Yürütmeyi Durdurma Reddine İtiraz Süresi Kaç Gün?

Genel idari yargılama usulünde yürütmenin durdurulması isteminin reddine karşı, kararın tebliğini izleyen günden başlayarak yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir. İYUK 27/7’nin bu özel yolu, davanın esasına ilişkin istinaf veya temyizle aynı değildir. Bununla birlikte her dosyada itiraz yolu açık değildir; özel yargılama usulleri ve kararın verildiği aşama ayrıca kontrol edilmelidir.

Süre hangi tarihten başlar?

Kanun, kararın tebliğini izleyen günü esas alır. Kararın verildiği gün, UYAP’ta göründüğü gün ve usulüne uygun tebliğ günü farklı olabilir. Elektronik tebligatın yasal tebliğ tarihi de ilgili kurala göre belirlenir. Yedi gün, yedi iş günü olarak okunmamalıdır; gün hesabı ve son günün tatil durumuna ilişkin usul hükümleri ayrıca uygulanır. Dosyanın tebligat kaydı olmadan yalnız ekrandaki karar tarihiyle hesap yapmak yanlış olabilir.

İtiraz, nihai kararın sonradan verileceği düşüncesiyle bekletilmemelidir. Geçici koruma reddi için özel kısa takvim vardır. Başvurucu elindeki kararın “ret” mi, savunma alınmasına ilişkin ara karar mı yoksa başka bir işlem mi olduğunu da okumalıdır. Her dosya kaydı aynı itiraz süresini başlatan karar değildir. Talebin niteliği karar metni üzerinden belirlenir.

Hangi merci inceler?

İdare ve vergi mahkemeleri ile tek hâkimce verilen kararlar bakımından bölge idare mahkemesine itiraz edilir. Bölge idare mahkemesi kararlarında en yakın bölge idare mahkemesi; Danıştay dava dairelerinin kararlarında konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulu düzeni vardır. Doğru merci, kararın kim tarafından ve hangi aşamada verildiğine bağlıdır. Esas karara ait kanun yolu başlığını otomatik kullanmak yeterli değildir.

İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Kanun, itiraz merciinin dosyanın kendisine gelişinden itibaren yedi gün içinde karar vermesini düzenler. Bu ikinci yedi gün, tarafın itiraz süresiyle aynı başlangıca sahip değildir. Başvurucu dosyanın ne zaman ilgili mercie ulaştığını ve verilen kararı takip edebilir; kararın belirli günde tebliğ edileceği garantisi çıkarılamaz.

Özel usulde itiraz kapalı olabilir

İYUK 20/A kapsamındaki ivedi yargılama usulünde yürütmenin durdurulması talebi hakkında verilen kararlara itiraz edilemez. 20/B’de düzenlenen merkezî ve ortak sınav usulünde de bu yasak vardır. Ayrıca istinaf veya temyiz incelemesi sırasında yürütmenin durdurulması hakkında verilen kararlar 52. madde kapsamında kesindir. Bu nedenle “her ret kararına yedi günde itiraz edilir” biçiminde sınırsız genelleme yapılmamalıdır.

Özel usulün bulunup bulunmadığı dava konusu işlemin adı, kanuni kapsamı ve mahkeme kararıyla belirlenir. Yalnız bir sınavın veya ihale kelimesinin dosyada geçmesiyle bütün düzenlemeler varsayılmamalıdır. Dosyanın gerçek hukuki niteliği incelenmelidir. Açık olmayan bir yol için dilekçe hazırlamak, esas davanın başka sürelerini korumaz.

İtirazın gerekçesi somut olmalı

Yürütmenin durdurulmasının iki koşuluna ilişkin ret gerekçesi okunmalıdır: açık hukuka aykırılık ve telafisi güç veya imkânsız zarar bakımından hangi değerlendirme tartışılmaktadır? İtiraz yalnız ilk dilekçenin aynısı yerine belirli ret gerekçesine cevap verebilir. Belge sunuluyorsa hangi noktayı açıklığa kavuşturduğu gösterilmelidir. İtiraz verilmesiyle idari işlem otomatik durmaz; bunun için ilgili koruma kararı gerekir.

Yürütmeyi Durdurma Kararını İdare Uygulamıyorsa Ne Yapılır? yazısı koruma kararı verildikten sonraki uygulama sorununu; Güvenlik Soruşturması Olumsuz Sonucuna Karşı İptal Davası ise güvenlik soruşturmasına ilişkin esas uyuşmazlığın başka koşullarını ele alır. Bu konular, ret itirazının özel takvimiyle karıştırılmamalıdır. Karar, tebliğ ve başvuru alındısı aynı dosyada tutulduğunda, bir defalık itiraz hakkının hangi işlem için kullanıldığı açık biçimde izlenebilir.

Resmî kaynaklar: Türk Borçlar Kanunu (6098)

Hukuki kaynaklar

• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — Adalet Bakanlığı — m.27/7,20/A-2-e,20/B-1-d,52/4
• HSK idari yargı genel tavsiyeleri — Yürütmeyi durdurma itirazında tebliği izleyen gün ve yedi günlük süre