Malvarlığında İntifa Sahibi Borçların Faizini Ödemekten Kurtulabilir mi?

Bir malvarlığının tamamı veya ilgili bütünü üzerinde intifa hakkı bulunan kişi, bu malvarlığındaki borçların faizlerini ödemekle yükümlüdür. Türk Medeni Kanunu’nun 814. maddesi, durum ve koşullar haklı gösteriyorsa bu yükümlülükten kurtulmanın istenebileceğini de düzenler. Bu durumda intifa, borçlar ödendikten sonra kalan kısım üzerinde devam eder. Kural, faizlerin hiçbir hesap yapılmadan silinmesi veya alacaklıların haklarının sona ermesi değildir.

Önce malvarlığı intifaı var mı?

Tek ev üzerinde intifa bulunmasıyla çeşitli mallar, haklar ve borçları kapsayan malvarlığı intifaı aynı şekilde adlandırılmamalıdır. Hakkın kuruluş belgesi ve kapsamı araştırılır. Kişinin bir yakının malını fiilen kullanması da tek başına kanundaki intifa ilişkisini göstermez. 814. maddenin hangi malvarlığı ve borçlar için uygulandığı belirlenmelidir. Kapsam dışındaki kişisel borçlar bu hesaba açıklamasız eklenmez.

Miras yoluyla intifa kurulmuşsa vasiyetin tam metni ve tereke kayıtları birlikte alınır. Sağlıkta yapılan kuruluşta sözleşme ve devrin içeriği görülür. Birden çok malın bulunması, bütün borçların otomatik olarak aynı intifa kapsamına girdiğini kanıtlamaz. Hak, mal ve borç arasındaki bağlantı gösterilir. Belirsiz bir “bütün aile borçları” toplamı yerine her kalemin kaynağı yazılmalıdır.

Faiz ile anapara ve diğer giderler ayrılır

814. madde malvarlığındaki borçların faizlerini düzenler. Anapara, intifa geliri ve işletme giderleri tek sütunda toplanmamalıdır. Ödenen tutarın hangi döneme, hangi sözleşmeye ve hangi borç kalemine ait olduğu belirlenir. Alacaklının hesabındaki hata veya borcun daha önce ödenmiş olması ayrı savunma konusudur. İntifa sahibinin faiz yükü, geçersiz veya mevcut olmayan borcu geçerli hale getirmez.

intifalı evde vergi ve gider hesabı, vergi mükellefliğiyle malik ve intifa sahibi arasındaki vergi gideri hesabını açıklar. intifalı malın korunması ve bakımı, intifalı malın olağan bakım yükünü ve korunmasını ele alır. Bu giderler ile malvarlığı intifaında borç faizi aynı hukuki kalemler değildir. Bir vergi dekontunun bulunması, 814. maddeye göre borç faizi ödendiğini göstermeyebilir. Her gider doğru başlıkla belgelendirilmelidir.

Kurtulma hangi koşulla istenir?

Kanun durum ve koşulların haklı göstermesini arar. Yalnız ödeme yapmak istememek, intifanın beklendiği kadar kârlı olmaması veya tarafların kişisel anlaşmazlığı her olayda yeterli sayılmaz. Malvarlığının gelirleri, faiz yükü ve ilgili somut koşullar açıklanmalıdır. Haklı sebebin varlığını değerlendirmek gerekir; bu yazıda bütün olaylar için değişmez bir gelir-faiz yüzdesi önerilmez.

İntifa sahibi, hangi borçların faizinden ve hangi gerekçeyle kurtulmak istediğini açıkça belirtmelidir. Borcun kaynağı, vadesi ve mevcut bakiyesi belgelenir. Yapılmış ödemeler hesaptan düşülür. İstem dile getirilmiş diye yükümlülüğün her durumda hemen sona erdiği varsayılmamalıdır. İlgili işlemin ve ortaya çıkan sonucun belgesi alınır; ödeme veya takip bildirimleri cevapsız bırakılmaz.

Sonuç neden kalan kısımla sınırlı?

814. maddeye göre kurtulma halinde intifa borçlar ödendikten sonra kalan kısım üzerinde sürer. Bu, hem tüm malvarlığını aynı biçimde kullanıp hem faiz yükünü koşulsuz başka kişiye aktarma düzeni değildir. Hangi borçların nasıl ödendiği ve kalan varlığın ne olduğu hesaplanmalıdır. Alacaklıların ödeme haklarıyla taraflar arasındaki intifa ilişkisi ayrılır.

Hazırlıkta intifa kuruluş belgesi, malvarlığı listesi, borç sözleşmeleri, faiz dökümleri, gelir ve gider kayıtlarıyla önceki ödeme dekontları bir araya getirilir. Talepte haklı koşullar somutlaştırılır ve kalan malvarlığındaki intifanın nasıl izleneceği gösterilir. Böylece faiz yükünden kurtulma istemi, belirsiz bir borç silme talebi yerine kanunun öngördüğü ekonomik ve hukuki sonuçla birlikte değerlendirilir.

Resmî kaynaklar: Türk Medeni Kanunu (4721)

Hukuki kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — ÇSGB — TMK m. 814