Nafaka Ödenmiyorsa İcra ve Tazyik Hapsi Başvurusu Nasıl Yapılır?

Nafaka kararı bulunmasına rağmen ödeme yapılmıyorsa ilk amaç alacağı doğru dönemler üzerinden tahsil etmektir. İcra dosyası, tazyik hapsi şikâyeti ve nafakanın artırılması birbirinin yerine geçmez. İcra ve İflas Kanunu'nun 344. maddesindeki yaptırımın şartları ayrıca incelenir; geçmişte birikmiş bütün borç için sırf karar var diye otomatik hapis uygulanacağı söylenemez.

Kısaca bu yazıda

Aşağıdaki maddeler, yazıda ayrıntılı olarak ele alınan başlıca noktaları özetler. Somut durumunuzda hangi kuralın uygulanacağı, olayın ayrıntılarına ve belgelere göre değişebilir.

• Önce icra hesabını doğru kurun: Kesinleşme veya uygulanabilirlik durumuyla birlikte nafaka kararını, varsa sonraki artırım kararını ve ödeme tarihlerini toplayın.
• Tazyik hapsi hangi durumda tartışılır: İİK 344, nafaka hakkındaki kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesince tazyik hapsi kararı verilmesini düzenler.
• Delil ve başvuru sırası: Mahkeme kararının onaylı örneği, icra dosyası ve tebliğ kayıtları, dönemsel borç dökümü ile tüm banka hareketleri birlikte hazırlanmalıdır.
• Hukuki dayanak: İlgili hükümler: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.

Önce icra hesabını doğru kurun

Kesinleşme veya uygulanabilirlik durumuyla birlikte nafaka kararını, varsa sonraki artırım kararını ve ödeme tarihlerini toplayın. Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası ayrı başlıklar olabilir. Her ayın vadesi, kararda yazılı tutarı ve karşı tarafın yaptığı banka veya elden ödemeler tablo halinde gösterilmelidir. Çocuğun adına ödenen okul gideri gibi kalemleri kendiliğinden nafaka yerine saymak da, açık ödeme açıklamasını yok saymak da uyuşmazlığa yol açar.

İcra takibinde dayanak karar ve dosya türü önemlidir. Ödeme veya icra emrinin muhataba tebliği ve borcun hangi döneme ait olduğu kontrol edilir. Borçlu iş değiştirirse ücret, banka ve malvarlığı araştırması ayrı icra işlemleri gerektirebilir. Nafakanın tahsili için yapılan başvuruların tarihlerini ve dönen tebligat parçalarını saklayın.

Tazyik hapsi hangi durumda tartışılır?

İİK 344, nafaka hakkındaki kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesince tazyik hapsi kararı verilmesini düzenler. Uygulamada icra takibi, usulüne uygun tebliğ, muaccel dönem ve ödenmeme şartları somut olarak denetlenir. Tazyik hapsi alacağı kendiliğinden ödemez; takipteki para borcu ayrıca varlığını sürdürür.

Şikâyet için İİK 347 uyarınca fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlenmesinden itibaren bir yıl sınırı incelenir. Her ödenmeyen nafaka dönemi ve ilgili şikâyet tarihi ayrı değerlendirilmelidir; eski bütün dönemleri tek bir gün gerçekleşmiş gibi göstermek yanıltıcıdır. Nafaka kararı kaldırılmış veya değiştirilmişse hangi dönemin hangi karara tabi olduğu belirlenmelidir. Şikâyet dilekçesinin alınması, kararın mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez.

Delil ve başvuru sırası

Mahkeme kararının onaylı örneği, icra dosyası ve tebliğ kayıtları, dönemsel borç dökümü ile tüm banka hareketleri birlikte hazırlanmalıdır. Karşı taraf 'ödediğini' ileri sürüyorsa dekontun hangi ay için gönderildiği ve alacaklının hesabına geçip geçmediği incelenir. Elden ödeme iddiasında makbuz veya başka delillerin gücü somut olayda tartışılır.

Eksik tutar veya düzensiz ödeme varsa faiz, icra gideri ve artırım kararının başlangıcı ayrıca hesaplanmalıdır. Borçlu nafakayı ödemekte güçlük çektiğini söylüyorsa mahkeme kararı değiştirilmedikçe kendi kararıyla tutarı sıfırlayamaz. Alacaklı da görüşme hakkını veya çocukla iletişimi para borcuna karşı bir pazarlık aracı olarak kullanmamalıdır; bunlar ayrı hukuki ilişkilerdir.

Ödeme yapılmadığını kanıtlamak için yalnız borçlunun gönderdiği mesajı değil alacaklının hesabına ilişkin düzenli ekstreyi de hazırlayın. Nafaka kararında yıllık artış öngörülmüşse hangi ayda hangi tutarın doğduğunu açık tabloya yazın; mahkeme kararı olmayan keyfî zamları takip hesabına eklemeyin. Tazyik şikâyeti sırasında borçlu ödeme yaparsa bunun tarihini ve hangi döneme mahsup edildiğini mahkemeye bildirin. Tazyik yaptırımının amacı uyumu sağlamaktır; ödeme gerçekleşse bile icra müdürlüğünün borç ve masraf hesabının ayrıca güncellenmesi gerekir.

Hukuki dayanak

İlgili hükümler: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 344 ve 347; 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m. 169, 175 ve 182. Maddenin güncel metni, işlem ve tebliğ tarihindeki duruma göre somut dosyada ayrıca kontrol edilmelidir.

İlgili okuma: karardaki nafakanın tahsili.

İlgili konular için Aile Hukuku yayınlarını inceleyebilirsiniz.

Resmî kaynaklar: İcra ve İflas Kanunu (2004)