Avukatı Azlettikten Sonra Davayı Takip Etmezsem Ne Olur?

Hukuk davasında avukatını azleden taraf, dosyanın yeni bir avukat buluncaya kadar kendiliğinden bekleyeceğini düşünmemelidir. HMK 83, taraf davayı takip etmez ve iki hafta içinde başka vekil görevlendirmezse yokluğunda uygulanacak hükümlere göre işlem yapılmasını öngörür. Azil, dava dosyasından çekilmek veya dava hakkından vazgeçmek değildir. Kimin hangi işlemi takip edeceği belirlenmelidir. Azlin mahkemeye usulüne uygun bildirimi ile yaklaşan duruşma ve kesin süreler birlikte ele alınmalıdır.

Azil dosyada nasıl görünür hale gelir?

HMK 81 gereğince azlin mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm doğurması için dilekçeyle bildirim veya beyanın tutanağa geçirilmesi gerekir. Gerektiğinde ilgiliye yapılacak tebligat gideri de peşin ödenir. Noter azilnamesinin düzenlenmiş olmasıyla bu dosyadaki bildirimin tamamlandığı varsayılmamalıdır. Birden fazla dava varsa her dosyanın temsil kaydı ayrıca kontrol edilir. Avukatla özel yazışma, dosyada bulunmayan usuli bildirimin her durumda yerine geçmez.

Azil beyanında mahkeme adı ve esas numarası, azledilen vekilin bilgisi ve temsil değişikliği açık gösterilmelidir. Yeni vekil atanmışsa buna ilişkin usulüne uygun belge de sunulur. Taraf bizzat takip edecekse mevcut tebligat adresi doğru bildirilmelidir. Eşe Verilen Vekâlet Boşanınca Kendiliğinden Biter mi? yazısı temsil dışındaki vekâletlerde yetkinin sona ermesini anlatır; onun bankaya bildirim örneği mahkeme dosyasındaki HMK 81 işlemiyle aynı değildir.

İki haftanın anlamı

HMK 83’teki iki hafta, vekil azlinden sonra tarafın takip etmemesi halinde yeni vekil görevlendirmesi bakımından önemlidir. Bu düzenleme eski avukatın iki hafta daha temsil edeceği anlamına gelmez. İstifa eden vekilin müvekkile tebliğden sonra devam eden görevi HMK 82’nin ayrı kuralıdır. Azil ve istifa farklı işlemlerdir; iki haftalık ifadelerin geçtiği gerekçesiyle sonuçları birleştirilmemelidir. Dosyadaki azil ve bildirim tarihleri somut olarak belirlenmelidir.

Taraf, kendisinin usulüne uygun takip edebileceği işlemleri yürütüyorsa mutlaka yeni avukat bulunmadığı için her işlem geçersiz sayılmaz. Öte yandan “avukatı azlettim” demek, başlamış bir kanun yolu veya belge sunma süresini yeniden başlatmaz. Karar Avukata Tebliğ Edildi, Müvekkil Sonradan Öğrendi: İstinaf Süresi Uzatılır mı? yazısında anlatılan karar tebligatı ve süre hesabı, azilden önce veya sonra gerçekleşen kayıtlarla karşılaştırılmalıdır. Önceden yapılmış geçerli işlemler de azil nedeniyle kendiliğinden silinmez.

Yokluk kuralları hangi sonucu doğurabilir?

Sonuç, kişinin davacı veya davalı olması ve işlemin niteliğine bağlıdır. Bazı koşullarda yargılama yokluğunda devam edebilir; gerekli takip sağlanmadığında işlemden kaldırma gibi usuli sonuçlar gündeme gelebilir. Her azilde “dava düşer” veya “hiçbir şey olmaz” şeklinde genel sonuç kurulamaz. Duruşma davetiyesi, ara kararlar ve dosyanın geldiği aşama okunmalıdır. Avukat değişikliğinin esas uyuşmazlıktaki haklılıkla karıştırılmaması gerekir.

HMK 77/4, azil nedeniyle yargılamanın başka güne bırakılmasını kural olarak kabul etmez. Dosyanın incelenmemesi geçerli özre dayanıyorsa hâkim bir defaya mahsus kısa süre verebilir. Yeni avukatın dosyaya girmesi tek başına bu istisnayı zorunlu hale getirmez. Mazeret veya süre talebinin kabul edildiği varsayılmadan mahkeme kararı kontrol edilmelidir. Duruşmayı kaçırmamak için başvurunun sonucunu izlemek gerekir.

Evrak teslimiyle usuli takip ayrı işlerdir

Eski avukattan dilekçe, karar ve delil örneklerinin alınması geçişi kolaylaştırır. Fakat belge teslimini beklemek mahkemenin takvimini durdurmaz. Taraf dosyadan erişebildiği resmi kayıtları edinmeli, bekleyen işlemleri tarihleriyle listelemelidir. Ücret, azlin haklılığı ve belge tesliminden doğan uyuşmazlıklar ayrıca değerlendirilebilir. Buradaki temel adım, dosyada geçerli temsilin kimde olduğunu ve hangi başvurunun hangi tarihte yapılması gerektiğini açık bırakmamaktır.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Hukuki kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı — HMK m. 77/4, 81, 83