Kamera kaydı ceza dosyasında eksik görünüyorsa, sanık veya müdafi kaydın tamamının ve ham verinin incelenmesini talep edebilir. Ceza dosyasına sunulan görüntü, olayın yalnız birkaç saniyesini gösteriyor olabilir. Kamera kaydı eksik denildiğinde hangi bölümün bulunmadığı ve bunun neden önemli olduğu açıklanmalıdır. Kısa kayıt, mutlaka kasıtlı silme veya delil değiştirme anlamına gelmez. Kopyalama sırasında dar bir zaman aralığı seçilmiş, kamera hareket algılamayla çalışmış veya teknik kesinti oluşmuş olabilir. Bu ihtimaller somut kayıtla araştırılır.
Kamera görüntüsünün tamamı, olayın başlangıcını veya kişinin davranışını farklı gösterebilir. Ancak eksik görülen her aralık, dosyada sonuç değiştirici bir delil bulunduğunu kanıtlamaz. Talep, hangi zaman aralığının hangi olguya ışık tutacağını ortaya koymalıdır. Hem lehe hem aleyhe unsurların araştırılması, maddi gerçeğin belirlenmesi bakımından önemlidir.
Eksiklik neye göre fark edildi?
Dosyadaki görüntünün başlangıç ve bitiş zamanı, kamera numarası ve kayıt süresi belirlenir. Görüntü ekranında yazan saat ile gerçek olay saatinin aynı olup olmadığı incelenmelidir. Cihaz saati ileri veya geri olabilir. Aynı olayın başka kayıtla karşılaştırılmasında bu fark açıklanmazsa yanlış bir eksiklik iddiası ortaya çıkabilir.
Bilirkişi raporunda daha uzun görüntünün incelendiği yazarken dosyada kısa bir kopya bulunması, ayrıca araştırılması gereken bir durumdur. Tutanakta teslim alınan dosyanın adı ve süresi kontrol edilir. Eksiklik yalnız oynatıcı veya dosya biçiminden kaynaklanıyorsa uygun teknik inceleme gerekebilir. Dosyanın açılmaması ile veri bulunmaması aynı değildir.
Eksik kamera kaydı için inceleme talebi
Ceza yargılamasında kamera kaydı, olayın aydınlatılmasında önemli bir delildir. Kamera kaydının bir kısmının eksik olduğu düşünülüyorsa, kaydın asıl kaynağından getirtilmesi ve bilirkişi incelemesi yapılması istenebilir. İncelemede kaydın kesintiye uğrayıp uğramadığı, zaman damgaları ve üzerinde oynama yapılıp yapılmadığı araştırılır. Kamera kaydı ile ilgili taleplerin gerekçeli olarak ve kovuşturma aşamasında zamanında yapılması gerekir.
Kaynak kayıt nerede?
İşletmenin kayıt cihazı, güvenlik şirketi sistemi veya başka bir resmî kayıt kaynağı bulunabilir. Dosyaya verilmiş kopya ile kaynağın tamamı ayrı şeylerdir. Kaynak hâlen mevcutsa belirli kamera ve tarih aralığı yönünden usulüne uygun temin talebi yapılabilir. Ancak sistemlerin kayıt saklama süresi aynı değildir; zaman geçmesi kaydın teminini etkileyebilir.
İlgili işletmenin “bütün kaydı verdik” açıklaması, dosyadaki kayıtla eşleştirilmelidir. Hangi tarihte, kim tarafından ve hangi ortamda teslim edildiği açıklanabilir. Yalnız ekrandan telefona çekilmiş video bulunması ile cihazdan doğrudan dışa aktarılmış dosya bulunması, teknik değerlendirmede farklıdır. Özgün kaydın yerine sonradan hazırlanmış görüntü sunulamaz.
Koruma ve inceleme talebi nasıl kurulur?
Soruşturma aşamasında Cumhuriyet başsavcılığına, kovuşturmada mahkemeye uygun talep sunulabilir. CMK 160 kapsamında savcı lehe ve aleyhe delilleri toplamakla ve muhafaza etmekle yükümlüdür. Başvuruda kamera konumu, tarih, yaklaşık zaman ve istenen aralık açıkça belirtilmelidir. “Bütün kameralar incelensin” şeklindeki belirsiz talep yerine olayla bağlantılı kapsam gösterilmelidir.
- Dosyada bulunan kaydın adı ve bilinen süresi.
- Eksik olduğu düşünülen aralığın başlangıç ve bitişi.
- İlgili kameranın yeri ve görüntülediği alan.
- Kaydın hangi kişide veya sistemde bulunabileceği.
- Eksik bölümün hangi olgu bakımından önem taşıdığı.
- Varsa teslim tutanağı ve bilirkişi raporuyla çelişki.
Kaynağın korunması talebi ile yeni bilirkişi incelemesi talebi ayrı belirtilmelidir. Önce kaydın kaybolmasının önlenmesi gereken bir durum bulunabilir; teknik değerlendirme sonra yapılabilir. Her koruma talebinin kabulü garanti değildir. Ancak başvurunun somutlaşması, gerekliliğin anlaşılmasını sağlar.
Teknik bilirkişiden ne istenebilir?
Kayıtta kesinti olup olmadığı, zaman damgalarının uyumu, dışa aktarma biçimi ve görüntünün bütünlüğü gibi teknik sorular yöneltilebilir. Bilirkişinin görevi, uzmanlığı gerektiren konuları açıklamaktır. Bir kişinin suçlu olduğuna veya hukuka aykırı delil nedeniyle mutlaka beraat gerektiğine karar vermek bilirkişinin teknik görevinden farklıdır. Hukukî değerlendirme yetkili yargı merciine aittir.
Kayıt üzerinde sonradan düzenleme yapıldığı iddia ediliyorsa bunun teknik dayanağı gösterilmelidir. Görüntünün takılması veya ani geçiş bulunması, tek başına kasıtlı montaj kanıtı değildir. Teknik inceleme, cihazın çalışma yöntemi ve kaydın elde edilme süreciyle birlikte yapılmalıdır. Mevcut rapor eksikse belirli sorulara cevap veren ek inceleme istenebilir.
Savunma ve delil tartışması nasıl etkilenir?
CMK 217, kararın duruşmaya getirilmiş ve tartışılmış delillere dayanmasını düzenler. Eksik kaydın belirleyici olup olmadığı ve tarafların etkili biçimde görüş bildirebilmesi bu çerçevede değerlendirilir. Kısa kaydın varlığı, her durumda bütün görüntülerin geçersizliği veya otomatik beraat sonucunu doğurmaz. Eksiklik ile delilin ispat değeri somut olayda açıklanmalıdır.
Farazi örnekte dosyada kavganın ortasından başlayan kayıt vardır; ilk temasın başka kamerada görüldüğü ileri sürülmektedir. O kameranın yeri ve zaman aralığı belirtilerek temin istenebilir. Kayıt artık yoksa bunun nedeni ve önceki teslim kayıtları araştırılır. Başvurucu, varlığını bilmediği görüntünün içeriğini kesinmiş gibi anlatmamalıdır.
İnceleme istemine cevap verildiğinde hangi dosyanın temin edildiği yeniden kontrol edilmelidir. Aynı kısa kopyanın tekrar gönderilmesiyle kaynak kaydın tamamının araştırılması birbirine eşit değildir.
Kayıt kısaysa mutlaka delil silinmiş midir?
Hayır. Çalışma yöntemi, aktarım, saklama süresi veya teknik sorun olabilir. Eksikliğin sebebi incelemeyle belirlenmelidir.
Her kamera için bütün gün istenmeli mi?
Olayla bağlantılı kapsam somutlaştırılmalıdır. İlgili kamera, zaman aralığı ve araştırılacak olgu belirtilmesi talebi anlaşılır kılar.
Bilirkişi eksik kayıtla kesin suç sonucu verebilir mi?
Bilirkişi teknik değerlendirme yapar. Suçun oluşumu ve delillerin hukukî sonucu yargı merciinin değerlendirme alanındadır.
Eksik bölüm varsa mutlaka beraat çıkar mı?
Böyle bir garanti yoktur. Kaydın önemi, diğer deliller, savunma imkânı ve hukukî koşullar birlikte değerlendirilir.
İlgili hukuki bilgiler
Kamera Kaydının Saati Yanlışsa Ceza Dosyasında Nasıl Doğrulanır?
Güvenlik Kamerası Kaydı Silinmeden Savcılığa Nasıl Aldırılır?
Resmî kaynaklar
- 5271 Ceza Muhakemesi Kanunu - Adalet UYAP güncel metin: CMK 160 lehe ve aleyhe delillerin toplanması, CMK 217 delillerin tartışılması
- Adalet Bakanlığı: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu metni: CMK 67 bilirkişi raporu, itiraz ve teknik inceleme talepleri
Dosyanızın değerlendirilmesi
Av. Emirhan Keskin’in ofisi Mersin’dedir. Türkiye’nin farklı şehirlerindeki uyuşmazlıklarda belgeler üzerinden uzaktan ön değerlendirme yapılabilir. Başvuru yolu, yetkili merci ve temsil kapsamı somut dosyaya göre belirlenir. Belgelerinizi tarih sırasıyla hazırlayıp iletişim sayfasından randevu ve dosya değerlendirmesi bilgisine ulaşabilirsiniz.
Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)