HAGB Denetim Süresinde Yeni Suç İşlenirse Eski Dosya Açılır mı?

HAGB denetim süresinde yeni suç: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı bulunan bir kişiye yeni bir soruşturma açılması, önceki hükmün aynı gün kesinleşip infaza gönderileceği anlamına gelmez. Eski kararın verildiği tarih, denetim süresi, yeni fiilin işlenme tarihi ve yeni dosyanın sonucu ayrı ayrı saptanmalıdır.

Hangi yeni olay etkili olabilir?

CMK 231, denetim süresinde kasten yeni bir suç işlenmesi ve yükümlülüklere aykırılık açısından sonuçlar öngörür. Suç tarihinin denetim süresinin içinde olup olmadığı temel sorudur. Yeni fiilin taksirli olması ile kasıtlı olması aynı değerlendirmeye tabi değildir. Hakkında yalnız ihbar veya iddianame bulunması, isnadın sabitliğiyle aynı şey değildir.

Eski dosyanın HAGB kararındaki yükümlülükler de incelenir. Denetimli serbestlik tedbiri konulmuşsa çağrı, uygulama ve varsa ihlal tutanaklarının usulü önem taşır.

Mahkeme hangi işlemi yapar?

Yeni dosyadan gelen bildirim üzerine önceki mahkeme, CMK 231/11 şartlarını inceler. Denetim süresi içinde kasıtlı yeni suç işlenmesi veya yükümlülüğe aykırılık saptanırsa ertelenmiş hükmün açıklanması gündeme gelir. Yükümlülüğün yerine getirilememesi değerlendirmesinde mahkemenin takdir alanı ve somut nedenler ayrıca incelenir.

Savunmada yeni dosyanın kesinleşme durumu, suç ve karar tarihleri, eski HAGB’nin kesinleşmesi, yükümlülüğün tebliği ve fiilin kasıtlı niteliği belgelenir. İki dosyadaki sanığın aynı kişi olup olmadığı bile kimlik karışıklığı hâlinde teyit edilmelidir.

Hüküm açıklandığında kanun yolu

Hükmün açıklanması hâlinde gerekçeli karar ve kanun yolu bildirimi okunur. 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren CMK 231/11, açıklanan veya yeni kurulan hükme itirazı ve merciin denetim süresi ihlali koşullarıyla sınırlı incelemesini düzenler. CMK Geçici 6/2 uyarınca 1 Haziran 2024 öncesi HAGB kararlarıyla ilgili açıklama veya yeniden kurmada önceki kanun yolu rejimi korunur; eski kararın tarihi bu nedenle belirleyicidir.

Denetim süresi yeni kasıtlı suç ve yükümlülüğe aykırılık olmadan geçmişse CMK 231/10 gereğince açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılması ve davanın düşmesi değerlendirilir. Bu sonucu UYAP kaydında ve karar örneğinde doğrulamak yararlıdır.

İki dosyanın tarihlerini aynı çizelgede görün

HAGB’nin denetimi için önce eski karardaki hüküm tarihi, kanun yolu sonucu, kesinleşme ve denetim süresinin başlangıç-bitiş kayıtları belirlenir. Yeni dosyada ise suçun işlendiği iddia edilen tarih, isnat edilen suçun kasten veya taksirle işlenebilir niteliği, karar ve kesinleşme durumu ayrı yazılır. Yeni mahkûmiyetin tarihi denetim bittikten sonraya düşse bile incelenen nokta yeni fiilin denetim döneminde işlenip işlenmediğidir. Buna karşılık fiil denetimden önce gerçekleşmişse mahkûmiyetin geç gelmesi tarihi geriye taşımaz.

Örneğin eski HAGB denetimi 2025 yılı başından 2029 yılı sonuna kadar sürüyor, yeni olay 2024’te olmuş ve mahkûmiyet 2027’de verilmişse yeni hükmün verildiği yıla bakıp otomatik ihlal sonucu çıkarılamaz. 2027’de işlenen olay için yalnız polis şikâyeti bulunması da fiilin sabit kabul edildiği anlamına gelmez. Yeni dosyanın kesinleşme kaydı ve eylemin hukuki niteliği, eski mahkemeye gönderilen bildirimle karşılaştırılmalıdır. Birden çok olay varsa her suç tarihi ayrı işlenir.

Yükümlülük ihlali ile yeni suç aynı savunma değildir

Denetimli serbestlik yükümlülüğünün ihlali ileri sürülüyorsa kişinin hangi yükümlülüğe tabi tutulduğu, kararın ve çağrının nasıl bildirildiği, hangi günlerde uyulmadığı incelenir. Sağlık mazereti, çalışılan yerin başka şehirde olması veya yanlış adrese tebligat gibi olgular belgeyle gösterilirse mahkeme yerine getirememe nedenlerini değerlendirebilir. Salt “haberim yoktu” cümlesi çağrı ve tebliğ kayıtları görülmeden yeterli savunma olmaz. Tedbirin uygulanmasında idari kayıtla mahkemenin verdiği asıl hüküm arasındaki fark da korunur.

Yeni kasıtlı suç iddiasında ise mazeret tartışması tek başına sorunu çözmez; fiilin sabitliği, denetim aralığı ve suçun kast unsuru tartışılır. Trafik kazasındaki taksirle yaralama ile kasten yaralama aynı başlık altında değerlendirilmez. Eski mahkemenin önüne yanlış kişiye ait adli sicil veya numara gelmesi ihtimaline karşı TC kimlik, dosya esas ve karar numarası da doğrulanır. Bu çalışma özellikle farklı illerde yürüyen iki dosyanın belgelerinin eksik aktarıldığı hâllerde önemlidir.

2026 değişikliğiyle açıklanan hükme hangi yoldan gidilir?

31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun, CMK 231/11’i yeniden düzenledi. Güncel metin uyarınca denetimde yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali nedeniyle açıklanan ya da yeniden kurulan hükme itiraz edilebilir; itiraz mercii incelemeyi bu fıkradaki koşullarla sınırlı yapar. HAGB kararının ilk verildiği aşamadaki istinaf yolu ise CMK 231/12’de ayrı düzenlenmiştir. Dolayısıyla “HAGB’ye istinaf” ile “denetim ihlalinden sonra açıklanan hükme itiraz” aynı dilekçe ve inceleme konusu değildir.

Özellikle 1 Haziran 2024’ten önce verilmiş HAGB kararlarında CMK geçici 6’daki özel kanun yolu geçiş hükümleri bulunur. 2026 değişikliğinin yürürlük tarihi, eski kararın tarihi ve açıklama kararının tarihi birlikte incelenerek uygulanacak yol saptanır; 2024 öncesi bütün dosyalara güncel 231/11’i otomatik yaymamak gerekir. Başvuru dilekçesinde “hangi denetim koşulu neden gerçekleşmedi” sorusuna, kesinleşme şerhi, tebligat, olay tarihi ve yeni dosya karar örneğiyle yanıt verilir. Kanun yolu bildirimi ve tebliğ tarihi ayrıca kontrol edilir.

Denetim sonunda düşme kararı nasıl izlenir?

Denetim süresi sona erdiğinde yeni kasıtlı suç veya yükümlülük ihlali bulunmadığı ileri sürülüyorsa eski mahkemeden dosya durumunun incelenmesi ve CMK 231/10 uyarınca davanın düşmesine karar verilmesi istenir. HAGB kaydının görünür olmasıyla mahkemenin düşme kararını henüz vermemiş olması farklıdır. Denetimli serbestlik biriminin uyum yazısı, yeni suç bildirimi ve kesinleşme bilgileri dosyaya geldiğinde mahkemenin sonucunu görmek gerekir. Düşme kararı verilmişse karar örneği ve kesinleşme kaydı edinilir.

Yeni dosyadaki beraat, suç vasfının taksirli biçime dönüşmesi veya suç tarihinin denetim dışında kalması eski dosya açısından somut yeni gelişme oluşturabilir. Bu gelişmeler ilgili mahkemeye yalnız sözlü anlatımla değil, resmî karar örneğiyle sunulur. Tam tersi durumda yeni mahkûmiyetin kesinleşmesi beklenirken tarafın adresi değişmişse tebligatların kaçırılmaması için dosyadaki adres güncellenir. HAGB kaydının özel sistemde tutulması, mahkemenin kendiliğinden her değişikliği anında görmesi demek değildir.

HAGB kararının ilk tarihi neden özellikle önemlidir?

Bir kişinin elindeki HAGB kararı yıllar önce verilmiş olabilir. İlk HAGB kararına karşı kullanılabilecek kanun yolu, 2024 geçiş kuralı ve 2026’daki yeni madde metni nedeniyle güncel karara karşı yolla aynı varsayılamaz. Mahkemenin sonradan verdiği açıklama kararının başlığına bakmak da tek başına yetmez; kararın gerçekten CMK 231/11 uyarınca ihlal tespiti içerip içermediği incelenir. Dosya kapağındaki eski esas numarası, yeni açıklama kararının hüküm fıkrasıyla birlikte değerlendirilir.

İhlal bildirimi üzerine eski mahkeme dosyayı açmışsa sanık, yeni suç dosyasının hâlen kesinleşmediğini, yanlış tarihin esas alındığını veya yükümlülük bildirimindeki sorunu belgeleriyle sunabilir. Savcılığın yalnızca ihbar yazısı, yeni fiilin kesinleşmiş mahkûmiyetle sabit olduğu iddiasıyla eş tutulmamalıdır. Her başvurunun süresi ve mercii son kararın tebliği üzerinde denetlenir.

Sık sorulan sorular

Yeni dosya açılması tek başına HAGB’yi bozar mı?

Salt soruşturma kaydı, CMK 231/11 şartlarının varlığına eşit değildir; fiil ve sonuç somut dosyada incelenir.

Denetim süresinden önceki suç etkiler mi?

Yeni fiilin işlenme tarihi ile denetim aralığı karşılaştırılmalıdır; kararın geç verilmesi suç tarihini değiştirmez.

İlgili içerik ve mevzuat

• HAGB Kararına Karşı İstinaf ve Yeni Denetim Rejimi
• Ceza Davasında İstinaf ve Temyiz Süreleri: İki Haftalık Başvuru
• CMK m. 231
• 7589 sayılı Kanun (CMK 231)

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyada kararın tarihi, tebliği, deliller ve suç ya da takip türü birlikte incelenmelidir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin merkezli olup Türkiye genelindeki dosyaları yetkili merciler önünde takip edebilir.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)