Serbest meslek makbuzu hesaplama
Brüt ücret, KDV dâhil tutar veya net tahsilat üzerinden serbest meslek makbuzu kalemlerini hesaplayın. Stopaj, KDV ve uygulanıyorsa KDV tevkifatını ayrı ayrı görün.
Serbest meslek makbuzu nasıl hesaplanır?
Serbest meslek makbuzunda hizmet bedeli vergi matrahını oluşturur. KDV bu matrah üzerinden hesaplanır. Ödemeyi yapan taraf Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesi uyarınca vergi kesintisi yapmakla sorumluysa, stopaj da KDV hariç brüt hizmet bedeli üzerinden hesaplanır. KDV tevkifatı uygulanması gereken bir işlemde ise hesaplanan KDV’nin seçilen oran kadarı alıcı tarafından kesilir.
Net tahsilat = Brüt hizmet bedeli + KDV − gelir vergisi stopajı − KDV tevkifatıMesleki hizmetin KDV hariç tutarıdır; stopaj ve KDV hesaplarının temelini oluşturur.
Kesinti yapmakla yükümlü alıcılara düzenlenen makbuzlarda genel olarak brüt bedel üzerinden hesaplanır.
KDV hizmet bedeline eklenir; kısmi tevkifat varsa hesaplanan KDV’nin bir bölümü alıcı tarafından beyan edilir.
2026 serbest meslek makbuzu oranları
| Kalem | Araçtaki varsayılan | Hesaplama matrahı |
|---|---|---|
| Gelir vergisi stopajı | %20 | KDV hariç brüt hizmet bedeli |
| KDV | %20 genel oran | KDV hariç brüt hizmet bedeli |
| Avukatlık hizmetlerinde KDV tevkifatı | Uygunsa 5/10 | Hesaplanan KDV |
| Danışmanlık hizmetlerinde KDV tevkifatı | Uygunsa 9/10 | Hesaplanan KDV |
Stopaj ve KDV tevkifatı her makbuzda kendiliğinden uygulanmaz. Alıcının kesinti sorumluluğu, hizmetin niteliği, istisnalar ve yürürlükteki işlem sınırları ayrıca değerlendirilmelidir.
Örnek hesaplamalar
| Senaryo | Brüt | KDV | Stopaj | KDV tevkifatı | Net tahsilat |
|---|---|---|---|---|---|
| %20 stopaj, %20 KDV | 10.000 TL | 2.000 TL | 2.000 TL | Yok | 10.000 TL |
| Stopajsız, %20 KDV | 10.000 TL | 2.000 TL | Yok | Yok | 12.000 TL |
| %20 stopaj, %20 KDV, 5/10 tevkifat | 10.000 TL | 2.000 TL | 2.000 TL | 1.000 TL | 9.000 TL |
Brütten nete ve netten brüte hesap farkı
Brütten nete hesaplamada KDV hariç hizmet bedeli bilinir; vergi kalemleri bu tutardan üretilir. Netten brüte hesaplamada ise meslek mensubunun eline geçmesi istenen tahsilat tutarı bilinir ve brüt hizmet bedeli ters işlemle bulunur. “KDV dâhil tutar” seçeneği, belge toplamından KDV hariç matrahı ayırır; stopaj ve tevkifat bundan sonra hesaplanır.
Sık sorulan sorular
Serbest meslek makbuzunda stopaj oranı kaçtır?
Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesi kapsamındaki genel serbest meslek ödemelerinde oran %20’dir. Ancak ödeme yapanın kesinti sorumlusu olmaması veya özel bir istisna bulunması halinde stopaj uygulanmayabilir.
Serbest meslek makbuzunda KDV nasıl hesaplanır?
KDV, kural olarak KDV hariç brüt hizmet bedeli üzerinden ilgili oranla hesaplanır ve makbuz toplamına eklenir. Genel oran %20 olmakla birlikte hizmete özgü oran veya istisna bulunabilir.
KDV tevkifatı her avukatlık hizmetinde uygulanır mı?
Hayır. Hizmetin niteliği, alıcının belirlenmiş alıcı olup olmadığı ve yürürlükteki sınırlar birlikte değerlendirilir. Dava ve icra takibi niteliğindeki bazı avukatlık hizmetleri ile danışmanlık hizmetlerinin tevkifat oranları farklı olabilir.
Hesaplama muhasebe kaydı yerine geçer mi?
Hayır. Araç bilgi ve ön kontrol amaçlıdır; e-SMM düzenlenirken güncel vergi uygulaması ve mali müşavir değerlendirmesi esas alınmalıdır.