanağı ve tutarı gösterilir.

Teşhir edilen belirli ürünün aynısını bulmak mümkün olmayabilir. Değişim talebinde eşdeğer model, ayıpsız mislin bulunması ve orantısız güçlük değerlendirmesi gündeme gelebilir. Tüketicinin yeni ve daha üst model istemesi her olayda otomatik hak değildir. Buna karşılık satıcının hiçbir çözüm sunmadan ürünün teşhir olduğunu söylemesi de yeterli olmayabilir. Ürün değeri, ayıbın önemi ve seçeneklerin tüketici açısından etkisi birlikte ele alınır.

Teslim sonrası erken ortaya çıkan sorun

Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslimde mevcut sayılmasına ilişkin kanuni karine, malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmaması hâlinde uygulanmaz. Bu düzenleme tüketicinin ürün, satış ve arıza olayını belgelemekten tamamen kurtulduğu anlamına gelmez. Teslim günü, ilk çalıştırma ve şikâyet tarihi gösterilmelidir. Satıcı kullanıcı hatası savunması yaparsa ürünün kullanım şekli ve teknik rapor önem kazanabilir.

Altı ayın geçmesi bütün hakların bittiğini göstermez; ispat ve zamanaşımı ayrı konulardır. Tüketici ürünü uzun süre kullanmışsa arızanın başlangıcı, daha önce yapılan onarımlar ve ilk bildirim tarihi önem taşır. Teşhir ürünün yeni ya da ikinci el niteliği ayrıca incelenmeden tek bir süre söylenmemelidir. Ürünün daha önce satılmış olması ile mağazada sergilenmesi aynı hukuki geçmiş değildir. Belge ve kullanım kaydı bu ayrımı destekler.

İndirim hesabı nasıl kurulabilir?

Ayıp oranında bedel indirimi istenirken sadece onarım ücretini ürün fiyatından çıkarmak her durumda uygun hesap değildir. Ürünün ayıplı ve ayıpsız değerinin karşılaştırılması gerekebilir. Satış sırasında bilinen çizik nedeniyle yapılmış indirim, başka arıza nedeniyle istenen ek indirimin hesabıyla karıştırılmamalıdır. Tüketici ilk fiyat, uygulanan indirim, ödenen satış bedeli ve yeni ayıp için ileri sürülen kaybı ayrı göstermelidir. Teknik değerleme gerekebilir.

Bedel iadesinde de gerçekten ödenen tutar, daha önce verilen indirim ve başka ürünlerle birlikte yapılan kampanya hesaba katılır. Birden fazla ürün tek pakette alındıysa teşhir ürünün fiyatı sözleşmede ayrılmış olabilir. Sonradan satıcının kendi iç listesindeki farklı fiyatın kullanılması tartışmalı hâle gelebilir. Tüketici ödeme fişini ve kampanya koşulunu saklayarak hangi bedele dayandığını açıklamalıdır. Tarafların sonradan anlaştığı mahsup kayıtları da incelenir.

Satıcıya gönderilecek bildirimin içeriği

Bildirimde ürün modeli ve seri numarası, alışveriş ve teslim tarihi, bildirilen kusur, sonradan ortaya çıkan farklı ayıp ve istenen hak bulunmalıdır. “Teşhir ürününü iade etmek istiyorum” cümlesi, yalnızca beğenmeme nedeniyle vazgeçme olarak anlaşılabilir. Bunun yerine ilk bilgilendirme ile yeni arıza karşılaştırılmalıdır. Eklenen fotoğraflar ve servis raporu olayla bağlantılı olmalıdır. Satıcının yazılı ret gerekçesi istenerek anlaşmazlığın tam noktası belirlenebilir.

Satıcı ürünü teslim alacaksa taşıma, kurulum sökümü ve aksesuarların durumu açıklanmalıdır. Tüketici ağır ürünü kendi imkânıyla gönderirken yeni hasar doğmasını önleyecek paketlemeyi planlayabilir. Satıcıya teslim edilmiş ürün için teslim belgesi alınmalı, seçilen hakla çelişen onarım veya geniş ibra kayıtları incelenmelidir. Belgenin okunmadan imzalanması, tüketicinin yalnızca inceleme için verdiği ürün üzerinde başka bir işlem kabul ettiği tartışmasına yol açabilir.

Teslimden sonra yapılan sözlü anlaşma

Satıcı ilk şikâyetin ardından belirli tutar ödemeyi veya parçayı ücretsiz değiştirmeyi teklif etmiş olabilir. Teklifin kabul edilip edilmediği ve yalnızca belirli arızayı mı yoksa tüm uyuşmazlığı mı çözdüğü anlaşılmalıdır. Tüketici bir miktar para almışsa ödeme açıklaması ve varsa uzlaşma belgesi dosyaya konulur. Küçük bir indirim almanın daha sonra ortaya çıkan her arızayı kapsadığı varsayılmamalıdır. Buna karşılık geniş kapsamlı sulh veya ibra kaydı bulunan belge farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.

Ürün hâlen satıcının deposundaysa yeni teklifin nasıl uygulanacağı belirlenmelidir. Tamir edilen cihazın teslim tarihi, kullanılan parçalar ve önceki şikâyetin giderildiğine ilişkin açıklama alınabilir. Tüketicinin ürünü teslim alması, bildirilmeyen bütün kusurları kabul ettiği anlamına gelen otomatik bir işlem değildir. Ancak yeniden teslim tutanağında ürünün test edilip edilmediği ve hangi talebin karşılandığı yazılırsa sonraki uyuşmazlık daha açık değerlendirilir. Seri numarasının değişmiş olması durumunda cihazın değiştirilip değiştirilmediği ayrıca sorulmalıdır.

Tüketici ürünün geçici olarak kullanılabilmesi için başka cihaz kiralamış veya zorunlu nakliye bedeli ödemişse, bu giderlerin belgeleri de korunmalıdır. Ek zararın talep edilmesi, giderle ayıp arasındaki bağlantının ve hukuki koşulların gösterilmesini gerektirir. Her günlük masraf otomatik olarak satıcıya yüklenmez; harcamanın neden gerekli olduğu açıklanmalıdır.

Örnek olay ve başvuru belgeleri

Bir çamaşır makinesi, yan yüzeyindeki çizik nedeniyle 8.000 TL indirimle satılmış olsun. Faturada sadece bu çizik belirtilmiş ve cihazın çalıştığı açıklanmışsa, ilk kullanımda su boşaltmaması ayrı arıza iddiasıdır. Tüketici çizik fotoğrafını, satış notunu, kurulum raporunu ve su boşaltma sorununu gösteren servisi dosyaya koyar. Satıcı bilinen çizik nedeniyle bütün üründe hakların kaybedildiğini savunuyorsa bilinen ve bilinmeyen ayıp ayrımı açıklaştırılır.

Başka bir örnekte tüketici televizyonun mağazada uzun süre çalıştığını bilerek almış, satış belgesinde belirli ekran izi açıkça anlatılmış olabilir. Aynı izin mevcut olması ile sonradan görüntü kartının arızalanması yine ayrı olaydır. “Teşhir” kelimesi yerine kusurun bireysel açıklaması önemlidir. Tüketici kendi talebini hangi teknik bulguya dayandırdığını gösterirse başvuru yalnızca fiyatın düşüklüğü üzerinden tartışılmaz. Belgeli bilgi ile varsayım farklı tutulmalıdır.

2026 yılında 186.000 TL'nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyeti başvurusu yapılır; eşit ve üzerindeki tutarlarda mahkeme ile ilgili dava şartları değerlendirilir. Faturadaki satıcı unvanı, ürün bilgisi ve talep edilen sonuç doğru yazılmalıdır. Mersin merkezli ofisimiz, farklı illerdeki teşhir ürün uyuşmazlıklarını sözleşme, teknik kayıt ve başvuru belgeleri üzerinden yönetebilir. İnceleme sırasında ürünün mevcut durumu ve daha önce denenmiş çözüm yolları özellikle açıklanmalıdır.

Sık sorulan sorular

Teşhir ürününde bütün ayıpları kabul etmiş olur muyum?

Hayır. Satış sırasında bildiğiniz veya bilmeniz beklenen belirli ayıp ile bildirilmeyen başka ayıplar ayrılır. Teşhir etiketi tek başına iç bileşenlerdeki bütün sorunları kabul ettiğinizi göstermez. Kusurun nasıl açıklandığı ve belgelendiği önemlidir.

Çizik nedeniyle indirimli aldığım buzdolabı soğutmuyor, başvurabilir miyim?

Çizik ile soğutma arızası farklı ayıplar olabilir. Satışta hangi kusurun bildirildiğini ve soğutma sorununun ne zaman ortaya çıktığını gösterin. Teknik rapor, arızanın niteliğini ve kullanım kaynaklı olup olmadığını açıklayabilir.

Faturada görüldüğü gibi alındı yazması yeterli mi?

Genel ifade ile belirli ayıbın açıklanması aynı değildir. Ürünün niteliği ve tüketicinin sorunu anlayabilmesi değerlendirilir. Satış belgesinde hangi kusurun gösterildiği, etiketteki bilgi ve satış sırasında verilen vaatler birlikte ele alınır.

Teşhir ürününe garanti verilmeyebilir mi?

Garanti yükümlülüğü ürünün türü ve düzenlemelerle değerlendirilir. Mağazada sergilenmiş olması, emredici hakların genel ifadeyle kaldırılabileceği anlamına gelmez. Garanti belgesi, teslim tarihi ve önceki satış geçmişi birlikte kontrol edilmelidir.

Mağazada gördüğümden başka cihaz geldiğinde ne yapmalıyım?

Seri numarası, model, renk ve durum karşılaştırmasını belgeleyin. Siparişin belirli teşhir cihazına mı yoksa aynı modelde bir ürüne mi ilişkin olduğu incelenir. Teslim görüntüleri ve satış etiketinin fotoğrafı bu iddiayı açıklamaya yardımcı olur.

Altı ay sonra arıza çıkınca haklarım biter mi?

Altı aylık karine ile zamanaşımı ayrı konulardır. Bu sürenin geçmesi bütün hakları kendiliğinden bitirmez. Arızanın satıştan kaynaklandığı ve hangi sürelerin uygulanacağı ürünün geçmişi ve belgeler üzerinden değerlendirilir.

Satıcı yalnızca servisle görüşmemi isteyebilir mi?

Servis teknik inceleme sağlayabilir; satış sözleşmesine dayanan talebin muhatabı ayrıca belirlenir. Satıcının ayıplı mal sorumluluğu ile üretici veya ithalatçıya yöneltilebilen haklar ayrılır. Başvuruda hangi kişiden hangi çözüm istendiği açık yazılmalıdır.

Daha pahalı yeni modele ücretsiz geçiş zorunlu mu?

Her olayda daha üst modele geçiş hakkı doğmaz. Ayıpsız mislin bulunması, değişimin uygulanabilirliği ve orantısız güçlük değerlendirilir. Taraflar farklı modelde anlaşabilir; ek bedel ve garanti koşulları yazılı açıklanmalıdır.

Ürünü kendim açarak arızayı gösterebilir miyim?

Sökme ve değişiklik teknik delili etkileyebilir. Önce mevcut durumun kayıt altına alınması ve uygun servis incelemesi düşünülmelidir. Yetkisiz müdahale nedeniyle yeni hasar oluşması, başlangıçtaki arızanın kaynağı hakkında ek tartışma yaratabilir.

Bedel indirimi sadece tamir ücretinden mi oluşur?

Her zaman aynı hesap değildir. Ayıplı ve ayıpsız değerlerin karşılaştırılması gerekebilir. Satışta bilinen kusur için uygulanan indirim ile yeni ayıp nedeniyle istenen indirim ayrılmalıdır. Teknik değer ve ilk satış bedeli birlikte incelenir.

İlgili hukuki konular

• Kullanıcı hatası raporuna itiraz
• Kişiye özel üründe ayıp hakları

Resmî kaynaklar

• Ticaret Bakanlığı: Bilinen ayıp ve tüketici hakları
• 6502 sayılı Kanun
• Garanti belgeleri hakkında resmî bilgi
• 2026 hakem heyeti sınırı

Uyuşmazlığınıza ilişkin belgelerle hukuki değerlendirme talep etmek için iletişim sayfasından büromuza ulaşabilirsiniz. Mersin merkezli büromuz, farklı şehirlerdeki dosyaların takibini yetkili mahkeme ve başvuru usullerine göre planlar.

Resmî kaynaklar: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (6502)