Vatandaşlık Başvurusu Sürerken Boşanma Davası Açılırsa Ne Olur?

Boşanma davası açılınca başvuru hemen düşer mi?

Bir Türk vatandaşıyla evlenmek tek başına vatandaşlık kazandırmaz. Evlilik yoluyla başvuruda en az üç yıldır evli olma ve evliliğin sürmesi yanında aile birliği içinde yaşama, evlilik birliğiyle bağdaşmayan faaliyette bulunmama ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunmaması gibi koşullar incelenir. Boşanma davası açılması, evlilik statüsünü o anda sona erdirmez; kesinleşmiş boşanma kararıyla evlilik sona erer. Bu iki tarih dosyada ayrı tutulmalıdır.

Başvuru sürerken eşler arasında dava açılmış olması, aile birliği koşulunun değerlendirilmesinde önem taşıyabilir. İdare, tarafların fiilen birlikte yaşayıp yaşamadığını ve sunduğu bilgilerin güncelliğini araştırabilir. Her boşanma dilekçesini otomatik ret kararı saymak doğru değildir; başvurunun türü ve yargılamanın ulaştığı aşama belirleyicidir.

Boşanma kesinleşirse ne değişir?

5901 sayılı Kanun’un 16. maddesindeki evliliğin devamı koşulu, evlenme yoluyla kazanma için esaslıdır. Vatandaşlık kararı çıkmadan boşanma kesinleşirse, bu başvuru yolunun şartı artık karşılanmayabilir. İdarenin eski medeni hâl bilgisi üzerinden olumlu karar vereceğini varsaymak veya boşanmayı saklamak ciddi sorun doğurur. Başvurudan sonra Türk eşin ölümü, kanunda ayrıca düzenlenen farklı bir durumdur; boşanmayla aynı sonuca bağlanmaz.

Başvuru genel yolla ya da başka bir istisnai nedenle yapılmışsa, aynı evlilik koşulunu gelişigüzel uygulamak da hatalıdır. Evlilikten bağımsız vatandaşlık yollarının kendi ikamet ve diğer şartları vardır. Dosyanın başvuru numarası, başvuru formu ve idarenin yazılı bildirimleri incelenmeden kesin sonuç söylenemez.

Başvuruyu ve Türkiye’de kalışı nasıl yönetmeli?

Dava dilekçesi, ara kararlar, kesinleşme şerhli boşanma kararı ve nüfus kayıtlarının tarihlerini saklayın. Değişen aile durumunu başvuruyu yürüten nüfus ve vatandaşlık birimine doğru belgelerle yazılı olarak bildirin; evrak kayıt numarası alın. Sözlü bilgiyle yetinmeyin. Eksik veya çelişkili bilginin sonradan ortaya çıkması, başvuru değerlendirmesini ayrıca etkileyebilir.

Vatandaşlık başvurusu tek başına Türkiye’de sınırsız kalış hakkı vermez. Mevcut aile ikamet izni, boşanma sonrası kısa dönem izin olanağı ve diğer yasal kalış seçenekleri Göç İdaresi kurallarına göre ayrıca incelenmelidir. Ret tebliğ edilirse hangi gerekçenin gösterildiğini, tebliğ tarihini ve idari dava süresini kontrol edin. Çocukların velayeti veya aile içi şiddet olgusu varsa bunların resmî kayıtları ikamet yönünden özel önem taşır.

İki ayrı takvim örneği

Evlilik yoluyla başvuru Ocak ayında yapılmış, boşanma davası Mart ayında açılmış ve Eylül ayında henüz kesinleşmemişse nüfus kaydında evlilik sürer. Ancak idarenin aile birliği incelemesine karşı Marttan sonraki ayrı yaşamı yok sayan belge sunulmamalıdır. Boşanma kararı Ağustosta kesinleşmişse Eylül değerlendirmesinde evliliğin devamı şartı bakımından başka bir tablo vardır. Nüfus kayıt örneği ve mahkemenin kesinleşme şerhi bu farkı gösterir. Başvuru ekranında “değerlendirmede” görünmesi kazanılmış vatandaşlık hakkı anlamına gelmez. Çocuğun Türk vatandaşı olması da yabancı ebeveynin evlenme yoluyla vatandaşlık koşulunu kendiliğinden sağlamaz. Buna karşılık kişinin daha önce başka bir vatandaşlık başvurusunda bulunmuş olması ya da genel yoldan başvuru koşullarını taşıması ayrı dosyada incelenebilir. Ret gelirse gerekçenin gerçekten kesinleşmiş boşanmaya mı, aile birliğinin fiilî durumuna mı, başka bir yasal koşula mı dayandığı ayrılmalıdır. Böyle bir ayrım, doğru belgeyle doğru işleme karşı başvurmayı sağlar.

Hukuki dayanak

5901 sayılı Kanun; Nüfus ve Vatandaşlık İşleri açıklaması; Göç İdaresi açıklaması; 6458 sayılı Kanun; 2577 sayılı Kanun. İlgili hükümler olayın tarihindeki yürürlük durumuyla birlikte değerlendirilmelidir.

İlgili okuma: vatandaşlık başvurusunun değerlendirilmesi ve ret yolu.

İlgili konular için Yabancılar Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.