Dava Açan Avukat Vekâletnameyi Sunmazsa Ne Olur?

Avukatın kişi adına dava açması için temsilini usulüne uygun biçimde belgelemesi gerekir. HMK 76 ve 77, vekâletnamenin aslının veya kabul edilen onaylı örneğinin dosyaya verilmesini düzenler. Belge sunulmamışsa avukatın dava açması ve yargılama işlemi yapması kural olarak mümkün değildir. Bununla birlikte gecikmenin zarar doğurabileceği bir durumda mahkeme, kesin süre içinde belgeyi getirme koşuluyla işlem yapılmasına izin verebilir. Eksikliğin sonucu, bu iznin ve süresinde yapılan tamamlamanın birlikte incelenmesiyle belirlenir.

Her fotokopi yeterli olur mu?

HMK 76, noter tarafından onaylanan veya düzenlenen vekâletnamenin aslını yahut avukatın aslına uygunluğunu onayladığı örneği esas alır. Dosyaya gönderilen sıradan bir fotoğrafın aynı niteliği taşıdığı varsayılmamalıdır. Belgede vekâlet verenin kim olduğu, vekilin kimliği ve yapılan işlem için gerekli yetki görülmelidir. Kamu kurum ve kuruluşu avukatlarına usulüne uygun verilen temsil belgeleri için ayrıca noter onayı aranmaz. Bu özel düzenleme bütün kişisel vekâletnamelere uygulanmaz.

Gecikmesinde zarar bulunan işlem

Yaklaşan başvuru süresi gibi somut bir zarar tehlikesi varsa avukat, vekâletnameyi daha sonra sunmak üzere mahkemeden izin isteyebilir. Bu, belge eksik olan her başvurunun kendiliğinden geçerli olduğu anlamına gelmez. Mahkemenin izin kararı, getirilecek belge ve verdiği kesin süre dosyadan okunmalıdır. Kanun bu tamamlama için bütün dosyalarda geçerli sabit bir gün sayısı koymaz; mahkemenin belirlediği süre takip edilir.

Örneğin dava süresinin son gününde belge henüz alınamamış olsun. Avukat bu durumu ve gecikmenin yaratacağı zararı açıklar. Mahkeme izin verip kesin süre belirlerse belge o süre içinde dosyaya konulur. Yalnız “vekâletname hazırlanıyor” açıklamasını tekrar etmek veya noterden randevu almak, belgenin mahkemeye ibraz edildiği anlamına gelmez. Noter işleminin tamamlanmasıyla dosyaya sunulması iki ayrı aşamadır.

Tarafın yazılı kabulü neyi değiştirir?

HMK 77, süre içinde vekâletname verilmesini veya asıl tarafın yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle mahkemeye bildirmesini öngörür. Asilin yazılı kabulü bu özel tamamlama bakımından önemlidir. Ancak bunun vekile gelecekte sınırsız işlem yetkisi verdiği düşünülmemelidir. Kabul edilen işlemler açıkça belirtilmeli, kimlik ve imza usulü sağlanmalıdır. Avukata gönderilmiş özel bir mesajın mahkemeye verilen dilekçeyle aynı olduğu söylenemez.

Süresi içinde gerekli belge sunulmaz ve asıl taraf da işlemleri kabul ettiğini usulünce bildirmezse dava açılmamış veya yapılan işlemler yapılmamış sayılır. Bu sonuç davanın esasının haklı ya da haksız bulunmasından ayrıdır. Yeniden başvurunun mümkün olup olmadığı, zamanaşımı ve hak düşürücü süre gibi maddi hukuka ilişkin konular ayrıca değerlendirilir. Eksik belgenin daha sonra bulunması, geçmiş kesin sürenin sonucunu kendiliğinden silmez.

Dosyadan hangi kayıtlar alınmalı?

İzin ve kesin süre ara kararı, tebligat kaydı, sunulan vekâletname, asilin varsa kabul dilekçesi ve bunların teslim tarihleri birlikte incelenmelidir. Belgenin yanlış dosyaya yüklenmiş olması da kontrol edilir. Mahkemenin kararına karşı başvuru yolu, verilen kararın türüne göre belirlenir. Henüz karar çıkmamışsa eksikliği açıklayıp doğru belgeyi sunmak geciktirilmemelidir; farklı bir dilekçe verilmiş olması süreyi otomatik uzatmaz.

Tutukluyla Avukat Görüşmesi İçin Vekâletname Gerekir mi? açıklaması, ceza savunmasındaki görüşme hakkının farklı kurallara bağlı olduğunu gösterir. O hak, hukuk davasında HMK 76–77 koşullarını kaldırmaz. Temsil sağlandıktan sonra kararların vekile bildirimi için Karar Avukata Tebliğ Edildi, Müvekkil Sonradan Öğrendi: İstinaf Süresi Uzatılır mı? yazısındaki ayrı süre başlangıcı da dikkate alınmalıdır. Belge tamamlama ve kanun yolu süresi aynı takvim sorusu değildir.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Hukuki kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı — HMK m. 76, 77